Bekneld zittende ontlasting (fecale impactie) is een ernstige vorm van verstopping waarbij harde ontlasting vastzit in de endeldarm. Dit kan pijnlijk zijn en vereist actie.
Vezels houden vocht vast in uw darm. U krijgt hierdoor meer en zachtere ontlasting en de werking van de darm wordt gestimuleerd. Vezels zitten vooral in volkoren- en roggebrood, aardappelen, volkoren pasta, zilvervliesrijst, peulvruchten (bonen, erwten, linzen), groenten (ook rauwe groenten) en fruit.
Harde ontlasting komt meestal door één of meer van deze oorzaken: weinig drinken, weinig vezels eten, weinig bewegen, aanleg (je darmen werken minder goed), spanning, ophouden (je gaat niet meteen naar de wc als je moet poepen), zwangerschap, verkeerd gebruik van je bekkenbodemspieren of gebruik van medicijnen (1,2).
Symptomen van darmverstopping (obstipatie) zijn minder dan drie keer per week poepen, harde/droge ontlasting, persen bij het toiletbezoek, een opgeblazen buik, buikpijn/krampen, en het gevoel dat de darmen niet leeg zijn; vaak komen daar ook een vol gevoel, weinig eetlust en winderigheid bij. Ernstigere klachten zoals bloed bij de ontlasting, onverklaard gewichtsverlies, koorts, braken, of aanhoudende buikpijn vereisen een bezoek aan de huisarts.
Een obstructie wordt ook wel een darmafsluiting genoemd. Voedsel kan het lichaam dan niet als ontlasting verlaten. Hierdoor kunnen ernstige klachten en een levensgevaarlijke situatie ontstaan. Een darmobstructie kan zowel in de dunne als in de dikke darm optreden.
Stop een vinger met handschoen en glijmiddel in de endeldarm. Draai rustig rond en haal de ontlasting die meekomt eruit. Wacht enkele minuten om de darm uit zichzelf te laten samentrekken om nog meer ontlasting naar onderen te brengen. Herhaal indien nodig tot het klaar is.
En als de sluitspieren aanspannen dan komt je ontlasting er natuurlijk nog minder makkelijk uit! Door dan toch te persen kun je zelfs kleine wondjes maken in het weefsel van de sluitspier (anale fissuren). En door te persen tijdens de ontlasting vergroot je tevens de kans op aambeien en verzakkingen.
Om je darmen leeg te krijgen, eet je vezelrijk, drink je veel water, beweeg je regelmatig (wandelen, yoga) en probeer je op vaste tijden naar de wc te gaan; bij ernstige verstopping kunnen laxeermiddelen helpen, maar overleg dit met een arts, of vraag naar darmspoeling voor medische doeleinden, zegt ziekenhuis St Jansdal, Martini Ziekenhuis, MDL Fonds, Radboudumc en Anna Ziekenhuis.
Niet poepen is meestal niet direct gevaarlijk, maar kan leiden tot klachten zoals buikpijn, een opgeblazen gevoel, en aambeien; ga naar de huisarts bij aanhoudende klachten (langer dan 2 weken), bloed bij de ontlasting, koorts, onverklaarbaar gewichtsverlies, of een blijvend veranderd ontlastingspatroon. Zonder deze 'alarmsignalen' is het vaak tijdelijk en kan het met vezels, drinken en bewegen verbeteren, maar een langdurige verstopping (obstipatie) vereist medische aandacht.
Behandeling van gedeeltelijke obstructie
Uw arts kan een speciaal vezelarm dieet aanbevelen dat gemakkelijker te verwerken is voor uw gedeeltelijk geblokkeerde darm. Als de blokkade niet vanzelf verdwijnt, is een operatie mogelijk nodig om de blokkade op te heffen .
Voeding speelt een belangrijke rol bij de noodzaak tot eindeloos afvegen na een stoelgang. Een tekort aan vezels, wat leidt tot dunne ontlasting, kan hieraan bijdragen . Aandoeningen zoals PDS, de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa kunnen ook diarree veroorzaken, waardoor afvegen lastiger wordt.
Trek je buikspieren naar voren terwijl je diep inademt. Span je buikspieren aan om te voorkomen dat ze verder naar voren uitpuilen. Span je buik niet aan. Gebruik je diepe ademhaling om de druk in je buik te verhogen en naar beneden, richting je anus, te duwen .
Voor verstopping wordt vaak een tijdelijk hogere dosis magnesium gebruikt, bijvoorbeeld 4 tot 10 tabletten (magnesiumhydroxide) per dag, afhankelijk van het product, of 300-500 mg per dag als supplement, verdeeld over de dag om diarree te voorkomen. Magnesium trekt water aan in de darmen en ontspant spieren, wat de stoelgang bevordert; controleer altijd de bijsluiter voor specifieke doseringen en overleg bij twijfel of langdurig gebruik met een arts, vooral bij nierproblemen.
Fysiek ondersteunde verwijdering : Een medisch professional gebruikt een gehandschoende vinger om handmatig ontlasting uit uw rectum te verwijderen (digitale disimpactie) of voert een buikmassage uit om de vastzittende ontlasting te bereiken. Laxeermiddelen: U kunt een oplossing van polyethyleenglycol (PEG) drinken of een vrij verkrijgbaar laxeermiddel gebruiken om uw darmen te reinigen.
Oma's tips tegen obstipatie draaien om vezels, vocht en beweging: veel water drinken (1,5-2L), vezelrijk eten (volkoren, groente, fruit, noten), en dagelijks bewegen (wandelen) om de darmen actief te houden. Specifieke 'oma-trucs' zijn het drinken van pruimensap, het gebruiken van een voetenbankje op het toilet voor de juiste houding, en niet aandringen uitstellen.
Voor een snelle verlichting bij verstopping helpen vezelrijke voeding (fruit, groente, volkoren) gecombineerd met veel water, beweging, en sapjes zoals pruimen-, peer-, of appelsap; medicijnen zoals een zetpil (bisacodyl) werken vaak binnen 20 minuten, terwijl middelen met lactulose of psyllium ook snel effect hebben, maar het is altijd goed advies in te winnen bij de huisarts of apotheker.
Als je niet kunt poepen, zorg dan voor voldoende vezels, water en beweging, en ga direct naar de wc bij aandrang; een goede zithouding (met een voetenbankje) helpt ook, maar bij aanhoudende klachten is het belangrijk de huisarts te raadplegen.
"Het is een noodgeval als u al langere tijd geen ontlasting heeft gehad en ook last heeft van een opgeblazen gevoel of hevige buikpijn ", aldus dr. Zutshi. Lichte symptomen zijn geen reden om naar de spoedeisende hulp te gaan. U moet wel naar de spoedeisende hulp gaan als uw symptomen ernstig zijn.
Als je last hebt van je darmen, kun je moeite krijgen met je stoelgang. Poepen gaat moeilijk en misschien heb je uiteindelijk zelfs last van een verstopping. Het kan ook zo zijn dat je juist dunne ontlasting hebt. Het eten van sommige yoghurt kan dan helpen.
De hoeveelheid ontlasting in je darmen varieert sterk, maar er kan op elk moment tussen de 2,3 en 11,3 kilogram aan materiaal (voedselresten, water, bacteriën) aanwezig zijn, afhankelijk van dieet en vochtinname; een gemiddeld persoon produceert ongeveer 150 gram ontlasting per dag. Het grootste deel van het gewicht in de darmen is echter de darmflora (microbioom), die wel 1,5 tot 2 kilogram kan wegen, en niet zozeer de "poep" zelf.
Heldere vruchtensappen hebben een licht laxerend effect. Denk hierbij aan appelsap, perensap en pruimensap. Ook warme dranken, zoals koffie en thee, helpen bij het op gang brengen van de stoelgang. Dit effect is met name in de ochtend goed merkbaar en wordt nog eens extra versterkt wanneer de drank cafeïne bevat.
Ontlasting die in de endeldarm blijft zitten – een ledigingsstoornis – kan komen door een verzakking van de endeldarm. Uw ontlasting kan door de verzakking moeilijker uit het laatste stuk van de darm komen. Als er altijd wat achterblijft in de endeldarm, voelt u constant aandrang.
Er is sprake van verstopping wanneer u minder dan 3 keer per week moet poepen of wanneer u hard moet drukken bij het poepen. Verstopping ontstaat doordat poep te lang in de dikke darm blijft zitten. De poep droogt dan uit. Hoe langer de poep in de dikke darm zit, hoe harder en droger de poep wordt.
Anale fissuren: Persen zorgt ervoor dat het anale kanaal verder wordt opgerekt dan normaal. Als de ontlasting hard of grof is, kan dit de dunne bekleding van de anus scheuren, waardoor een fissuur ontstaat. Aanhoudend persen belemmert een goede genezing en veroorzaakt pijn, bloedingen tijdens de stoelgang en spasmen van de anale sluitspier .
Bij constipatie moet je producten met weinig vezels en veel bewerkte ingrediënten vermijden, zoals witbrood, witte pasta, snacks, snoep, fastfood, onrijpe bananen, rode vlees en zuivelproducten (bij sommige mensen), aangezien deze de darmwerking vertragen en de ontlasting kunnen verharden; kies in plaats daarvan voor vezelrijke voeding en voldoende vocht.