Gapen koelt de hersenen af, verhoogt de alertheid en verbetert de bloedcirculatie in het hoofd. Door koele lucht in te ademen en spieren rond de kaak aan te spannen, wordt warm bloed uit de hersenen afgevoerd en vervangen door koeler bloed, wat zorgt voor een betere hersenfunctie bij vermoeidheid. Universiteit Utrecht +4
Is overmatig gapen een gevaarlijk? Wie opvallend veel gaapt, kan zich beter laten onderzoeken, want soms is het een symptoom van een slaapprobleem, zoals chronisch slaaptekort, slaapapneu, narcolepsie of slapeloosheid. Overmatig geeuwen kan ook worden veroorzaakt door het gebruik van medicijnen die je erg moe maken.
De hypothese van hersenkoeling stelt dat geeuwen wordt veroorzaakt door een verhoging van de hersentemperatuur, en dat de fysiologische reacties na een geeuw ervoor zorgen dat de thermische homeostase in de hersenen terugkeert .
Onderzoekers denken dat je door te gapen je hersenen koelt. Zodat ze zo goed mogelijk hun werk kunnen blijven doen. En dat gaat zo. Door te gapen ververs je eerst de lucht in je neus en mondholte.
Naast vermoeidheid, kan frequent gapen wijzen op verschillende gezondheidsproblemen. Stress kan bijvoorbeeld een belangrijke rol spelen in de frequentie van gapen. Personen die onder hoge druk staan of angstig zijn, kunnen meer gaan gapen als een manier om hun lichaam te sussen.
Hartproblemen – Als overmatig geeuwen gepaard gaat met pijn op de borst of een onregelmatige hartslag, kan dit een teken zijn van een hartaandoening . Beroerte – Plotseling en hevig geeuwen kan een waarschuwingssignaal zijn voor een dreigende beroerte. Hersentumor – In zeldzame gevallen kan overmatig geeuwen een symptoom zijn van een hersentumor.
Overzicht. Pathologisch geeuwen kan een uiting zijn van een beroerte, epileptische aanvallen, hysterie en aandoeningen van de spieren die verantwoordelijk zijn voor het geeuwen . Verschillende neurotransmitters en neurohormonen spelen een rol bij de regulatie van het geeuwen.
Hersenaandoeningen uiten zich via diverse symptomen zoals plotselinge, hevige hoofdpijn, verwardheid, problemen met praten (verwarde spraak), verlamming of krachtverlies in een arm/been, gezichts- of evenwichtsproblemen, geheugenverlies, en gedragsveranderingen, waarbij de specifieke klachten afhangen van de locatie en aard van de aandoening (bv. beroerte, tumor, dementie, ontsteking), en vaak zowel zichtbare (beweging) als onzichtbare (denken, emoties) gevolgen hebben.
Jarenlang was de gangbare theorie dat gapen zorgt voor meer zuurstof, met name voor de hersenen. Recent hebben onderzoekers deze theorie echter verworpen, omdat studies hebben aangetoond dat een gecontroleerd zuurstoftekort niet leidt tot meer gapen dan normaal .
Als we gapen strekken we binnen seconden alle spieren rondom onze luchtwegen. Volgens een nieuwe, Nederlandse hypothese zit de crux in dat strekken. We gapen om de spieren rondom de luchtwegen te resetten en zo de ademhaling te waarborgen.
Bewust gapen kan een nuttig hulpmiddel zijn voor mensen die het willen gebruiken als stressverlagende techniek . Onderzoek onder leiding van Andrew C. Gallup, universitair docent psychologie aan het SUNY Polytechnic Institute, suggereert dat gapen een verkoelende werking heeft op de hersenen van gewervelde dieren, waaronder mensen.
Tips om je hersenen rust te geven
Een gezond dieet rijk aan voedingsmiddelen die de hersenfunctie stimuleren is net zo belangrijk als dagelijks bewegen. Andere methoden die kunnen helpen om je hersenen te resetten zijn onder andere het creëren van routines, het beperken van schermtijd, het beoefenen van dankbaarheid, het bijhouden van een dagboek en het vermijden van multitasken .
Als je merkt dat je vaker gaapt wanneer je te weinig water hebt gedronken, is dat waarschijnlijk een teken van vermoeidheid of problemen met de temperatuurregulatie, in plaats van een ernstigere onderliggende aandoening. Hoewel water drinken kan helpen om gapen door een simpel vochttekort te verminderen , moet je toch op andere symptomen letten.
Om stress en spanning uit je lijf te krijgen, combineer je ontspanningstechnieken zoals ademhalingsoefeningen, beweging (wandelen, yoga) en mindfulness met praktische stappen zoals opruimen, grenzen stellen en contact zoeken met dierbaren, om zo je zenuwstelsel te kalmeren en je hoofd rust te geven.
De aanbevolen uren slaap per nacht verschilt daarom per persoon. Voor volwassenen wordt het aangeraden om 7 tot 9 uur per nacht te slapen. Genoeg slapen is erg belangrijk voor je gezondheid en moet daarom niet worden verwaarloosd.
Ongeveer 9 op de 10 mensen vertoont minstens één van de onderstaande symptomen bij een beroerte: Scheve mond: de mondhoek hangt plotseling naar beneden. Verwarde spraak: iemand praat ineens verward of kan de woorden moeilijk uitspreken. Lamme arm: plotseling ontstaat er krachtsverlies of verlamming van een arm.
Fysiologische hypothesen
Een voorbeeld: hypoxemie komt vaak voor bij hart- en longpatiënten maar deze patiënten gapen doorgaans niet vaker dan gezonden. Gapen verhoogt (waarschijnlijk) niet het zuurstof gehalte van de hersenen. Te meer ook omdat een diepe gaap doorgaans gevolgd wordt door een periode van apneu.
Tip 1: Blijf in beweging
Wanneer je voldoende beweegt, raken je hersenen goed doorbloed en krijgen ze de voeding en zuurstof die ze nodig hebben. Ook zorgt beweging voor de aanmaak van nieuwe hersencellen én versterkt het de verbindingen tussen de hersencellen.
Voortekenen van een herseninfarct zijn plotselinge uitvalverschijnselen zoals een scheve mond, onduidelijke spraak of moeite met begrijpen, en verlamming of krachtverlies aan één kant van het lichaam (gezicht, arm, been). Ook problemen met zicht, duizeligheid, evenwichtsstoornissen, verwardheid, of plotselinge, hevige hoofdpijn kunnen wijzen op een beroerte, dus bel direct 112 bij het herkennen van één of meer van deze signalen.
Vroege symptomen van een hersentumor zijn vaak algemeen en kunnen hoofdpijn (erger bij bukken/niezen), misselijkheid/braken (vaak 's ochtends), veranderingen in gedrag, geheugen, concentratie en zicht/gehoor zijn, plus uitvalsverschijnselen zoals zwakte of evenwichtsproblemen, of epileptische aanvallen; deze klachten ontstaan door verhoogde druk in het hoofd of schade aan specifieke hersengebieden, maar let op: hoofdpijn komt veel vaker door andere oorzaken dan een hersentumor.
Klachten die gepaard kunnen gaan met hersenmist
Regelmatig gapen, indutten tijdens vergaderingen en oververmoeidheid kunnen tekenen zijn van een gevaarlijk slaaptekort. Volgens de American Academy of Sleep Medicine (AASM) kan aanhoudend onvoldoende slaap ernstige gevolgen meebrengen voor de gezondheid, zowel op de korte als lange termijn.
Een geeuw is een reflex die bestaat uit het gelijktijdig inademen van lucht en het strekken van de trommelvliezen, gevolgd door een uitademing. Meestal brengen we het gapen in verband gebracht met vermoeidheid, stress, slaperigheid, verveling of zelfs honger.
Gapen als reactie op emoties of stress
Dit helpt om je lichaam te ontspannen en stress te verminderen. Dus ook als je niet moe bent, maar wel veel gaapt, kan dat een teken zijn dat je stress ervaart. Extreem veel gapen kan zo een signaal zijn dat je spanning hoger is dan je denkt.