Het specifieke tegengif voor een paracetamoloverdosis is N-acetylcysteïne (vaak afgekort als NAC of acetylcysteïne). Farmacotherapeutisch Kompas +2
Het kan optreden na een acute inname of door herhaalde inname van supratherapeutische hoeveelheden. De behandeling van een patiënt met paracetamolvergiftiging kan bestaan uit stabilisatie, ontgifting en toediening van acetylcysteïne , een specifiek tegengif.
Wat bij een overdosis paracetamol? Wanneer je te veel paracetamol hebt ingenomen, neem dan onmiddellijk contact op met je arts, apotheker of het Antigifcentrum. Zelfs als je je goed voelt, dien je bij vermoeden van overdosering medisch advies in te winnen, omwille van het risico op leverschade.
De werking van paracetamol is nog steeds onderwerp van onderzoek. Het is nog niet bekend hoe het nou exact werkt, maar waarschijnlijk is dat het de aanmaak van prostaglandinen in de hersenen remt. Dit zijn stoffen die pijn en koorts veroorzaken. Paracetamol werkt pijnstillend en verlaagt koorts.
Hoewel paracetamol in normale doses veilig is, is het hepatotoxisch en potentieel dodelijk bij een overdosis. Gelukkig is N-acetylcysteïne (NAC) een veilig en effectief tegengif dat, mits correct gebruikt, ernstige leverschade na een paracetamoloverdosis voorkomt.
Ibuprofen. Ibuprofen is een pijnstiller die pijnstillend, koortswerend en ontstekingsremmend werkt. Daarom hoort Ibuprofen ook tot de groep NSAID pijnstillers.
Een intraveneuze toediening van cetylcysteïne (N-acetylcysteïne, Parvolex® , NAC) is de behandeling van eerste keuze. Het is vrijwel 100% effectief in het voorkomen van door paracetamol veroorzaakte levertoxiciteit indien het binnen de eerste 8 uur na inname van een overdosis wordt toegediend. Het kan ook effectief zijn tot en met 24 uur, en mogelijk zelfs langer.
Heb je veel pijn, neem dan direct 2 pillen van 500 milligram tegelijk. Komt de pijn terug, neem de pijnstiller dan op vaste tijden. Zo voorkom je dat de pijn terugkomt. Je mag 3 tot 4 keer per dag 1 tot 2 pillen van 500 milligram paracetamol gebruiken.
Met paracetamol stopt u zodra u geen andere pijnstiller meer gebruikt en u eventuele pijn acceptabel vindt. De paracetamol hoeft u niet geleidelijk af te bouwen.
Niet gebruiken samen met andere medicijnen waar paracetamol in zit. Het langdurig gebruik van hoge dagelijkse doses paracetamol moet worden vermeden. Dit omdat het risico op bijwerkingen zoals leverschade hierbij groter wordt. De behandeling moet zo kort mogelijk zijn.
Indien onbehandeld, kan paracetamolvergiftiging leiden tot zowel fatale als niet-fatale levernecrose. Tijdig ingrijpen is essentieel om acuut leverfalen en de noodzaak van een levertransplantatie te voorkomen. Geactiveerde kool moet binnen het eerste uur worden toegediend en N-acetylcysteïne binnen de eerste 8 uur .
Advies. Bij het vermoeden van ernstige paracetamolintoxicatie is acetylcysteïne het antidotum van eerste keus. Intraveneuze toediening van acetylcysteïne heeft hierbij de voorkeur, omdat niet-optimale therapie door braken (t.g.v. paracetamoloverdosering of bij orale inname van acetylcysteïne) is te voorkomen.
Naloxon is een tegengif voor opioïden dat de effecten van een opioïdenoverdosis ongedaan maakt als het tijdig wordt toegediend. Naloxon heeft vrijwel geen effect bij mensen die geen opioïden hebben gebruikt.
Bij 60-70% van de patiënten die na een overdosis paracetamol behandeld moeten worden met het tegengif acetylcysteïne, treden misselijkheid en braken op. Ondansetron is een effectief anti-emetisch middel dat gebruikt wordt om postoperatieve misselijkheid en braken te voorkomen .
Bij pijn door een ontsteking werkt paracetamol niet: feit
Paracetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend, maar niet ontstekingsremmend. Bij een ontsteking kun je daarom beter ibuprofen (of een andere NSAID) gebruiken. Maar, ibuprofen geeft een grotere kans op bijwerkingen en wisselwerkingen.
Het innemen van 1 of 2 extra tabletten zal u waarschijnlijk geen kwaad doen. Neem niet meer dan 8 tabletten in 24 uur. Het innemen van te veel paracetamol kan gevaarlijk zijn en kan behandeling vereisen. Een te hoge dosis paracetamol kan leverschade veroorzaken .
De behandeling bestaat uit een medicijn genaamd acetylcysteïne . Dit wordt toegediend in twee infusen, die samen ongeveer 12 uur duren. We dienen het medicijn toe via een dun, plastic slangetje in een ader in uw arm. Dit noemen we een infuus of intraveneuze infusie.
De meeste middelen zullen ongeveer binnen 3 dagen uit je bloed verdwenen zijn.
Eerst bouwt u de sterkste pijnstillers af (opioïden), daarna de NSAID's en als laatste de paracetamol.
Beschadigingen aan de organen treden voornamelijk op bij langdurig dagelijks gebruik van 3 tot 4 tabletten per dag. Acute leverbeschadiging kan ook voorkomen wanneer er een dosis van 6 gram op 1 dag wordt ingenomen. Elke dag paracetamol nemen om pijn te onderdrukken kan dus schadelijk zijn.
Paracetamol heeft een korte halfwaardetijd en werkt dus niet zo lang. Door het elke 4 à 6 uur te gebruiken met een maximale dosering van 4 gram per dag zorg je ervoor dat je zoveel mogelijk een therapeutische spiegel behoudt. Sla je een paracetamol over, dan krijg je uiteraard pijn.
Volwassenen: 500 mg tot 1000 mg per inname, maximaal 3000 mg per 24 uur, met een interval van minimaal 4 uur tussen twee innamen. In gevallen van chronisch alcoholisme, dient de maximale dosering niet hoger te liggen dan 2000 mg per 24 uur.
Paracetamol kan bij langdurig en regelmatig gebruik de werking van vitamine K-antagonisten versterken. Er is geen significant effect wanneer incidenteel een dosis wordt ingenomen.
Een overdosering paracetamol kan fataal zijn. De inname van een normale, dagelijkse hoeveelheid paracetamol zal daar niet toe leiden. Langdurig gebruik van hoge doseringen kan het risico op een dodelijke dosis paracetamol wél vergroten.
Als paracetamol niet helpt, kun je een NSAID proberen. Bijvoorbeeld ibuprofen, naproxen of diclofenac. Deze pijnstillers werken goed, maar kunnen erge bijwerkingen geven. Gebruik ze zo kort mogelijk.