Praten met iemand die ongeneeslijk ziek is en nog ongeveer zes maanden te leven heeft, is intens en vaak emotioneel. Het belangrijkste is oprechtheid, nabijheid en actief luisteren, in plaats van het zoeken naar de 'perfecte' woorden. Iemand die terminaal is, heeft vaak behoefte aan liefde, genegenheid en de bevestiging dat ze niet alleen zijn. DELA. Voor elkaar
Geef geen valse geruststelling.
Opbeurende clichés kunnen vaak afwijzend of onrealistisch overkomen op iemand die het einde van zijn of haar leven nadert. Vermijd uitspraken als "Het komt wel goed" of "Alles komt goed." Probeer in plaats daarvan berichten zoals: " Ik ben er voor je, wat er ook gebeurt."
Geef emoties de ruimte, bij jezelf en bij de ander. Geef onvoorwaardelijke liefde: boven alles heeft iemand die ongeneeslijk ziek is behoefte aan liefde en genegenheid. Geef knuffels als hij of zij daar behoefte aan heeft en laat hem of haar voelen niet alleen te zijn.
Het is heel normaal om niet precies te weten wat je moet zeggen. Begin daarom vanuit oprechtheid. Eenvoudige zinnen als “Gecondoleerd met je verlies” of “Ik denk aan je” zijn al waardevol. Ken je de nabestaande iets beter, dan kun je ook een herinnering delen aan de overledene.
Deel mooie herinneringen : Dit kan troost bieden en een gevoel van verbondenheid creëren. "Weet je nog die keer dat we..." kan een goed beginpunt zijn. Luister actief: Soms is aanwezig zijn en luisteren waardevoller dan zelf praten. Laat hen het gesprek leiden en delen wat ze willen vertellen.
Laat altijd wat van je horen
Dat is een stuk eerlijker dan bijvoorbeeld te zeggen dat je druk bent of erger: helemaal niets van je laten horen. Of stuur een kaartje of eventueel een WhatsApp-berichtje. Schrijf of vertel dat je aan iemand denkt, maar niet weet wat je moet zeggen. Of: Maar ik wil wel graag bij je zijn.
Laat hen weten hoeveel je van ze houdt en hoeveel je ze waardeert . Laat ze weten dat je aan ze denkt en dat ze veel voor je betekenen. Erken de moeilijkheden waar ze misschien doorheen gaan. Laat ze weten dat je begrijpt wat ze doormaken en dat je er voor ze bent.
Mooie laatste woorden zijn vaak gericht op liefde, herinnering en dankbaarheid, zoals "Wat in ons hart zit, kan de dood niet verliezen," "Dankbaar voor het leven dat we deelden," of "Voorgoed uit ons midden, nooit uit ons hart," waarbij eenvoudige, oprechte zinnen de diepste impact hebben om verdriet te verzachten en de overledene te eren.
Het belang van relaties bracht dr. Byock tot de conclusie dat patiënten die een positieve afsluiting van hun leven hadden gevonden, niet bang waren om deze vier belangrijke zinnen tegen hun geliefden te zeggen: 'Vergeef me alstublieft', 'Ik vergeef je', 'Dank je wel' en 'Ik hou van je ' . Zo simpel is het, maar het is niet makkelijk.
Een persoonlijke kaart is vaak het meest waardevol. Schrijf niet alleen “Sterkte”, maar iets persoonlijks, zoals: “Dank je voor alle mooie momenten. Jij bent belangrijk voor mij.” Voeg eventueel een mooie herinnering toe. Een foto of klein fotoboek kan ook troost geven en gesprekken openen.
Ik wens je een lang en gezond leven in voorspoed toe. Ik wens je al het goede toe dat het leven te bieden heeft.
In een wilsverklaring, behandelverbod of wensenboekje schrijf je dus - in je eigen woorden - op wat je wenst in de laatste levensfase. Maar naast opschrijven is het ook belangrijk om daarover te praten met je artsen en naasten. Zo weten de dokter en jouw naasten het best wat je bedoelt met jouw verklaring.
5 dingen om te zeggen tegen iemand die stervende is
“ Ik hou van je .” – zo kun je je liefde uiten en hen troost bieden. “Dank je wel voor alles.” – zo kun je erkennen wat voor impact ze op je leven hebben, zodat ze weten hoe belangrijk ze voor je zijn. “Ik ben er voor je.” – zo laat je hen weten dat ze er niet alleen voor staan en dat je hen steunt.
Ik wil dat je weet dat je er niet alleen voor staat. Als je wilt praten, kunnen we dat doen. Er zijn voor iemand en met die persoon meevoelen – medeleven en empathie tonen – is veel beter dan medelijden. Het blijft immers je vriend, je familielid, je collega.
“ Het had erger kunnen zijn .” We weten allemaal dat er mensen zijn die het veel zwaarder hebben dan wij. Maar zoiets zeggen helpt een dierbare die met een chronische aandoening kampt niet. Het doet afbreuk aan hun levenservaring en bagatelliseert hun emoties.
Hieronder worden deze mogelijkheden één-voor-één toegelicht.
De zinnen zijn: Ik wil je zeggen dat ik van je hou . Ik wil je zeggen dat ik je vergeef. Zou jij me willen zeggen dat je van me houdt?
Korte teksten bij overlijden
Veel mensen noemen bijvoorbeeld natuurgeluiden als iets wat ze aan het einde van hun leven willen horen; andere voorbeelden zijn stemmen van geliefden, gelach, enzovoort. Je kunt hier de reacties van mensen beluisteren. Geluid is belangrijk omdat sommige mensen zeggen dat het gehoor het laatste zintuig is dat verdwijnt na de dood.
Er bestaan eigenlijk geen "verkeerde woorden", maar vermijd clichés die afgezaagd of onpersoonlijk klinken, zoals " we moeten allemaal ooit doodgaan ". Gebruik je eigen gedachten en gevoelens als je deze persoon goed kent. Laat hem of haar weten hoeveel je aan hem of haar denkt en hoeveel je hebt gehad aan de kennismaking.
Druk je medeleven uit. Schrijf bijvoorbeeld over je bezorgdheid en dat je je betrokken voelt bij het verdriet van de ander. Schrijf open en eerlijk en vermijd niet de moeilijke woorden zoals dood of de doodsoorzaak en zelfs zelfdoding.
De "drie magische zinnen"— je bent niet alleen, je zult geen pijn voelen, het komt goed —raakten me diep, niet alleen omdat ik naast stervende vrienden heb gezeten, maar ook omdat ik me heb afgevraagd wat ik zelf zou willen horen als het mij overkwam.
Bij een laatste groet zeg je iets oprechts over de overledene, een mooie herinnering, of je drukt medeleven uit met de nabestaanden met zinnen als "Veel sterkte," "Woorden schieten tekort," "Ik denk aan jullie," of een persoonlijk woord, zoals een anekdote of een dank voor wat die persoon voor je betekend heeft. Het belangrijkste is dat het vanuit het hart komt.
Zorg ervoor dat je de persoon met de terminale ziekte volgt en vragen stelt die relevant zijn voor het gesprek. Uitspraken als "Dit was Gods plan" of "God zal ervoor zorgen" vereenvoudigen de situatie te veel en kunnen de persoon een vals gevoel van hoop geven.
Eenvoudige en oprechte condoleances
"Het spijt me zo voor je verlies" "Ik denk aan je in deze moeilijke tijd" "Woorden schieten tekort, maar ik wil dat je weet dat ik er voor je ben"