Alarmsignalen die wijzen op de noodzaak van een colonoscopie (darmonderzoek) zijn symptomen die kunnen passen bij darmkanker, ontstekingsziekten of andere aandoeningen van de dikke darm. Deze symptomen vereisen vaak snel onderzoek om een ernstige oorzaak uit te sluiten. Thuisarts +1
Vroege waarschuwingssignalen van darmkanker zijn onder andere bloed of slijm bij de ontlasting, een verandering in het stoelgangpatroon (diarree/verstopping), loze aandrang, onverklaarbaar gewichtsverlies, vermoeidheid door bloedarmoede, en buikpijn of -kramp, meldt KWF Kankerbestrijding. Ook een verminderde eetlust en een opgeblazen gevoel kunnen wijzen op de aandoening, die vaak begint met vage klachten. Raadpleeg de huisarts bij aanhoudende symptomen, vooral als deze langer dan twee weken duren.
De belangrijkste complicatie die voor kan komen is een perforatie (gaatje in het slijmvlies). De kans hierop is groter na een poliepectomie (verwijderen van een poliep), als de darmwand ernstig is ontstoken of als er slijtage in de vorm van divertikels (uitstulpingen) is.
De 7 signalen van darmkanker zijn: bloed/slijm bij de ontlasting, een verandering in je ontlastingspatroon (diarree/obstipatie), loze aandrang, buikpijn/kramp, minder eetlust, onverklaarbaar gewichtsverlies en aanhoudende vermoeidheid door bloedarmoede; blijf hier niet te lang mee rondlopen, want als je langer dan twee weken last hebt van één of meer van deze klachten, is het belangrijk je huisarts te raadplegen.
Mensen kunnen ook meerdere poliepen in hun darm hebben. Veel mensen hebben deze zonder het te weten; poliepen geven vaak geen klachten. Sommige poliepen kunnen uitgroeien tot darmkanker. Dit duurt ongeveer 15 jaar.
Als darmkanker zich uitzaait, is dat meestal naar de lever, de longen, de botten of in het buikvlies.
Ontlasting bij darmkanker kan veranderen in patroon (diarree/verstopping), uiterlijk (bloed, slijm, heel dun, of zwart/stopverfkleurig), en zorgen voor "loze aandrang", waarbij je moet poepen maar er weinig komt, vaak door bloedverlies (wat ook tot vermoeidheid kan leiden). Deze veranderingen zijn vaak niet overgaand en kunnen wijzen op darmkanker, dus een bezoek aan de huisarts is belangrijk.
Het voorstadium van darmkanker wordt meestal gevormd door poliepen (woekeringen van slijmvliescellen), waarvan de meeste goedaardig zijn, maar sommige zich kunnen ontwikkelen tot kanker (stadium 0). Deze poliepen groeien langzaam, waardoor ze vaak jarenlang onopgemerkt blijven en door het bevolkingsonderzoek (stadium 0) kunnen worden opgespoord, waarbij ze vaak nog verwijderd kunnen worden voordat ze kwaadaardig worden. Symptomen die kunnen wijzen op een voorstadium zijn veranderingen in het ontlastingspatroon, bloed of slijm bij de ontlasting, buikklachten en vermoeidheid.
Dikke darmpoliepen en dikke darmkanker
Meestal ontstaan ze tussen 10- en 30-jarige leeftijd. Poliepen geven meestal geen klachten. Sommige mensen hebben wel klachten, zoals buikpijn, diarree of bloed en slijm bij de ontlasting.
Meestal ontstaat darmkanker uit een poliep in de darmwand. Een poliep is een verdikking of uitgroeisel in de darm. Dat is eerst goedaardig, maar het kan later kwaadaardig worden. Darmkanker zit vaak in de dikke darm.
Een colonoscopie kan wat oncomfortabel aanvoelen, maar het is een belangrijk onderdeel van een goede algehele gezondheid. De meeste mensen die een colonoscopie ondergaan, hebben geen darmkanker. Maar als darmkanker in een vroeg stadium wordt ontdekt, kan bijna iedereen succesvol worden behandeld .
Na het onderzoek mag u weer alles eten en drinken. Wij raden u aan op deze dag geen belangrijke beslissingen te nemen omdat u door de medicatie vergeetachtig kunt zijn of zich suf en slaperig kan voelen. U kunt nog wat last hebben van lucht in de darm, wat buikpijn. Dit kan een paar dagen duren.
Een ontlastingstest kan mogelijk een goed alternatief zijn voor een controle colonoscopie na het verwijderen van poliepen. Dit blijkt uit de resultaten van een studie van het Nederlands Kanker Instituut, het onderzoeksinstituut van het Antoni van Leeuwenhoek, Amsterdam UMC en Maastricht UMC.
Pijn bij darmkanker zit meestal in de buik, variërend van kramp en een opgeblazen gevoel (dikke darm) tot zeurende pijn rond de navel (dunne darm), of lage pijn met aandrang (endeldarm), en kan ook uitstralen naar de onderrug. De pijn ontstaat vaak door de tumor die tegen weefsel drukt, verstopping veroorzaakt, of door uitzaaiingen. Niet iedereen heeft pijn, maar het is een belangrijk alarmsignaal.
en een stoelgangtest om zelf een staal van je stoelgang te nemen. De stoelgangtest is een test die bloed in je stoelgang opspoort dat met het blote oog niet te zien is. Bloed in je stoelgang kan wijzen op poliepen of dikkedarmkanker.
Darmkanker-cellen kunnen via de bloedvaten of lymfevaten naar andere delen van het lichaam gaan. Dit zijn uitzaaiingen. Uitzaaiingen zitten het vaakst in de lever, longen en het buikvlies. Soms zijn er uitzaaiingen naar bijvoorbeeld de nieren, bijnieren, eierstokken, botten of hersenen.
Het kan een piepkleine poliep zijn, maar ook een exemplaar van een paar centimeter groot. De meeste poliepen zijn en blijven goedaardig. Sommige poliepen bevatten onrustige cellen en kunnen zich in 10 tot 15 jaar tijd tot een kwaadaardige tumor ontwikkelen.
De uitslag
De voorlopige uitslag krijgt u direct na het onderzoek. Als er een stukje weefsel of een poliep is weggehaald, krijgt u de uitslag daarvan telefonisch of tijdens een vervolgafspraak. Als u in het UMCG bent opgenomen, vertelt de zaalarts u de uitslag op de verpleegafdeling.
Een ontstekingspoliep is een goedaardige groei die zich vormt op de binnenwand van de dikke darm of het rectum. Deze poliepen worden veroorzaakt door ontsteking of weefselbeschadiging en worden soms pseudopoliepen genoemd omdat ze niet echt zijn gezwellen (tumoren), maar eerder een reactie op schade.
Stadium I: tumor zit alleen in de darmwand. Stadium II: tumor is door de spierlaag van de darmwand gegroeid, maar niet uitgezaaid. Stadium III: Tumor is uitgezaaid naar de lymfeklieren. Stadium IV: Tumor is uitgezaaid naar delen verder in het lichaam.
Een darmtumor groeit meestal langzaam. In het eerste stadium beperkt de tumor zich slechts tot het slijmvlies. Wanneer de tumor doorgroeit, kan deze door de verschillende lagen van de darmwand heen groeien. Hoe groter de tumor wordt, hoe groter de kans is dat kankercellen loslaten van de tumor.
Door ongezond eten en weinig beweging kan de kans op darmkanker groter worden. Overgewicht hebben, veel alcohol drinken en vaak bewerkt en rood vlees eten zijn risicofactoren voor darmkanker. Lees verder op de website van WKOF over de relatie tussen voeding en darmkanker.
De eerste symptomen van darmkanker zijn vaak subtiel, zoals een verandering in je stoelgang die niet overgaat (diarree, verstopping), bloed of slijm bij de ontlasting, buikpijn/kramp, loze aandrang, onverklaarbaar gewichtsverlies, en aanhoudende vermoeidheid door bloedarmoede, maar deze klachten kunnen ook andere oorzaken hebben; ga bij twijfel altijd naar de huisarts, vooral als klachten langer dan twee weken aanhouden.
Veelvoorkomende darmklachten zijn buikpijn, een opgeblazen gevoel, winderigheid, diarree, obstipatie (verstopping) en veranderingen in de ontlasting, zoals bloed of slijm. Andere symptomen kunnen misselijkheid, vermoeidheid, verminderde eetlust, koorts en krampen zijn, die kunnen duiden op onderliggende problemen zoals Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) of infecties, en het is belangrijk om bij aanhoudende klachten een arts te raadplegen.
Dikkedarmkanker wordt voornamelijk vastgesteld bij mensen die 55 jaar of ouder zijn. De kans op darmkanker stijgt dan ook met de leeftijd, 54% is ouder dan 70 jaar. Slechts 10% van alle darmkankerpatiënten krijgt darmkanker voor het 50ste levensjaar.