Borderline (BPS) verergert aanzienlijk door hoge stressniveaus, emotionele invalidatie (het niet serieus nemen of bagatelliseren van emoties) en verlatingsangst. Ook onveilige omgevingen, conflictrijke relaties en het uitblijven van erkenning kunnen de emotionele instabiliteit en impulsiviteit versterken. MijnKwartier.nl +4
Borderline persoonlijkheidsstoornis wordt getriggerd door een combinatie van erfelijke aanleg en omgevingsfactoren, met name jeugdtrauma's zoals misbruik, verwaarlozing, of onveilige hechting, die leiden tot anders functionerende hersenen en moeite met emotie-regulatie, waardoor heftige reacties en instabiliteit ontstaan, vooral bij stressvolle situaties of het gevoel afgewezen te worden.
Iemand met borderline persoonlijkheidsstoornis (BPD) schommelt tussen kalmte en woede, geluk en verdriet, genegenheid en kilheid, en empathie en boosheid . Hun gedachten, emoties en gedrag kunnen op elk moment veranderen. Hun intense emoties kunnen worden opgeroepen door elk incident, hoe onbeduidend het ook lijkt.
Een borderliner kan slecht tegen verlating en afwijzing, stilte na ruzies, instabiliteit, contradicties, het gevoel leegte te hebben en onvoorspelbaarheid, waardoor ze vaak moeite hebben met het reguleren van heftige emoties, het aangaan van stabiele relaties, en het voelen van zelfvertrouwen; ze verdragen slecht dat anderen hun hoge verwachtingen niet waarmaken en worden snel uit balans gebracht door triggers als stress, alcohol of drugs.
Borderliners zijn heel gevoelige, goedhartige en zorgzame mensen. Manipulatie is dat je nadenkt over een strategie om te krijgen wat je wilt. Als je aan borderline lijdt, denk je daar niet aan – je doet gewoon. En je hebt vaak veel spijt van de dingen die je doet en zegt, en zou willen dat je je beter kon beheersen.
Ga niet in op het borderline-gedrag, maar vraag of de ander iets wil vertellen over hoe zij/hij zich voelt. Moedig de ander aan om te vertellen over wat er moeilijk is en wat het voor hem/haar betekent om zo bang te zijn, stemmen te horen of depressief te zijn. Als de ander niet kan of wil praten, respecteer dat.
Borderline en Vreemdgaan is zeker niet standaard voor iemand die aan borderline lijdt, maar bepaalde kenmerken vergroten wél het risico op vreemdgaan bij borderline: Impulsiviteit: handelen zonder nadenken. Emotionele leegte: zoeken naar bevestiging. Bindingsangst of verlatingsangst: relationele onrust.
Mensen met borderline hebben vaak weinig zelfvertrouwen en een negatief zelfbeeld. Ze zijn buitengewoon gevoelig voor opmerkingen die ze als kritiek ervaren. Ze twijfelen constant over wat ze zullen aanpakken en wat ze met hun leven willen.
Instabiele relaties
Als je een borderline persoonlijkheidsstoornis hebt, kun je het gevoel hebben dat anderen je in de steek laten wanneer je ze het hardst nodig hebt, of dat ze te dichtbij komen en je verstikken. Angst voor verlating kan leiden tot intense gevoelens van angst en woede.
De 9 kenmerken van een borderline persoonlijkheidsstoornis (BPS) volgens de DSM-5 zijn: extreme angst om verlaten te worden, instabiele en intense relaties, een instabiel zelfbeeld, impulsiviteit, suïcidaal gedrag/zelfbeschadiging, intense stemmingswisselingen, chronisch gevoel van leegte, ongecontroleerde woede en dissociatie/paranoïde gedachten. Deze kenmerken leiden tot instabiliteit in gevoelens, relaties, zelfbeeld en gedrag.
Emotionele intensiteit en snelle wisselingen
De emotionele intensiteit van borderline persoonlijkheidsstoornis (BPD) betekent dat gevoelens in relaties bijzonder krachtig kunnen zijn. Iemand met BPD kan het ene moment overweldigende liefde en verbondenheid ervaren, en het volgende moment gekwetst of boos zijn als reactie op een vermeende belediging .
Borderline en relaties
Emoties worden door mensen met borderline intens beleeft. Ze kunnen dus intens verliefd zijn, maar aan de andere kant ook enorm gekwetst worden en daar dan impulsief op reageren door de relatie direct te verbreken.
Mensen met een borderline persoonlijkheidsstoornis liegen niet uit kwaadaardigheid of om opzettelijk te manipuleren of te bedriegen . Hoewel het misschien tegenstrijdig lijkt, is pathologisch liegen een copingmechanisme – een manier om hun diepgewortelde emotionele problemen te vermijden of af te leiden.
Als je een borderline persoonlijkheidsstoornis hebt, vertoon je sterke stemmingswisselingen en voel je je erg instabiel. Je kunt opeens heel kwaad zijn en het andere moment weer heel vrolijk of somber. Je kunt impulsief reageren. Iemand met borderline is ontzettend bang om in de steek gelaten te worden.
Mensen met een borderline persoonlijkheidsstoornis hebben een sterke angst om in de steek gelaten te worden of alleen te zijn . Hoewel ze verlangen naar liefdevolle en duurzame relaties, leidt de angst om verlaten te worden vaak tot stemmingswisselingen en woede. Het kan ook leiden tot impulsiviteit en zelfverwonding, waardoor ze anderen van zich afstoten.
Bij een borderline persoonlijkheidsstoornis komen meestal ook woedeaanvallen voor. De woede staat niet in verhouding met de situatie en lost niets op. Hieronder vallen ook driftaanvallen en vechtpartijen. Mensen met de aandoening hebben vaak moeite met het behouden van relaties.
Twee stoornissen waarbij verandering van de stemming op de voorgrond staat, zijn de bipolaire stoornis en de borderline persoonlijkheidsstoornis. Het onderscheiden van deze twee stoornissen kan soms lastig zijn.
Mensen met een borderline persoonlijkheidsstoornis ervaren vaak intense stemmingswisselingen en onzekerheid over hun zelfbeeld . Hun interesses, waarden en gevoelens kunnen snel veranderen. Ze hebben ook de neiging om dingen in extremen te zien, bijvoorbeeld als volledig goed of volledig slecht.
Een relatie met iemand met borderline persoonlijkheidsstoornis kan soms intens aanvoelen, maar het kan ook heel betekenisvol zijn. Met begrip, grenzen en steun zijn gezonde en liefdevolle relaties mogelijk .
Empathie-test
Mensen met borderline kunnen met beide moeite hebben – in elk geval slagen ze er niet in om op anderen te reageren met een passende emotie, en daarnaast hebben ze mogelijk ook moeite met het goed aflezen van intenties en emoties van de gezichten van anderen.
Mensen met borderline persoonlijkheidsstoornis (BPD) zijn vaak gespannen. Ze ervaren veel stress en woede, waardoor ze snel gekwetst kunnen zijn . Ze worstelen met overtuigingen en gedachten over zichzelf en anderen, wat op veel gebieden in hun leven tot problemen kan leiden. Mensen met BPD hebben vaak een intense angst voor instabiliteit en verlating.
Mensen met borderline kunnen vele psychische verschijnselen hebben. Dit is een van de redenen waarom de aandoening soms zo moeilijk te begrijpen is en waarom de diagnose nog wel eens gemist wordt. Voorbeelden van symptomen zijn: angst, depressieve klachten, eetstoornissen, verslavingsproblemen en agressiviteit.
Herkennen van borderline
Een borderliner kan impulsief een relatie of vriendschap verbreken of plotseling een baan opzeggen. Dat is voor anderen moeilijk te begrijpen en kan zelfs beangstigend zijn. Vaak hebben mensen met borderline een onbehaaglijk gevoel over zichzelf en weinig eigenwaarde.
Mensen met een Cluster B-persoonlijkheidsstoornis (de borderline, narcistische, theatrale en antisociale) worden door anderen als emotioneel instabiel beschouwd. Mensen met een Cluster C-persoonlijkheidsstoornis (de afhankelijke, vermijdende en obsessief-compulsieve) worden door anderen angstig genoemd.
Dingen doen zonder na te denken (impulsief gedrag)
Mensen met borderline doen ook vaak iets zonder er goed over na te denken. Ze houden geen rekening met de gevolgen. Ze geven bijvoorbeeld plotseling veel geld uit, veranderen snel van baan of maken misbruik van alcohol of drugs.