De "ergste" vormen van kanker worden doorgaans bepaald door een combinatie van een hoge agressiviteit, een late ontdekking en een lage overlevingskans (minder dan 20-30% na 5 jaar). Op basis van sterftecijfers en prognoses in Nederland en wereldwijd, behoren de volgende 5 kankersoorten tot de meest dodelijke en moeilijk te behandelen vormen: RTL.nl +2
Borstkanker (15.700 nieuwe patiënten), plaveiselcelcarcinoom van de huid (14.900), longkanker (14.700), prostaatkanker (13.700) en darmkanker (12.900) waren in 2021 de meest voorkomende vormen van kanker. Bijna zestig procent van alle nieuwe kankerpatiënten had een van deze vormen van kanker.
Borstkanker is een langzaam proces: op het moment een tumor van ongeveer 5 mm zichtbaar wordt op een mammogram zijn er al meerdere jaren verstreken vanaf het allereerste begin. Een borstkankercel deelt zich gemiddeld genomen 1x per 200 dagen. Het proces groeit langzaam: als 1000 cellen zich delen worden het er 2000.
“Er is geen veilige ondergrens wat alcohol betreft.” De cijfers in het wetenschappelijk tijdschrift The Lancet schetsen geen rooskleurig beeld van hoe leverkanker de komende decennia zal evolueren. Het is nu al de op twee na dodelijkste kanker ter wereld.
Op mondiaal niveau is longkanker met stip de dodelijkste kankervorm met jaarlijks bijna twee keer zoveel doden (1,37 miljoen) als de op-één-na dodelijkste vorm, maagkanker (736.000). In 2011 overleden in Nederland 3.283 mensen aan borstkanker.
Kleincellig. Kleincellige longkanker groeit sneller en zaait makkelijk uit. Als kleincellige longkanker ontdekt wordt, heeft iemand vaak al uitzaaiingen. Ongeveer 1 op de 5 patiënten heeft deze agressieve vorm.
Long-, darm- en blaaskanker komen daarna het vaakst voor.
Maar de overlevingskansen verschillen sterk per soort kanker. Zo hebben patiënten met borst-, prostaat- of huidkanker goede overlevingskansen (rond de 90%). Maar voor bijvoorbeeld patiënten met long- of alvleesklierkanker is de 5-jaarsoverleving veel slechter: voor longkanker 28% en bij alvleesklierkanker maar 6%.
Mensen die kanker hebben gehad en regelmatig bewegen, kunnen hun levenskwaliteit verbeteren en lopen een kleiner risico op vroegtijdige sterfte, herval van dezelfde kanker en op het ontwikkelen van een nieuwe vorm van kanker.
Hoge inname rood vlees. Hoge inname bewerkt vlees en vleeswaren. Te veel zout. Alcohol.
Borstkanker zaait meestal als eerste uit naar de lymfeklieren in de oksel, omdat kankercellen zich via het lymfestelsel verspreiden naar de 'schildwachtklier' (poortwachtersklier) die als eerste het lymfevocht uit de borst opvangt. Van daaruit kunnen de cellen verder verspreiden naar organen zoals de botten, lever, longen en hersenen, maar de okselklieren zijn de eerste stap.
T2: De tumor is groter dan 2 cm maar kleiner dan 5 cm in doorsnee. T3: De tumor is groter dan 5 cm in doorsnee . T4: De tumor kan elke grootte hebben, maar groeit in de borstwand of de huid. Deze categorie omvat inflammatoire borstkanker.
Tumoren die groter worden dan 2 à 3 millimeter moeten bloedvaten aantrekken om verder te groeien, waardoor ze tegelijk kunnen uitzaaien. Dat maakt kanker extra lastig te behandelen.
De grootste oorzaak van kanker is een combinatie van leeftijd (hoe ouder, hoe groter de kans) en leefstijlfactoren, met roken als de allerbelangrijkste vermijdbare factor, gevolgd door zonblootstelling en ongezonde voeding (overgewicht, alcohol, bewerkt vlees), terwijl ook genetica en omgevingsfactoren zoals asbest en luchtvervuiling een rol spelen.
Een kankerdiagnose is nooit goed nieuws, maar er zijn vijf soorten die bijzonder dodelijk zijn: alvleesklierkanker, eierstokkanker, longkanker, glioblastoom en triple-negatieve borstkanker . Deze kankers worden vaak laat vastgesteld, zijn moeilijk operatief te verwijderen en reageren op de meeste therapieën.
Er is niet één "beste" ziekenhuis voor borstkanker; de keuze hangt af van persoonlijke situatie en wensen, maar het Antoni van Leeuwenhoek (AVL), Catharina Ziekenhuis en Alexander Monro Ziekenhuis worden vaak hoog gewaardeerd en zijn gespecialiseerd, terwijl algemene ziekenhuizen zoals het Amphia en Erasmus MC ook topzorg bieden; gebruik de Monitor Borstkankerzorg van de Borstkankervereniging Nederland voor betrouwbare vergelijkingen per locatie.
Er is niet één enkel middel dat kanker geneest; genezing hangt af van het type en stadium van de kanker, maar de meest effectieve behandelingen zijn een combinatie van medische therapieën zoals chemotherapie, bestraling, chirurgie en immuuntherapie, vaak aangevuld met gerichte voedings- en leefstijladviezen om het lichaam te ondersteunen en de kans op herstel te vergroten. Complementaire middelen zoals tarwegras, chlorofyl en bepaalde groenten kunnen het lichaam helpen, maar genezen kanker niet zelf.
Elke dag een uur wandelen versterkt je hart, longen, spieren en botten, verbetert je bloedsomloop en stofwisseling, helpt bij stressvermindering, verbetert de slaapkwaliteit en cognitieve functies, en draagt bij aan gewichtsbeheersing en een sterker immuunsysteem door calorieverbranding, betere zuurstofopname en afvoer van afvalstoffen. Het versterkt ook de verbindingen in je hersenen, wat concentratie en geheugen bevordert.
Je kunt moe zijn door chemotherapie of bestraling
Beschadigde cellen moeten weer herstellen en dode kankercellen moeten opgeruimd worden. En dat kost het lichaam energie. Soms krijgt iemand een infectie of andere klachten door de behandeling. Ook daar kun je moe van zijn.
Helaas blijft de overleving van een aantal kankersoorten zeer laag, zoals voor mesothelioom en alvleesklierkanker. Ook bij onder andere blaas- en maagkanker is weinig vooruitgang geboekt.
De pijn bij kanker kan ontstaan doordat de tumor doorgroeit in de huid, zenuwweefsel of weke delen (zoals spieren, pezen en gewrichten). Ook kun je pijn krijgen door gevolgen van de kanker. Bijvoorbeeld een botbreuk, infectie, verstopping van bloedvaten of een verhoogde druk in de hersenen.
Dat heeft te maken met de belasting van de tumor op het lichaam als geheel. Het delen van de cellen, het groeien en uitzaaien kost heel veel energie. Uiteindelijk ga je je eigen cellen afbreken om genoeg energie te kunnen leveren. Dat is funest voor je afweersysteem, waardoor je aan een simpel virus al kunt overlijden.
De kans op sommige vormen van kanker kan verkleind worden door gevarieerd te eten, voldoende vezels binnen te krijgen, door voldoende groente en fruit te eten, matig te zijn met alcohol en bewerkt vlees, en geen voedsel met zwarte randjes of korstjes te eten, zoals aangebrand vlees of te donker gefrituurd voedsel.
In Bulgarije, Oostenrijk en Roemenië is de incidentie het laagst.
Sommige kankersoorten gaan gepaard met meer pijn dan andere. Dit geldt bijvoorbeeld voor botkanker, alvleesklierkanker en kanker in het hoofd-halsgebied . Pijn kan echter bij alle kankersoorten voorkomen. Het is altijd belangrijk om te onthouden dat kankerpijn behandelbaar is.