Ouderen zijn vaak moe door een combinatie van factoren: verminderde slaapkwaliteit (minder diepe slaap, vaker wakker worden), veranderde hormoonspiegels, chronische aandoeningen, medicatiegebruik en afname van spiermassa. Ook mentale factoren zoals eenzaamheid, somberheid of stress spelen een grote rol bij vermoeidheid op latere leeftijd. Bernhoven +4
Naarmate we ouder worden zijn we vatbaarder voor bepaalde ziekten, hierdoor kunnen we ons snel vermoeid voelen. Vermoeidheid is echter geen ouderdomskwaal zoals vaak wordt gedacht! Tenzij chronische pijn uw vermoeidheid veroorzaakt, zijn er wel degelijk dingen die u kunt doen om uw energieniveau te verhogen.
De drie meest voorkomende verschijnselen van achteruitgang bij ouderen zijn vaak cognitieve problemen (zoals geheugenverlies en concentratieproblemen), fysieke achteruitgang (zoals verminderd zicht/gehoor, minder kracht, evenwichtsproblemen), en psychische/emotionele veranderingen (zoals somberheid, apathie, veranderd eet- of slaappatroon), vaak met elkaar verweven. Deze kunnen leiden tot Moeite met dagelijkse handelingen en een verhoogd risico op vallen.
Psychische klachten die vaak voorkomen:
Chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS) of Myalgische Encefalomyelitis (ME). Als iemand geen aandoening of ziekte heeft, maar wel constant moe is, kan er sprake zijn van een chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS) of ME: Myalgische Encefalomyelitis. Er is dan meestal geen medische oorzaak voor de vermoeidheid te vinden.
Bij vermoeidheid spelen vaak meerdere dingen een rol. Zowel lichamelijke factoren zoals een chronische aandoening (bijvoorbeeld COPD of astma) als mentale factoren zoals stress, kunnen bijdragen. Heb je ook last van benauwdheid, hoesten of duizeligheid? Dan kan er meer aan de hand zijn.
Veel ziekten veroorzaken vermoeidheid, waaronder diabetes, schildklieraandoeningen (hypothyreoïdie), bloedarmoede (ijzertekort), auto-immuunziekten (reuma, fibromyalgie, MS), chronische infecties (zoals Pfeiffer, corona, Lyme) en slaapstoornissen zoals slaapapneu, maar ook mentale aandoeningen zoals depressie en burn-out kunnen extreme vermoeidheid geven, en er is ook het Chronisch Vermoeidheidssyndroom (ME/CVS) zelf. Vermoeidheid is een breed symptoom dat kan wijzen op zowel fysieke als mentale problemen, van een slechte leefstijl tot ernstige chronische aandoeningen.
In een recent gepubliceerd onderzoek onthullen wetenschappers van Stanford University (VS) dat veroudering geen geleidelijk proces is, zoals lang werd aangenomen, maar in twee 'verouderingsgolven' komt. Halverwege de 40 en net na je zestigste verouder je plotseling sneller.
De top 3 oorzaken van vallen bij ouderen zijn vaak een combinatie van verminderde balans en spierkracht, medicijngebruik (en bijwerkingen zoals duizeligheid), en een onveilige omgeving in huis (losse tapijten, slechte verlichting), naast andere gezondheidsproblemen zoals slecht zicht of hartproblemen. Vaak is het niet één factor, maar een samenspel van meerdere risico's die leiden tot een val.
De 10 eerste tekenen van dementie zijn vaak subtiel en omvatten geheugenproblemen, moeite met dagelijkse handelingen, verwarring over tijd en plaats, taalproblemen, spullen kwijtraken, verminderd beoordelingsvermogen, zich terugtrekken uit sociale activiteiten, gedragsveranderingen, innerlijke onrust, en soms problemen met zien. Deze symptomen, zoals vergeetachtigheid van recente gebeurtenissen, verlies van tijdsbesef, en moeite met complexe situaties, zijn vroege signalen die kunnen wijzen op dementie, hoewel ze ook een andere oorzaak kunnen hebben.
Bij dementie moet je koele kleuren zoals blauw, groen en paars vermijden, vooral als ze moeilijk van elkaar te onderscheiden zijn, en ook te veel wit (dat kan 'zweven' lijken) en drukke patronen die verwarring veroorzaken; gebruik in plaats daarvan warme kleuren (rood, oranje, geel) met sterk contrast om objecten duidelijk te markeren en de oriëntatie te helpen.
Zwakker wordende spieren en botten, achteruitgaand zicht en gehoor, gebrek aan eetlust, hartproblemen, ziektes als kanker, dementie. Het maakt het leven er niet leuker op. Toch is het vaak best mogelijk om met dergelijke ouderdomsgerelateerde problemen nog lang een goed, gezond en zelfstandig leven te hebben.
Er zijn diverse aandoeningen en condities die op dementie lijken, zoals Mild Cognitive Impairment (MCI) (een voorloper), Korsakov syndroom (door vitamine B1-tekort), niet-aangeboren hersenletsel (NAH), en psychische klachten zoals burn-out en depressie, die geheugen- en concentratieproblemen geven, maar geen dementie zijn, hoewel deze soms wel tot dementie kunnen leiden of er overlap mee vertonen.
De kans om 90 te worden is significant en neemt toe: nu wordt ongeveer één op de vier mensen (25%) 90 jaar of ouder, maar volgens recente cijfers (2026) maakt zo'n 30% van de mensen die nu jonger zijn dan 60 de 90 jaar of ouder, en voor vrouwen ligt dit hoger dan voor mannen. Factoren zoals leefstijl (niet roken) en genetica spelen ook een grote rol, waarbij sommigen zelfs 100+ kunnen worden.
De meest voorkomende algemene ouderdomskenmerken zijn:
Voor deze levensfase wordt 65 jaar en ouder bedoeld. Als men ouder is dan 80 jaar, dan is men hoogbejaard. De benamingen oudere en bejaarde worden anno 2021 soms door elkaar gebruikt, ook omdat de geschiedenis van de zorg voor beide groepen veel overlap en raakvlakken vertoont.
Regelmatig bewegen verkleint de kans op verschillende chronische aandoeningen, zoals hart- en vaatziekten, diabetes en depressieve klachten. Ook toont wetenschappelijk onderzoek aan dat senioren die regelmatig bewegen, minder kans hebben op botbreuken dan mensen die niet of weinig bewegen.
Ouder worden treft alle cellen in het lichaam, dus ook die in de biologische klok. Dit maakt het moeilijker om een goed dag- en nachtritme aan te houden. Daarnaast vermindert de productie van melatonine, het hormoon dat je lichaam vertelt dat het tijd is om in slaap te vallen.
Verlies van spiermassa komt voor naarmate we ouder worden. Spieren in het lichaam worden dunner, minder sterk en minder elastisch. Hierdoor neemt onder andere de loopsnelheid af en is er meer kans op vallen en/of botbreuken. Het slinken van de spieren is dus eigenlijk een ouderdomskwaal dat elk jaar toeneemt.
Hoewel schoonheid subjectief is, suggereren onderzoeken dat mannen vrouwen in hun twintiger jaren vaak het meest aantrekkelijk vinden, geassocieerd met vruchtbaarheid, terwijl vrouwen zich rond hun dertigste het meest sexy voelen. Andere studies wijzen zelfs een leeftijd van 31 jaar aan als het 'mooiste' moment, maar de consensus is dat schoonheid en aantrekkelijkheid een breed leeftijdsbereik bestrijken, met pieken in de vroege tot midden dertiger jaren voor zowel uiterlijke als innerlijke aantrekkingskracht.
Voor mannen was het 80,5 jaar en voor vrouwen 83,3 jaar.
Een verscheidenheid aan externe factoren draagt bij aan hoe je veroudert, waaronder levensstijl, stress en zelfs toegang tot gezondheidszorg . DNA-methylatie kan ook een zeer nauwkeurige voorspeller zijn van je biologische leeftijd. "Iemand met diabetes zal een heel ander DNA-methylatiepatroon hebben dan iemand zonder diabetes."
Er zijn verschillende vitamines en mineralen die helpen bij vermoeidheid. Dit zijn vitamine B2, B3, B5, B6, B11, B12, C en de mineralen ijzer en magnesium. Deze B vitamines dragen bij aan de verbranding van vet, koolhydraten en eiwitten uit de voeding. IJzer zorgt mede voor het zuurstof transport naar het lichaam.
Er zijn grofweg drie belangrijke soorten vermoeidheid: lichamelijke, mentale (geestelijke) en emotionele vermoeidheid, die vaak door elkaar lopen en zich uiten als gebrek aan energie, concentratieproblemen of prikkelbaarheid, waarbij lichamelijke rust het ene type oplost, mentale rust het andere en emotionele rust (stressvermindering) weer iets anders, soms met chronische vermoeidheidssyndroom, als onderliggende oorzaak.
Ouderdomsvermoeidheid is niet alleen fysiek. Ook mentale en sociale factoren spelen een rol. Bij 24 procent van de ouderen met vermoeidheidsklachten gaat het om mentale vermoeidheid. Die kan deels voortkomen uit lichamelijke uitputting, maar ook uit cognitieve veranderingen.