Auto-immuunziekten ontstaan door een complexe wisselwerking tussen genetische aanleg en diverse omgevingsfactoren. Wanneer het afweersysteem gezonde lichaamscellen per ongeluk aanvalt, kunnen triggers zoals chronische stress, hormonale schommelingen, infecties, ongezonde voeding, roken en blootstelling aan chemicaliën de ziekte uitlokken of verergeren. Hoewel de exacte oorzaak vaak onbekend blijft, verstoren deze factoren de regulatie van het immuunsysteem, waardoor de balans in het lichaam verstoord raakt. Voices for Women +6
Een auto-immuunziekte ontstaat als er bij het opruimen van lichaamseigen celresten iets verkeerd gaat. Dit gebeurt bijvoorbeeld als goed werkende cellen worden opgeruimd door het lichaam. Hierdoor beschadigt het orgaan waarin deze cellen voorkomen.
Glutenhoudende granen, melkeiwit en eiwit van eieren blijven voor de meeste mensen met een auto-immuunziekte een belangrijke trigger en moet men blijven vermijden. Deze voedingsaanpassing is drastisch en het lijkt moeilijk om het vol te houden.
Auto-immuunziekten – als het afweersysteem uit balans raakt
Vermoeidheid, pijn, concentratieproblemen, een onbehaaglijk gevoel, of klachten van schildklier, maag-darmkanaal, lever of alvleesklier kunnen voortkomen uit een ontregeling van het eigen afweersysteem.
Het effect van stress op het immuunsysteem
Dit maakt ons vatbaarder voor virale infecties, zoals verkoudheid en griep, en kan de progressie en ernst van ziekten verergeren. Chronische stress kan leiden tot auto-immuunziekten doordat immuuncellen gezond weefsel aanvallen.
Jarenlange stress houdt je lichaam in een constante 'vecht-of-vlucht'-modus, wat leidt tot een verhoogde hartslag, bloeddruk en spierspanning, en een verzwakt immuunsysteem; dit kan fysieke klachten veroorzaken zoals hoofdpijn, vermoeidheid, spijsverteringsproblemen en een hoger risico op hart- en vaatziekten, burn-out, angst en depressie. Op de lange termijn kunnen zelfs hersengebieden veranderen, wat geheugen-, concentratie- en stemmingsproblemen tot gevolg heeft.
RA is een auto-immuunziekte: het afweersysteem keert zich tegen uw eigen lichaam en kan sluipend beginnen of plotseling ontstaan. Op alle leeftijden komt RA voor. Vrouwen hebben vaker RA dan mannen.
Hier volgt een overzicht van de meest voorkomende vormen van auto-immuunziekten, met tussen haakjes het doelorgaan:
Bij de meeste auto-immuunziekten kan men in het laboratorium aantonen (vooral in de vorm van afweerstoffen = antistoffen) dat het lichaam afweerreacties vertoont tegen bestanddelen van het eigen lichaam (men spreekt van autoantistoffen). Bloedonderzoek is de meest gebruikte manier om autoantistoffen aan te tonen.
Extreme vermoeidheid kan een symptoom zijn van veel aandoeningen, zoals ME/CVS (chronisch vermoeidheidssyndroom), Fibromyalgie, schildklierproblemen, diabetes, auto-immuunziekten zoals reuma, longaandoeningen (COPD/astma), slaapstoornissen (slaapapneu) en zelfs na een virusinfectie (zoals corona), maar ook stress en burn-out. De meest bekende ziekte die zich specifiek kenmerkt door invaliderende, niet-herstellende vermoeidheid is ME/CVS (Myalgische Encefalomyelitis/Chronisch Vermoeidheidssyndroom).
Welk fruit is nou het beste voor je weerstand? Echte toppers zijn aardbeien, kiwi's en citrusvruchten zoals sinaasappels; daar zit lekker veel vitamine C in. Maar ook bananen, druiven en appels zitten boordevol vitamines die je weerstand een flinke boost geven.
Suiker ondermijnt je immuunsysteem gigantisch
En let op: die 120 mg per 100 ml bloed heb je zó bereikt. Een klein handje M&M's, een glas cola of drie koekjes en je bent er al. Het eten van teveel suiker(s) is dus waanzinnig slecht voor je weerstand en de functie van je immuunsysteem.
De onderzoekers vonden ook dat volkorenproducten en peulvruchten het risico op toxiciteit van de behandeling verkleinden. Veel rood en bewerkt vlees eten verhoogde dit risico juist.
Bij een auto-immuunziekte worden door uw eigen immuunsysteem (per vergissing) gezonde en goed werkende cellen in uw lichaam aangevallen. Dit kan ontstekingen veroorzaken, onder andere in uw huid. Tijdens het spreekuur ziet u een coassistent, arts-assistent in opleiding tot dermatoloog en een dermatoloog.
Lymfeklieren, meestal in de oksel van de gevaccineerde arm, kunnen opzwellen bij een ontsteking, een infectie, auto-immuunziekte of na vaccinatie. Dit komt doordat de afweer cellen in de lymfeklieren actief worden.
Er bestaan auto-immuunziekten die de nieren kunnen aantasten, zoals vasculitis (ontsteking van de bloedvaten) en SLE (lupus). De afdeling nefrologie levert specifieke zorg voor deze patiënten en verricht wetenschappelijk onderzoek op dit gebied. Wanneer u een auto-immuunziekte heeft, is uw immuunsysteem ontregeld.
Door een verlaagde hoeveelheid antistoffen (immuunglobulinen, IgG1, IgG2, IgG3, IgG4) in het bloed is er een verhoogd risico op infecties en auto-immuunziekte.
De ziekte van Sjögren begint vaak subtiel met klachten van droge ogen en een droge mond, veroorzaakt doordat het afweersysteem (dat normaal beschermt) de eigen traan- en speekselklieren aanvalt. Deze droogte leidt tot irritatie, jeuk, moeite met slikken en praten, en kan later uitbreiden naar vermoeidheid, pijnlijke gewrichten, en droge huid. Hoewel de exacte oorzaak onbekend is, speelt een combinatie van erfelijke factoren, hormonen en virussen een rol.
Methotrexaat is een medicijn dat vaak bij ontstekingsreuma, zoals reumatoïde artritis, wordt gebruikt. Het kan je lichaam echter meer foliumzuur laten gebruiken dan normaal. Door extra foliumzuur te slikken, voorkom je een tekort. Foliumzuur helpt bij de aanmaak van nieuwe cellen en is belangrijk voor je gezondheid.
Bij een auto-immuunziekte is er sprake van een fout in de afweer (falend afweersysteem). Het immuunsysteem reageert te hevig en valt daarbij ook nog eens lichaamseigen cellen aan. Bij veel auto-immuunziekten maakt het lichaam specifieke antistoffen aan die soms in bloedonderzoek kunnen worden gemeten.
Wel is duidelijk dat vooral mensen ouder dan zestig kans hebben dat hun afweersysteem uit balans raakt. Oudere mensen hebben vaker een verzwakt afweersysteem en zijn dan vatbaarder voor bacteriële en virale infecties. Ook het risico op kanker is groter naarmate de leeftijd vordert.
Je weet of je een auto-immuunziekte hebt door een combinatie van vage, aspecifieke klachten zoals extreme vermoeidheid, gewrichts-/spierpijn, en spijsverteringsproblemen, gevolgd door medische diagnose via bloedonderzoek (auto-antilichamen) en eventueel beeldvorming, waarbij een arts een patroon van chronische ontstekingen of orgaanschade zoekt. Het is belangrijk om naar je lichaam te luisteren, want symptomen variëren en kunnen aanvankelijk lijken op andere aandoeningen.
Voedingsadviezen die de wetenschappers voldoende bewezen achten om op te nemen in een voedingspiramide voor auto-immuunziekten zijn: beperking van de inname van arachidonzuur tot <90 mg per dag, gluten vermijden, de inname van vezelrijke voeding verhogen, consumptie van gefermenteerde voeding, minimaal zes porties ...
De late diagnose van auto-immuunziekten komt doordat de symptomen in het begin vaak mild en vaag zijn. Je hebt bijvoorbeeld last van vermoeidheid, hoofdpijn, futloosheid, darmklachten, spierpijn en gewrichtspijn.
Ziekte van Addison- Dit is ook een auto-immuunziekte, hoewel zeldzaam, maar veroorzaakt gewichtsverlies. Bij deze aandoening beschadigt het lichaam de bijnier en voorkomt dat deze hormonen produceert, wat uw eetlust en metabolisme beïnvloedt.