Een gedragsmatige aanpak is een behandel- of opvoedmethode die zich richt op het veranderen van waarneembaar gedrag door het aanleren van nieuwe vaardigheden en het belonen van gewenst gedrag. Het is gebaseerd op de verbinding tussen gedachten, emoties en acties, waarbij inzicht en oefening centraal staan. Kinderneurologie +3
De cognitief-gedragsmatige benadering is gebaseerd op de veronderstelling dat gedachten, de emoties en het gedrag met elkaar verbonden zijn. Door betekenis te geven aan de situaties en ervaringen die men tegenkomt, creëert een persoon een individueel beeld van de wereld.
Gedragstherapie gaat over het veranderen van gedrag. Een belangrijk onderdeel van gedragstherapie is exposuretherapie. U leert tijdens die therapie om te gaan met situaties of onderwerpen waar u tot nu toe bang voor was. Als u bijvoorbeeld last heeft van smetvrees dan leert u een 'vieze' trapleuning weer aan te raken.
Gebruik de term 'ernstige gedragsproblemen' als er sprake is van dwars, opstandig, prikkelbaar en driftig gedrag, anderen ergeren, antisociaal gedrag en/of agressief gedrag – en als dit gedrag nadelige gevolgen heeft voor het kind en/of de omgeving en minstens enkele maanden duurt.
ADHD staat niet voor 'stout' zijn.
Maar kinderen en jongeren met ADHD hebben door hun problematiek een verhoogde kans op het ontwikkelen van gedragsproblemen en -stoornissen (ongehoorzaamheid, opstandigheid, opvliegendheid en later ook vaker antisociale moeilijkheden of verslavingsproblemen).
De 9 kenmerken van ADHD zijn een combinatie van onoplettendheid (snel afgeleid, vergeetachtig, moeite met focussen/organiseren) en hyperactiviteit-impulsiviteit (niet stil kunnen zitten, veel praten, impulsief reageren, rusteloos gevoel). Hoewel niet iedereen alle negen ervaart, zijn dit veelvoorkomende symptomen, die zich bij volwassenen vaker uiten als innerlijke onrust dan fysieke drukte, aldus Mentaal Vitaal en PsyQ.
Rust bij ADHD wordt gevonden door een combinatie van structuur, beweging, en het verminderen van overprikkeling via technieken zoals mindfulness, maar ook door medicatie, een opgeruimde omgeving en goede slaapgewoonten; het gaat om het vinden van wat persoonlijk werkt, zoals sporten, een kauwketting, of het opdelen van taken.
Vijf veelvoorkomende vormen van ongewenst gedrag zijn agressie en geweld, seksuele intimidatie, pesten, discriminatie en intimidatie/manipulatie, die zich kunnen uiten in verbale, non-verbale of fysieke handelingen en vaak leiden tot psychische en fysieke klachten bij het slachtoffer, meldt het Sociaal Werk werkt!.
Dan kunt u bellen met het landelijk Meldpunt Zorgwekkend Gedrag op 0800 – 1205. Bel in een spoedsituatie altijd 112.
Je gedrag wordt bepaald door drie kernfactoren: Motivatie (de wil om het te doen), Capaciteit (de vaardigheid om het te kunnen) en Gelegenheid (de omstandigheden die het mogelijk maken), een model bekend als het Triade-model. Daarnaast spelen ook psychologische (emoties, overtuigingen, zelfbeeld) en sociale (normen, omgeving) factoren een cruciale rol, waarbij deze drie kernfactoren vaak worden gezien als een combinatie van interne (persoonlijke) en externe (omgevings-) invloeden.
Het verschil tussen een psycholoog en psychotherapeut is vooral dat een psychotherapeut zich richt op diepere behandelingen en therapieën, zoals cognitieve gedragstherapie of psychoanalyse, en zich vaak meer richt op gedragsverandering en het doorbreken van negatieve patronen.
De totale duur van een CGT behandeling hangt af van de aard van je klachten en je persoonlijke voortgang. Voor mildere problemen kun je al na 8-12 sessies verbetering zien, terwijl complexere of langdurige klachten soms 16-20 sessies of meer nodig hebben.
Het 5G-schema in cognitieve gedragstherapie (CGT) is een hulpmiddel om inzicht te krijgen in de samenhang tussen een Gebeurtenis, je Gedachten, je Gevoelens, je Gedrag en het Gevolg daarvan, om zo ongezonde patronen te herkennen en te veranderen. Door deze vijf 'G's in te vullen bij een specifieke situatie, ontdek je hoe je gedachten en gevoelens je gedrag beïnvloeden, wat helpt bij het ontwikkelen van effectievere manieren om met situaties om te gaan.
De gedragscomponent van een attitude is de neiging om op een bepaalde manier te reageren op een object of activiteit. Denk hierbij aan de beslissingen om een product wel of niet te kopen en dit product of een ander product aan te bevelen aan vrienden.
Andere kenmerken van ADHD
Deze vaardigheden korten we af naar OP REIS en vormen de basis van ons pedagogisch handelen.
Zeg nooit tegen iemand met een depressie dat ze 'gewoon positief moeten denken', 'zich moeten herpakken' of 'dat anderen het erger hebben', omdat dit hun pijn minimaliseert en hen het gevoel geeft dat het een keuze is; vermijd ook ongevraagd advies en probeer niet op te vrolijken, maar luister, toon begrip en blijf uitnodigen, wetende dat depressie een serieuze ziekte is die niet zomaar met wilskracht is te overwinnen.
Gedragsproblemen
Blijf het gedrag rustig negeren wanneer het zich voordoet .
Wees je bewust van hun gedrag terwijl je je concentreert op kalm blijven. Door rustig op te letten, kun je veranderingen in hun gedrag opmerken en erop reageren. Je geeft ze daarmee ook een voorbeeld van zelfbeheersing in het licht van sterke emoties.
Voorbeelden van onaanvaardbaar gedrag zijn onder andere fysiek, emotioneel of seksueel misbruik, manipulatie, controle, liegen, bedriegen, het niet respecteren van grenzen, het negeren of ongeldig verklaren van gevoelens, kleineren of vernederen, en weigeren verantwoordelijkheid te nemen voor de eigen daden.
Oppositioneel-defiantiegedrag (ODD) manifesteert zich doorgaans rond de leeftijd van 8 jaar en wordt gekenmerkt door een boze of prikkelbare stemming, ruzieachtigheid en verzet tegen autoriteitsfiguren. Gedragsstoornis (CD) daarentegen omvat ernstiger storend gedrag, zoals agressie, vernieling van eigendommen, bedrog en ernstige overtredingen van regels, en verschijnt vaak tussen de leeftijd van 10 en 12 jaar.
Ongewenst gedrag op het werk: dit kan bijvoorbeeld pesten, discriminatie, intimidatie, agressie of geweld zijn, maar ook ongewenste seksuele toenadering, verbaal of fysiek geweld of andere vormen van ongepast gedrag.
Menselijke verbondenheid vormt de basis van emotioneel welzijn. Voor mensen met ADHD kan het aangaan van hechte banden met familie, vrienden en de gemeenschap gevoelens van isolatie tegengaan en het zelfvertrouwen versterken. Familiebanden versterken: onderneem regelmatig zinvolle activiteiten met familieleden.
Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat mensen met ADHD een tekort aan dopamine hebben. En dat is lastig, want dopamine heb je nodig voor concentratie, focus, motivatie, goede stemming en productiviteit. Dit tekort is dus een enorm struikelblok voor mensen met ADHD.
Hoe het werkt: neem je voor om 20 minuten aan een taak te werken. Na 20 minuten kun je stoppen – of vaak word je vanzelf doorgetrokken . Dit vermindert de overbelasting en activeert het beloningssysteem van de hersenen.