Mensen met een psychische kwetsbaarheid worden vaak gezien als individuen die worstelen met intense emoties, onzekerheid en angst, of die een verminderd contact met de werkelijkheid ervaren. Het beeld is divers en omvat uiteenlopende ervaringen, zoals somberheid, stemmen horen of psychosegevoeligheid. MIND Platform +2
Psychische kwetsbaarheid: voor iedereen anders
De problemen die mensen met een psychische kwetsbaarheid ervaren zijn zeer divers: psychosegevoeligheid, somberheid, angst, stemmen horen. Veel mensen met ernstige psychische en psychosociale problematiek hebben traumatische verlieservaringen.
Brené Brown beschreven als de onzekerheid, risico en emotionele blootstelling. Kwetsbaarheid zit in de kern van angst, schaamte, verdriet en teleurstelling, maar is daarnaast ook de bron van emoties die we verlangen om te voelen, zoals blijheid, liefde, empathie, nabijheid en authenticiteit.
Je herkent iemand met psychische problemen aan duidelijke veranderingen in stemming (somber, angstig, prikkelbaar), gedrag (terugtrekken, onrust, slaap- en concentratieproblemen, huilen, weinig energie), en denken (piekeren, verwarring, rare gedachten), vaak gepaard met verlies van plezier in normale activiteiten, geïsoleerd raken, of het gevoel dat het 'niet meer gaat', wat wijst op een achteruitgang ten opzichte van hun normale functioneren.
Wat is psychotische kwetsbaarheid? Bij personen met een psychotische kwetsbaarheid is het contact met de werkelijkheid verminderd of verstoord. Zij ervaren de wereld als overweldigend, vreemd en soms angstaanjagend.
Psychotische kwetsbaarheid is je aanleg om psychotische symptomen te ontwikkelen, zoals hallucinaties of wanen. Deze kwetsbaarheid is het gevolg van jouw biologische, psychologische en omgevingsfactoren. Ook het ervaren van een trauma kan hier invloed hebben.
Psychologische kwetsbaarheid wordt gedefinieerd als een reeks cognitieve schema's die de gevoeligheid voor stress vergroten en een gevoel van afhankelijkheid van succes of de goedkeuring van anderen bevorderen .
Gebruik geen sarcasme en vermijd betuttelende opmerkingen . Het is belangrijk dat je eerlijk bent in je omgang met de persoon. Mensen met psychotische symptomen zijn vaak niet in staat om helder te denken.
Psychische problemen hebben te maken met hoe iemand zich voelt, emoties en gedachten. Na traumatische gebeurtenissen zoals een verkeersongeval of seksueel geweld kunnen psychische problemen opspelen, zoals herbelevingen , negatieve gedachten, angst, stress of boosheid.
Rustiger of teruggetrokkener zijn dan normaal . Je terugtrekken uit het leven, vooral als dit een grote verandering is ten opzichte van je gebruikelijke persoonlijkheid, kan wijzen op een psychische aandoening. Als een vriend of geliefde zich isoleert en weigert deel te nemen aan sociale activiteiten, heeft hij of zij mogelijk hulp nodig.
Emotionele kwetsbaarheid is de eigenschap of het gevoel blootgesteld te zijn aan mogelijke emotionele aanvallen of kwetsingen . Het betekent dat je potentiële kritiek of afwijzing moet onder ogen zien. Het is niet gemakkelijk om emotionele risico's te nemen en jezelf open te stellen voor de mogelijkheid om gekwetst te worden.
Kwetsbare groepen zijn onder meer mensen die als hoogste opleiding basisonderwijs, vmbo of mbo-1 hebben voltooid, werklozen, zzp-ers en mensen met gezondheidsproblemen. De middelen van huishoudens nemen trendmatig toe of zijn hoog vergeleken met andere EU-landen, met uitzondering van de ervaren gezondheid.
De valkuilen van kwetsbaarheid
Als je jezelf te kwetsbaar opstelt, word je die weerloze persoon. Mensen respecteren dan veel minder makkelijk je grenzen en voelen aan wanneer je vanuit een verminderde eigenwaarde handelt. Waak er dus voor dat je voor jezelf blijft opkomen.
Een psychose begint vaak met niet-specifieke klachten. Iemand verandert bijvoorbeeld in zijn gedrag, lijkt niet langer geïnteresseerd in sociale contacten en wordt minder actief. Vervolgens wordt hij bijvoorbeeld achterdochtig, hoort stemmen, hallucineert en kan niet meer helder denken.
Kwetsbare personen staan vanwege sociaal-economische en/of persoonlijke kenmerken minder weerbaar in de maatschappij. Zij kunnen vaker betrokken zijn bij overlast of criminele activiteiten, zowel in de rol van dader als slachtoffer.
Kwetsbaarheidsfactoren kunnen onder andere bestaan uit voeding, slaap, lichaamsbeweging, medicatiegebruik, middelengebruik, ervaringen uit het verleden, stressniveaus en andere factoren. Inzicht in onze kwetsbaarheidsfactoren stelt ons in staat om proactief met problemen om te gaan en onze emoties en impulsen effectiever te beheersen.
Dan kunt u naar uw huisarts of bedrijfsarts gaan. Zijn uw klachten duidelijk psychisch en niet lichamelijk, dan kunt u ook naar de (bedrijfs)maatschappelijk werker. U vindt een maatschappelijk werker in een gezondheidscentrum, het wijkcentrum of bij de huisarts.
De 5 fasen van een psychose beschrijven het proces van symptoomontwikkeling tot herstel en omvatten: Fase 1 (Vroege fase/Prodromale fase), Fase 2 (Overweldigd door de psychose), Fase 3 (Worstelen/Strijden), Fase 4 (Leven met psychosegevoeligheid), en Fase 5 (Leven voorbij de psychose/Herstel), waarbij elke fase gekenmerkt wordt door andere ervaringen, van milde signalen tot acceptatie en het vinden van nieuwe doelen.
Een mentale instorting, ook wel bekend als emotionele of mentale uitputting, is een toestand van extreme psychische overbelasting door langdurige stress, waardoor iemand zich totaal uitgeput, overweldigd en niet meer in staat voelt om te functioneren, met symptomen als extreme vermoeidheid, concentratieproblemen, angst, hopeloosheid, en soms paniekaanvallen, vaak een voorbode van een burn-out.
Belangrijkste punten: Zeg geen dingen als " Het zit allemaal in je hoofd" of "Je overdrijft gewoon", want die opmerkingen kunnen mensen met een schizoaffectieve stoornis het gevoel geven dat ze er niet toe doen en dat je niet om ze geeft.
Een psychose wordt vaak uitgelokt door een heftige gebeurtenis die gepaard gaat met stress, zoals een overlijden, scheiding of andere ontregelende gebeurtenis. Of door een heftige positieve verandering, zoals de geboorte van een kind. Slaapgebrek en drugs- of medicijngebruik kunnen de kans op een psychose vergroten.
Mensen die symptomen van psychose ervaren (zoals mensen met schizofrenie) hebben een hogere levenskwaliteit wanneer ze meer vrijetijdsactiviteiten ondernemen en hobby's uitoefenen, zo blijkt uit onderzoek. "Creatieve uitingen zoals kunst, muziek of schrijven kunnen helend werken."
Kwetsbaarheid helpt bij het opbouwen van sterkere relaties door intimiteit en verbondenheid met anderen te bevorderen. Kwetsbaarheid omarmen houdt in dat je persoonlijke gevoelens deelt, over fouten praat en eerlijk bent over je behoeften . Jezelf volledig accepteren, inclusief je tekortkomingen en fouten uit het verleden, is essentieel om kwetsbaarder te worden.
'De kracht van kwetsbaarheid' moedigt ze je aan om perfectionisme te laten varen, kwetsbaarheid te omarmen en uitdagingen aan te gaan. Want of het nu om werk, relaties of opvoeding gaat: het is niet makkelijk om risico's te nemen zonder dat succes gegarandeerd is, maar het is wel de moeite waard.
Achtergrond: Psychologische kwetsbaarheid (PV) duidt op het onvermogen van een individu om zich aan te passen aan stressvolle situaties . Adolescenten ondervinden negatieve gevolgen voor hun toekomstige geestelijke gezondheid als ze tijdens hun ontwikkelingsfase niet de vaardigheden en kennis verwerven die nodig zijn voor een goede geestelijke gezondheid.