Bij een PTSS-aanval (herbeleving/paniek) is het cruciaal om aardingstechnieken te gebruiken: focus op je ademhaling, voel je voeten op de grond en benoem voorwerpen in je omgeving. Zoek steun bij bekenden, creëer een veilige omgeving, en vermijd alcohol of drugs. Bij acute nood of zelfmoordgedachten, bel direct 112 of 113. Slachtofferwijzer +2
In het kort
De 3-3-3-regel is een eenvoudige aardingstechniek die helpt angst te verminderen door je zintuigen te prikkelen met 3 dingen die je ziet, 3 geluiden die je hoort en 3 dingen die je kunt aanraken . Deze techniek werkt door angstige gedachten af te leiden van zorgen over de toekomst of spijt over het verleden en je aandacht te verankeren in het huidige moment.
De belangrijkste klacht bij psychotrauma of PTSS is het steeds weer opnieuw beleven van de traumatische gebeurtenis. Opdringerige beelden, gedachten en angstige dromen over het trauma blijven terugkomen. Soms voelt het alsof de gebeurtenis opnieuw plaatsvindt, vooral wanneer iets in de omgeving eraan herinnert.
Luister aandachtig en oordeel niet. Het kost tijd om te herstellen van een trauma. Zeg dus niet “het gaat vast snel over” en schep geen valse verwachtingen. Iemand met een PTSS heeft geen vertrouwen in een veilige wereld.
De meeste mensen die zo'n trauma meemaken en overleven zullen zich binnen een paar weken of maanden weer 'normaal' voelen. Voor anderen kunnen de angst, hulpeloosheid en andere heftige emoties, die zijn ervaren tijdens de traumatische gebeurtenis, aanwezig blijven.
Harde geluiden, zoals geschreeuw, kunnen een posttraumatische stressstoornis (PTSS) uitlokken . Wanneer een traumatische situatie gepaard gaat met harde geluiden, zoals een concert, verbaal geweld door ouders of een gevecht, kunnen mensen getriggerd worden door soortgelijke geluiden.
Als je iets ingrijpends of schokkends (een traumatische gebeurtenis) meemaakt en dat niet goed verwerkt, dan kun je PTSS (posttraumatische stressstoornis) ontwikkelen. Je kunt nachtmerries en levensechte herinneringen aan de gebeurtenis krijgen.
Liefdevolle aanraking kan bij sommigen depressie, angst en symptomen van PTSS verlichten en tegelijkertijd het gevoel van eigenwaarde en veiligheid versterken.
Vermijdingsgedrag is een van de symptomen van PTSS. Dit houdt in dat u allerlei dingen uit de weg gaat, om te voorkomen dat u aan de traumatische gebeurtenissen herinnerd wordt. Vaak vermijden mensen bepaalde geuren, plekken, personen, geluiden, voorwerpen, beeldmateriaal en/of activiteiten.
Wat maakt PTSS erger? Lang wachten met behandelen is de voornaamste reden voor toename van de PTSS klachten. Hoe langer je wacht, hoe erger de klachten worden. Een slechte leefstijl, waaronder ongezonde voeding, alcohol- of drugsgebruik, is een risicofactor voor toenemende klachten.
Adem 5 seconden lang heel langzaam in door je neus: 1-2-3-4-5. Adem 5 seconden lang heel langzaam uit door je neus of mond: 1-2-3-4-5. Wacht 5 seconden: 1-2-3-4-5. Herhaal dit proces nog drie keer (in totaal 1 minuut).
Luister naar elkaar: Laat je naaste of partner vertellen en accepteer zijn of haar verhaal als de waarheid. Iemand met PTSS heeft vaak last van schuldgevoelens. Door onvoorwaardelijk te accepteren wat hij of zij zegt, help je je naaste.
Hoe gaat het verder bij posttraumatische stressstoornis (PTSS)? Met behandeling herstellen veel mensen. Maar soms kan PTSS een levenslange impact hebben op je leven. Je kan je soms beter voelen en dan weer slechter als je iets tegenkomt dat je herinnert aan wat je hebt meegemaakt.
Het is niet altijd te zien hoe iemand zich voelt. Je kunt je belangstelling tonen door regelmatig te vragen hoe het gaat. Wees niet bang om direct te zijn. Zeggen waar het op staat kan ongemakkelijk zijn, maar het is soms nodig om de gebeurtenis te verwerken.
Door bewust te ademen, maak je ruimte om spanningen los te laten. Specifieke bewegingen helpen je om fysieke spanningen los te maken. Door het lichaam actief te ontspannen, wordt de energie die door trauma vastzit, losgelaten en kan het genezingsproces beginnen.
Wanneer je het gevoel hebt dat je emoties op het punt staan een achtbaanrit te maken , neem dan even de tijd om te kalmeren en diep adem te halen. Dit helpt je lichaam, geest en ziel tot rust te brengen . Haal eerst diep adem (3 seconden), houd je adem even vast (3 seconden) en adem dan diep uit (3 seconden).
Knuffelen kan: Stress en angst verminderen . Knuffelen verhoogt de aanmaak van oxytocine, ook wel het 'liefdeshormoon' genoemd. Wanneer de hoeveelheid van dit hormoon toeneemt, stijgt ook de hoeveelheid endorfine. Wat nog fijner is, is dat het de hoeveelheid cortisol (of stresshormoon) verlaagt.
Traumabinding kan voorkomen in romantische relaties, platonische vriendschappen, ouder-kindrelaties, incestueuze relaties, sekten, gijzelingssituaties, mensenhandel (vooral met minderjarigen), ontgroening of uitzendingen onder militairen. Traumabinding is gebaseerd op angst, dominantie en onvoorspelbaarheid.
Prikkelbaarheid, woede-uitbarstingen of agressief gedrag . Lichamelijke reacties, zoals zweten, snelle ademhaling, snelle hartslag of trillen.
De vier kernsymptomen van PTSS zijn herbeleving (flashbacks, nachtmerries), vermijding (van gedachten, gevoelens, plaatsen die aan trauma herinneren), negatieve veranderingen in denken en voelen (schuld, isolatie, wantrouwen) en verhoogde prikkelbaarheid/alertheid (hyperarousal, snel schrikken, slaapproblemen). Deze symptomen moeten langer dan een maand aanhouden en een direct gevolg zijn van een traumatische gebeurtenis.
De twee geneesmiddelen die worden aanbevolen voor de behandeling van PTSS bij volwassenen zijn paroxetine en sertraline . Paroxetine en sertraline behoren beide tot de groep selectieve serotonineheropnameremmers (SSRI's). Deze geneesmiddelen worden alleen gebruikt als u ervoor kiest geen traumagerichte psychologische behandeling te ondergaan.
Het ontkennen en bagatelliseren van de oorzaak en/of symptomen van iemands PTSS kan meer kwaad dan goed doen. Iemand vertellen dat hij of zij "eroverheen moet komen" is een te simplistische benadering van de ervaring en kan ervoor zorgen dat die persoon het gevoel krijgt dat zijn of haar trauma geen erkenning waard is.
Veel mensen met een verleden van misbruik of trauma hebben geleerd om zich overmatig te verontschuldigen als onderdeel van hun overlevings- en zelfbeschermingsmechanisme.
Hoewel PTSS in verband wordt gebracht met een verhoogd risico op geweld, heeft de meerderheid van de veteranen en niet-veteranen met PTSS nooit geweld gepleegd . Wanneer andere factoren zoals alcohol- en drugsmisbruik, bijkomende psychiatrische stoornissen of een jongere leeftijd in aanmerking worden genomen, neemt het verband tussen PTSS en geweld af.