Plotselinge dementie-achtige symptomen (acute verwardheid) worden vaak niet veroorzaakt door een hersenaandoening, maar door een delier (acute verwardheid). Dit is een tijdelijke toestand die ontstaat door lichamelijke oorzaken zoals infecties, medicatie of uitdroging. Daarnaast kan vasculaire dementie zorgen voor een plotselinge verslechtering. Alzheimer Nederland +1
Vasculaire dementie
De ziekte begint plotseling. De achteruitgang verloopt meer sprongsgewijs dan bij de ziekte van Alzheimer. Bepaalde vermogens vallen uit, omdat specifieke stukjes hersenen afsterven. Vasculaire dementie gaat vaak gepaard met depressie.
De meest voorkomende oorzaken van dementie zijn de ziekte van Alzheimer (ongeveer 65% van alle dementie), vasculaire dementie (ongeveer 22% van alle dementie), frontotemporale dementie (ongeveer 4% van alle dementie) en Lewy-body-dementie (ongeveer 2% van alle dementie) ( Francke et al., 2018.
Er zijn diverse aandoeningen en condities die op dementie lijken, zoals Mild Cognitive Impairment (MCI) (een voorloper), Korsakov syndroom (door vitamine B1-tekort), niet-aangeboren hersenletsel (NAH), en psychische klachten zoals burn-out en depressie, die geheugen- en concentratieproblemen geven, maar geen dementie zijn, hoewel deze soms wel tot dementie kunnen leiden of er overlap mee vertonen.
Het ontstaat door medicatie, uitdroging, ziekte of een infectie. Meestal zijn er meerdere oorzaken tegelijk. Een hoge leeftijd, gebruik van veel verschillende medicijnen, ziekten en ook de dementie zelf verhogen de kans op een delier.
Stress. Ook voor stress geldt dat de relatie met Alzheimer niet helemaal duidelijk is. Maar het blijkt wel degelijk een factor bij veel mensen die dementie ontwikkelen. Stress heeft vaak te maken met een (te) drukke levensstijl.
Risico's waar we iets aan kunnen doen
Naast de bovengenoemde aandoeningen kunnen vele andere symptomen optreden die lijken op dementie of de ziekte van Alzheimer, waaronder aandoeningen van het hart, de longen, de lever of de nieren, schildklierproblemen, een tekort aan natrium of vitamine B12, sommige vormen van kanker, pijn, constipatie, overmatig alcoholgebruik en depressie .
De reis met dementie is vaak vol uitdagingen, maar door je aan deze drie gouden regels te houden – stel geen directe vragen, luister naar de persoon en leer van hem of haar, en spreek elkaar niet tegen – kun je een meer meelevende en respectvolle omgeving creëren.
Lewy body dementie (LBD)
Bij deze soort gaan mensen soms snel achteruit, maar soms ook een hele tijd niet. Iemand met Lewy body dementie krijgt vaak ook last van symptomen van de ziekte van Parkinson, zoals trillen en beven en moeilijker bewegen.
Vermijd vooral blauw en paars (moeilijk te onderscheiden), zwart (kan een gat lijken), en wit op wit (minder contrast) bij mensen met dementie, omdat deze kleuren verwarring kunnen veroorzaken; gebruik in plaats daarvan felle kleuren met veel contrast zoals rood, oranje of geel om objecten en overgangen duidelijk te maken.
Afhankelijk van het hersengebied dat is aangedaan, kunnen ook motorische veranderingen optreden zoals slecht lopen, verlamming of gevoelsverlies. Dit komt bijvoorbeeld vaak voor bij vasculaire dementie, maar in latere stadia ook bij andere hersenaandoeningen met dementie.
De ziekte van Alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie. Men vermoedt dat de ziekte van Alzheimer wordt veroorzaakt door de abnormale ophoping van twee eiwitten, amyloïde en tau.
'Artsen kunnen de bloedtest inzetten in de praktijk om de diagnose dementie te stellen. Ze kunnen dus vaststellen om welke vorm van dementie het gaat.
Verzadigde vetzuren en transvetten aanwezig in melk(producten), vlees(waren), gebak en fast food zijn schadelijk voor de hersenen. Bietsuiker moet je vermijden, omdat het het risico op diabetes, hartproblemen en obesitas verhoogt, wat schadelijk kan zijn voor de hersenen.
Bij dementie voel je in je hoofd een "file" van verwarring, overprikkeling en een beschadigde informatieverwerking, wat leidt tot moeite met denken, onthouden, concentreren en begrijpen, maar ook tot stemmingswisselingen, onrust en desoriëntatie, omdat de hersenen zintuiglijke prikkels en complexe taken verkeerd verwerken, waardoor de wereld chaotisch en intens kan aanvoelen.
Vijf vroege waarschuwingssignalen van dementie zijn: geheugenproblemen (vooral kortetermijn), moeite met complexe taken en dagelijkse handelingen, problemen met taal en spreken, veranderingen in gedrag of persoonlijkheid, en desoriëntatie in tijd en plaats, waarbij men spullen op vreemde plekken legt of verdwaalt. Deze signalen kunnen variëren, dus het is belangrijk een arts te raadplegen bij twijfel, aldus Alzheimer Nederland.
Corrigeer, spreek niet tegen, geef geen de schuld en dring niet aan . Herinneringen zijn zelden vriendelijk. Ze vertellen iemand keer op keer hoe beperkt hij of zij is. Mensen met dementie zeggen en doen normale dingen voor iemand met geheugenproblemen.
Neem deel aan een activiteit .
Plan activiteiten die de persoon met dementie leuk vindt en kan doen. Dansen, schilderen, tuinieren, koken, zingen en andere activiteiten kunnen helpen om contact te maken met uw naaste. De activiteiten kunnen mensen met dementie ook helpen zich te concentreren op wat ze nog wel kunnen.
Mensen met een vitamine B12-tekort kunnen vergeetachtig en verward zijn en moeite hebben met concentreren en taken uitvoeren , aldus Kaiser. Bij een ernstiger vitamine B12-tekort kunnen wanen en paranoia ontstaan. "Dat kan op dementie lijken", zegt Kaiser.
Lewy body dementie en dementie bij de ziekte van Parkinson (parkinsondementie) lijken op elkaar, maar het zijn verschillende aandoeningen. Het hangt af van wanneer iemand bepaalde klachten krijgt. Bij parkinsondementie heeft iemand eerst de ziekte van Parkinson. Pas later ontstaan klachten van dementie.
Het verborgen ik - psychomotore fase
U gebruikt uw stem nog wel, maar u bent moeilijk te verstaan. In het begin beweegt u zich nog schuifelend voort, maar na verloop van tijd raakt u aangewezen op een rolstoel. Telkens herhalende bewegingen en geluiden verraden iets van uw behoeften en emoties.
Voortekenen van dementie zijn onder meer geheugenproblemen (vooral kortetermijngeheugen), moeite met taal (woorden zoeken), problemen met dagelijkse handelingen (geldzaken, hobby's), verwardheid over tijd en plaats, veranderend gedrag (prikkelbaarheid, onrust), terugtrekken uit sociale activiteiten, slecht beoordelingsvermogen en spullen op vreemde plekken kwijtraken. Deze symptomen kunnen ook andere oorzaken hebben, dus het is belangrijk om naar de huisarts te gaan voor een diagnose.
Symptomen die specifiek zijn voor vasculaire dementie
Symptomen kunnen soms plotseling ontstaan en snel verergeren, maar ze kunnen zich ook geleidelijk ontwikkelen over vele maanden of jaren.
De 4 P's van dementie verwijzen naar veelvoorkomende kenmerken: persoonlijkheidsveranderingen, problemen met waarneming, moeilijkheden met plannen en problemen met probleemoplossing . Deze symptomen hebben invloed op het dagelijks leven en het cognitief functioneren. Het herkennen van deze P's kan helpen bij vroegtijdige detectie en een beter begrip van de uitdagingen die gepaard gaan met dementie.