Sondevoeding is geïndiceerd wanneer een patiënt door ziekte, ingreep of slikstoornissen onvoldoende via de mond kan eten (ondervoeding) of mag eten. Het wordt ingezet bij onbedoeld gewichtsverlies (>10% in 6 maanden of >5% in 1 maand), slikproblemen, maag-darmobstructies, of verhoogde voedingsbehoefte. Richtlijnendatabase +5
Sondevoeding is geïndiceerd indien:2 1) Voedingsinname 50‐75% van de behoefte en aanvullende orale voeding niet mogelijk is. 2) Voedingsinname < 50% van de behoefte. 3) Wanneer orale voeding niet mogelijk is. Doel van de sondevoeding wordt in overleg met de diëtist en arts bepaald.
Waarom sondevoeding? Je krijgt sondevoeding voorgeschreven als je door ziekte, een behandeling of na een operatie niet voldoende kan of mag eten om te voorkomen dat je gewicht verliest. Als je namelijk teveel gewicht verliest, kun je ondervoed raken. Sondevoeding kan je helpen op een goed gewicht te blijven.
Contra-indicaties PEG
aanwezigheid van een grote obstruerende tumor; • indien het colon tussen de maag en de voorste buikwand ligt; • ernstige ondervoeding bij BMI < 18.5 kg/m² vanwege gestoorde wondgenezing.
Er zijn verschillende soorten sondes. De voorkeur gaat uit naar een polyurethaan of een siliconen sonde. Deze hoeft u minder vaak te verwisselen dan een pvc-sonde. Via een sonde kunnen we zuigelingenvoeding geven of speciaal hiervoor gemaakte sondevoeding.
Meer concreet onderscheiden we de volgende complicaties:
Je kunt (levens)lang op sondevoeding leven omdat het een volledige, gebalanceerde voeding kan zijn, net als normaal eten, en zolang nodig kan worden ingezet bij ziekte wanneer normaal eten niet lukt. De duur is afhankelijk van de medische situatie, van tijdelijk (weken/maanden) tot permanent, en wordt altijd bepaald in overleg met arts en diëtist.
Aandoeningen of omstandigheden maken dat sommige geneesmiddelen niet mogen worden gebruikt. Een verminderde lever- of nierfunctie, zwangerschap en borstvoeding zijn voorbeelden van contra-indicaties. Bij de medicatiebewaking wordt onderscheid gemaakt in relatieve en absolute contra-indicaties.
Bij een blended diet wordt gewone voeding fijngemalen, verdund met water en vervolgens via een sonde toegediend. Een blended diet kan eventueel gebruikt worden als volledige of gedeeltelijke vervanging van medische sondevoeding.
Werkwijze sondevoeding toedienen met een spuit
Sondevoeding is een oplossing als u niet kunt of mag eten of als u niet genoeg voeding binnenkrijgt met normaal eten. Sondevoeding kan tijdelijk, maar ook blijvend zijn. We voorkomen zo dat uw lichaam verzwakt door een tekort aan voedingsstoffen. Soms kan en mag u naast sondevoeding gewoon eten.
De diëtist en verpleegkundige vragen de sondevoeding en materialen voor het toedienen hiervan voor u aan. U of uw partner/familielid kan de sondevoeding zelf toedienen. Als dit niet mogelijk is, kunt u hiervoor thuiszorg aanvragen.
Hoe lang wordt sondevoeding gegeven? Sondevoeding kan tijdelijk, maar ook blijvend zijn. Meestal is de periode kort, bijvoorbeeld om voor een operatie aan te sterken. Hoe lang u sondevoeding moet gebruiken, wordt in overleg met uw arts en/of diëtist bekeken.
Onvoldoende orale inname met ondervoeding, coma, neurologische aandoeningen met ernstige slikproblemen, uitgebreide brandwonden, massale gastro-intestinale resectie en maligniteiten van de mond-keelholte en het bovenste deel van het maag-darmkanaal zijn veelvoorkomende aandoeningen die sondevoeding vereisen.
Indicaties en Contra-indicaties
Uw kind heeft geen verpleegkundige en medische zorg meer nodig. Als het uw kind niet zelf lukt om genoeg te eten en drinken, is sondevoeding thuis nodig. Het heeft al van een sonde. Als u met uw kind naar huis gaat, wordt het specialistisch team van de thuiszorg ingeschakeld.
In tegenstelling tot wat veel mensen denken, zorgt sondevoeding niet voor meer comfort voor de patiënt en vermindert het zijn lijden niet; het kan leiden tot vochtophoping, diarree, buikpijn, lokale complicaties, minder menselijk contact en kan het risico op aspiratie verhogen .
De 5 grootste dikmakers zijn vaak bewerkte voedingsmiddelen (vol suiker, zout, slechte vetten), frisdranken en suikerrijke dranken, frituur en snacks (met verzadigde vetten), lightproducten met zoetstoffen (die de eetlust kunnen verhogen) en overmatige calorie-inname van gezonde/vetrijke voedingsmiddelen zoals notenpasta, granola en olijfolie, vaak door onbewuste consumptie, aldus FIT.nl, How2behealthy, FitChef.nl, en Gezondnu.
72 uur vasten betekent dat je drie volledige dagen geen calorieën binnenkrijgt. Het is een intensieve vorm van vasten waarbij je lichaam dieper het metabolische herstel in gaat, met sterkere effecten op glycogeenuitputting, vetverbranding, hormoonhuishouding en cellulaire processen zoals autofagie.
Bekende contra-indicaties zijn: suikerziekte, hoge bloeddruk en asthma. Maar ook een verslechterde lever- of nierfunctie, zwangerschap, en een bepaalde leeftijdsgroep (kinderen) kunnen een contra-indicatie zijn voor bepaalde geneesmiddelen. Hierbij moet goed opgelet worden of er geen vervelende verschijnselen optreden.
In de geneeskunde is een contra-indicatie een aandoening (een situatie of factor) die een reden vormt om een bepaalde medische behandeling niet te ondergaan vanwege de schade die deze de patiënt zou kunnen berokkenen. Een contra-indicatie is het tegenovergestelde van een indicatie, wat juist een reden is om een bepaalde behandeling wel te ondergaan .
Deze signalen zijn:
Je spieren gaan eiwitten afbreken waardoor je je vermoeider voelt. Ook heb je kans dat er spiermassa verloren gaat. Afvalstoffen verlaten je lichaam niet optimaal. Je stemming wordt bij te weinig eten ook niet beter, vaak word je chagrijnig en futloos.
Verwaarlozing en misbruik in verpleeghuizen
Desondanks moet een voedingssonde een laatste redmiddel zijn voor patiënten met voedingsproblemen . Voedingssondes kunnen psychisch trauma, lichamelijk letsel en verlies van functie en mobiliteit veroorzaken.