Een langdurig vitamine B12-tekort kan leiden tot ernstige, soms onherstelbare schade aan het zenuwstelsel, bloedarmoede en cognitieve achteruitgang. Belangrijke gevolgen zijn tintelingen en doof gevoel in ledematen, evenwichtsstoornissen, geheugenverlies, ernstige vermoeidheid, depressie en spierzwakte. Tijdige behandeling is cruciaal om blijvende klachten te voorkomen. Zorgwijzer +5
Op den duur heeft een vitamine B12 tekort neurologische gevolgen omdat het zenuwstelsel wordt aangetast. Patiënten klagen over tintelingen en een dof gevoel in handen en voeten. Dit kan overgaan in een zwaar gevoel en moeilijkheden met lopen. Ook kunnen er coördinatieproblemen en psychische stoornissen optreden.
Misselijkheid kan een symptoom zijn van een tekort aan verschillende vitaminen, met name B-vitaminen (zoals B1, B12), maar ook mineralen zoals ijzer, zink en calcium kunnen bij een tekort misselijkheid veroorzaken; bovendien kan een te veel aan supplementen (zoals D-vitamine) juist misselijkheid opwekken, dus het is belangrijk om de oorzaak te achterhalen, vaak via een bloedtest, zeker bij aanhoudende klachten.
Een vitamine B12 deficiëntie komt vaker voor bij kinderen en volwassenen die vegetarisch of veganistisch eten, die een chronische ziekte van maag of darmen hebben, die een auto-immuunziekte hebben of die medicijnen gebruik die de opname van vitamine B12 uit de darm moeilijk maken.
Symptomen van een vitamine B12-tekort zijn onder andere extreme vermoeidheid, tintelingen of gevoelloosheid in handen en voeten, geheugen- en concentratieproblemen, bleke huid, duizeligheid, hartkloppingen, spierzwakte, en een pijnlijke, ontstoken tong. Psychische klachten zoals somberheid, prikkelbaarheid, verwardheid en stemmingswisselingen komen ook voor, evenals andere vage klachten zoals haaruitval, gewichtsverlies, en problemen met het gezichtsvermogen.
Psychische aandoeningen die gediagnosticeerd worden bij B12-patiënten zijn onder andere: dementie, depressie, delirium, bipolaire stoornis, paniekstoornis, psychose en fobieën.
Om je B12-niveau snel omhoog te krijgen bij een tekort, zijn B12-injecties de snelste methode, omdat ze direct in de bloedbaan gaan, gevolgd door hooggedoseerde sublinguale tabletten (onder de tong) die het maag-darmkanaal omzeilen; daarnaast helpt een dieet rijk aan dierlijke producten (vlees, vis, eieren, zuivel) en verrijkte voedingsmiddelen, maar een arts raadplegen is cruciaal voor de juiste diagnose en behandeling, vooral bij opnameproblemen.
Een vitamine B12-tekort wordt vaak veroorzaakt door auto-immuunziekten zoals Pernicieuze Anemie (een maagaandoening), maar ook door maag- en darmziekten zoals Crohn, coeliakie, gastritis (maagontsteking) of een H. pylori infectie, en door maagoperaties. Andere oorzaken zijn medicijngebruik, langdurig alcoholgebruik, veganisme (zonder supplementen) en aandoeningen die de opname in de dunne darm verstoren, zoals parasieten of een operatie aan het laatste deel van de dunne darm (ileum).
Vitamine B12 speelt een rol bij de regulatie van de eetlust. Ook speelt ze een rol bij de productie van bepaalde hormonen die betrokken zijn bij het verzadigingsgevoel. Een tekort aan vitamine B12 kan leiden tot een verstoring van deze processen, waardoor mensen mogelijk meer gaan eten en dus gewichtstoename ervaren.
Tekort aan vitamine B12 en vermoeidheid
Door bloedarmoede kun je heel moe zijn. Je kunt je onder andere zwak voelen, duizelig worden en snel hijgen als je je ook maar iets inspant (bron: Thuisarts.nl). Mensen die vegetarisch of veganistisch eten, hebben een grotere kans op een vitamine B12-tekort.
Vermoeidheid, slaperigheid, zwakte. Misselijkheid, verlies van eetlust, gewichtsverlies.
Een vitamine B12-tekort kan fysieke, neurologische en psychologische symptomen veroorzaken. Fysieke symptomen kunnen zijn: extreme vermoeidheid of zwakte, misselijkheid, braken of diarree.
Vitamine B12 is essentieel voor de gezondheid van zenuwcellen en een tekort kan leiden tot zenuwschade. Deze schade kan op zijn beurt jeuk veroorzaken doordat de zenuwsignalen in de huid verstoord raken . Een andere factor die mogelijk een rol speelt bij jeuk door een vitamine B12-tekort is de invloed van vitamine B12 op het immuunsysteem.
Mensen met een zeer laag vitamine B12-gehalte kunnen symptomen ervaren zoals vermoeidheid, spierzwakte, maagproblemen, zenuwschade, zichtproblemen en stemmingswisselingen . Ze kunnen ook een ijzertekort hebben, oftewel bloedarmoede, of een laag aantal bloedcellen. De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vitamine B12 voor volwassenen is 2,4 microgram (mcg).
Er bestaan vele oorzaken voor een tekort aan vitamine B12. Deze zijn onder te verdelen in 4 categorieën: verminderde inname (geen/te weinig dierlijke producten in de voeding), een gestoorde opname, aangeboren stoornissen in de B12-stofwisseling, en overige oorzaken.
Een tong met een B12-tekort ziet er vaak rood, glad en gezwollen uit, omdat de tongpapillen (bultjes) verdwijnen, wat een 'biefstuktong' of 'aardbeientong' kan veroorzaken, en kan pijnlijk aanvoelen, vooral bij gekruid eten, zure dranken of tandenpoetsen.
Symptomen van een vitamine B12-tekort zijn onder andere extreme vermoeidheid, tintelingen of gevoelloosheid in handen en voeten, geheugen- en concentratieproblemen, bleke huid, duizeligheid, hartkloppingen, spierzwakte, en een pijnlijke, ontstoken tong. Psychische klachten zoals somberheid, prikkelbaarheid, verwardheid en stemmingswisselingen komen ook voor, evenals andere vage klachten zoals haaruitval, gewichtsverlies, en problemen met het gezichtsvermogen.
Onderzoek toont aan dat een laag vitamine B12-gehalte niet direct leidt tot gewichtstoename, maar wel metabolische aandoeningen veroorzaakt die gewichtsverlies aanzienlijk bemoeilijken. Het tekort heeft gevolgen voor de insulineresistentie, markers van het metabool syndroom en adipocytdifferentiatie – het proces waarbij cellen zich ontwikkelen tot vetcellen.
De gevolgen van een vitamine B12 tekort zijn breed en kunnen leiden tot allerlei ongemakken die te maken hebben met het immuunsysteem, het zenuwstelsel en de energieproductie. Moeheid en vermoeidheid, een minder optimale weerstand en hoe je je voelt “tussen de oren” zijn symptomen die kunnen wijzen op een B12 tekort.
Veel voorkomende klachten zijn:
Om B12 snel aan te vullen bij een tekort, zijn injecties de meest effectieve methode, vooral bij opnamestoornissen, vaak gevolgd door hoge dosis supplementen (zoals sublinguale tabletten) of voeding (vlees, vis, zuivel, eieren) bij minder ernstige gevallen, maar raadpleeg altijd een arts voor diagnose en de juiste kuur.
Vitamine B12 zit in dierlijke producten, zoals melk en melkproducten, vlees en vleeswaren, vis en eieren. Vitamine B12 komt vrijwel alleen voor in dierlijke producten, omdat het wordt gemaakt door bepaalde bacteriën in het maag-darmkanaal van dieren.
Om een tekort op te heffen kan vitamine B12 worden geslikt of geïnjecteerd. Als de productie van de intrinsieke factor door de maag weinig tot niet plaatsvindt, wordt vitamine B12 vaak direct in het bloed gebracht door een injectie. Het kan zijn dat injecties levenslang moeten worden gebruikt.
Je kunt normaal gesproken bij lichte klachten al na enkele dagen gebruik van een injectie resultaat voelen. Als er echter al langere tijd aanzienlijke problemen zijn dan kan het langer duren voordat je het effect van de B12-injectie merkt. Als je binnen een maand nog geen resultaat hebt ga dan terug naar de dokter.
Onderzoek suggereert dat suppletie met vitamine B12 kan beschermen tegen zenuwschade door de regeneratie en functie van zenuwen te verbeteren . Sommige patiënten hebben na een B12-behandeling zelfs een verbetering van hun pijn en mobiliteit ervaren.