Een dwangneurose, tegenwoordig vaak obsessief-compulsieve stoornis (OCS/OCD) genoemd, is een psychische aandoening gekenmerkt door terugkerende dwanggedachten (obsessies) en dwanghandelingen (compulsies). Patiënten ervaren intense angst of onrust en voelen zich gedwongen handelingen te herhalen om geruststelling te vinden. De Psycholoog +5
Wat merk je van een dwangstoornis?
Dwangstoornissen zijn meestal vrij goed te behandelen. Gedragstherapie is de meest aangewezen therapie.
Bied hulp maar ga niet mee in de dwang. Vraag waar je iemand met OCD bij kan helpen, wees betrokken of neem juist wat afstand. Maak duidelijk waar je grenzen liggen en wees je ervan bewust dat je geen behandelaar bent. Denk ook aan jezelf.
Is OCD een vorm van Autisme? OCD is een vorm van een angststoornis. Er wordt ook wel eens een vergelijking gemaakt met een Autisme Spectrum Stoornis. Echter is OCD niet een vorm van autisme.
Een dwangstoornis kan ontstaan na een periode met stressvolle omstandigheden en gebeurtenissen of het krijgen van meer verantwoordelijkheden. Bijvoorbeeld na de geboorte van een kind of bij een nieuwe baan. Of tijdens een periode van werkeloosheid en armoede.
Een aantal veel voorkomende specifieke verschijningsvormen van dwang vind je hieronder.
Katja Schuurman heeft openlijk gesproken over zowel een dwangstoornis (OCD) die ze op jonge leeftijd ontwikkelde en waarvoor ze therapie en medicatie (zoals Cymbalta) heeft gebruikt, als een bipolaire stoornis, een stemmingsstoornis die gepaard gaat met manische en depressieve fasen, waarvoor ze ook medicatie slikte en mee stopte tijdens haar zwangerschap, wat leidde tot heftige stemmingswisselingen. Ze benadrukt het belang van openheid over deze psychische aandoeningen.
Een vorm van een angststoornis is een dwangstoornis. Bij een dwangstoornis heb je last van dwanggedachten (obsessies) of dwanghandelingen (compulsies). Hierdoor herhaal je bepaalde handelingen telkens opnieuw. Als je deze handeling niet uitvoert, leidt dit vaak tot angst.
Veelvoorkomende tekenen van een OCD-episode zijn: Intense en aanhoudende gedachten, beelden of drang die leed veroorzaken : Bijvoorbeeld: iemand kan herhaaldelijk denken dat zijn of haar handen besmet zijn, zelfs na meerdere keren wassen.
Als je een dwangstoornis hebt, dan kun je alleen last hebben van herhalende gedachten (obsessies). Als je last hebt van herhalende gedachten en herhalende handelingen (compulsies), dan heet dat een obsessieve-compulsieve stoornis (OCS). Artsen noemen OCS ook wel OCD (Obsessive Compulsive Disorder).
Enkele voorbeelden zijn:
Verschillende onderzoeken hebben aangetoond dat een narcist zelden verandert. Narcisten zijn geobsedeerd door het geïdealiseerde beeld van zichzelf. Het zijn ongelukkige mensen met een laag zelfbeeld, dus creëren ze een opgeblazen versie van zichzelf waardoor ze een vals gevoel van superioriteit krijgen.
Behandeling van een dwangstoornis
Bij een dwangstoornis helpt oefenen met moeilijke situaties. Je kunt ook gedachten bedenken die jou helpen. Dat verandert hoe je je voelt en wat je doet. Dit heet cognitieve gedragstherapie (CGT).
Drie veelvoorkomende lichamelijke uitingen van een angststoornis zijn hartkloppingen/versnelde hartslag, zweten en trillen, vaak samen met ademnood, duizeligheid en buikklachten, omdat het lichaam zich klaarmaakt voor een 'vecht-of-vlucht' reactie.
Als je een dwangstoornis hebt, heb je last van dwanggedachten en/of dwanghandelingen. Dit gaat gepaard met angst, walging of een ander naar gevoel en heeft een grote invloed op je leven. De gedachten en handelingen kosten je veel tijd en maken het moeilijk om goed te kunnen functioneren.
Wat kun je zelf doen bij een dwangstoornis?
Een relatie met iemand met een obsessief-compulsieve stoornis (OCS) kan soms emotioneel zwaar zijn . Het kan moeilijk zijn om iemand van wie je houdt en om wie je geeft, zo te zien lijden onder stress en angst. Je kunt gemengde gevoelens ervaren, en dat is normaal.
Om je te helpen bij deze taak, hebben we de vijftienminutenregel ontwikkeld. Het idee is om je reactie op een obsessieve gedachte of op de drang om een dwanghandeling uit te voeren uit te stellen door wat tijd te laten verstrijken – bij voorkeur minstens vijftien minuten – voordat je er zelfs maar aan denkt om naar de drang of gedachte te handelen.
Jarenlang worstelt actrice en filmmaker Hanna Verboom met haar bipolaire stoornis. Er werd haar op het hart gedrukt hier vooral niets over te zeggen, want dan zou ze nooit meer aan werk komen.
"Nu zouden ze het stempel ADHD op me hebben geplakt", vertelde de presentator en muzikant in een interview met Cultuurpers. "Ik kon niet goed stilzitten en ging met iedereen de strijd aan." Na veertig jaar vechten voor een eigen plekje in de wereld heeft Raven eindelijk rust.
Actrice Hanna Verboom wil meer openheid rondom psychische aandoeningen creëren. Daarom deelt ze haar ervaringen met een bipolaire stoornis in een korte film. Op haar 19e kreeg ze haar eerste psychose.
Leonardo DiCaprio leed het grootste deel van zijn volwassen leven aan een milde tot matige vorm van OCD . Hij voelde vaak de drang om meerdere keren door deuropeningen te lopen.
De top 5 grootste angsten varieert, maar vaak genoemde angsten zijn spinnen (arachnofobie), sociale angst/faalangst, hoogtevrees, claustrofobie (enge ruimtes) en angst voor de dood/ziekte, samen met specifieke fobieën zoals vliegangst of angst voor honden en slangen, die vaak overlappen met universele thema's van verlies, zoals het verliezen van autonomie of betekenis.
Hoe omgaan met mensen met OCD