Het doel van de Russische leider Josef Stalin met de blokkade was om de westelijke geallieerden te dwingen te kiezen tussen het opgeven van hun plan om een aparte West-Duitse staat te vormen en het opgeven van West-Berlijn. Dat eerste was voor hem het belangrijkst; Berlijn was voor hem slechts een ruilmiddel.
Na een conflict over het wel of niet invoeren van een Duitse munteenheid én de uiteindelijke invoering van de D-Mark in de westelijke zones van Berlijn, sloot de Sovjet-Unie uit protest de toegangswegen naar West-Berlijn af. De westerse geallieerden konden hun zone alleen nog door de lucht bereiken.
Opheffing blokkade
In mei 1949 zagen de Russen in dat de blokkade zinloos was. De blokkade werd versoepeld: transport werd onder geleide weer toegestaan over de snelweg door Oost-Duitsland. In de geallieerde sector werd in mei 1949 de Duitse Bondsrepubliek uitgeroepen.
In de nacht van 12 op 13 augustus 1961, in 2021 60 jaar geleden, wordt een begin gemaakt met de bouw van de Berlijnse Muur. Om mensen tegen te houden die van het communistische Oost-Duitsland naar het vrije Westen willen vluchten. Ongeveer 28 jaar lang zal de Berlijnse Muur de stad in tweeën delen.
De blokkade van Berlijn duurde van 24 juni 1948 tot 12 mei 1949. De Amerikanen en Britten besloten via vliegtuigen West-Berlijn te bevoorraden (de luchtbrug).Hierdoor was de blokkade zinloos en de Sovjet-Unie was vernederd. Hierdoor hief Stalin de blokkade op.
Het doel van de Russische leider Josef Stalin met de blokkade was om de westelijke geallieerden te dwingen te kiezen tussen het opgeven van hun plan om een aparte West-Duitse staat te vormen en het opgeven van West-Berlijn. Dat eerste was voor hem het belangrijkst; Berlijn was voor hem slechts een ruilmiddel.
De blokkade volgde op het mislukken van een conferentie in Londen van de geallieerden over de toekomst van Duitsland, het stokken van overleg over valutahervorming en de invoering van de Deutsche Mark in de westelijke bezettingszones van Duitsland door de andere drie bezettingsmachten.
Na de Tweede Wereldoorlog zochten de geallieerden een manier om Duitsland te weerhouden om op korte termijn weer een oorlog te beginnen. In tegenstelling tot de Eerste Wereldoorlog zocht men deze maal geen heil in een streng verdrag zoals het Verdrag van Versailles, maar in de opdeling van Duitsland.
De muur was in totaal 160 kilometer lang. 45km door de stad grenzend aan Oost-Berlijn, de rest grenzend aan de Oost-Duitse provincie Brandenburg. De muur scheidde West-en Oost-Berlijn van elkaar.West-Berlijn was daardoor een enclave in de DDR geworden, het werd aan alle kanten omringd door de DDR.
Het IJzeren Gordijn was de grens door Europa tussen het communistische Oostblok (de Sovjet-Unie en haar vazalstaten of satellietstaten in Oost-Europa) en het kapitalistische Westen (westerse landen onder aanvoering van de Verenigde Staten van Amerika).
In 1961 besloten een Duitse politicus en een Sovjetleider dat het eens afgelopen moest zijn met de leegloop van de DDR. Daarom werd in de nacht van 12 op 13 augustus in dat jaar begonnen met het bouwen van de Berlijnse Muur.
Gealarmeerd door het nieuwe Amerikaanse beleid om economische hulp te bieden aan Duitsland en andere worstelende Europese landen, en door de pogingen van de westerse geallieerden om een gemeenschappelijke munteenheid in te voeren in de door hen bezette zones in Duitsland en Berlijn, blokkeerden de Sovjets alle spoor-, weg- en kanaalverbindingen naar de westelijke zones van Berlijn.
Detente is een periode van verminderde spanning in een conflict tussen twee antagonistische staten. Doorgaans wordt de term gebruikt voor de periode van ontspanning in de Koude Oorlog tussen de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten, van de late jaren 60 tot eind jaren 70.
Tijdens de blokkade versperden de Russen alle straten en vaarwegen. De elektriciteitsbedrijven in de oostelijke sector kregen de opdracht om de toevoer van stroom naar West-Berlijn te beperken. In het begin van de blokkade werd de capaciteit teruggebracht tot de helft. Later werd de elektriciteit geheel afgesloten.
Dichtbij de grens met het door de Sovjet-Unie gecontroleerde Polen was de stad Berlijn geografisch kwetsbaar voor communistische invloed. Burgers van West-Berlijn waren omsingeld en konden niet vrij naar Oost-Berlijn reizen of door Oost-Duitsland reizen naar westerse democratische landen .
Op 24 mei 1949 werd de Bondsrepubliek Duitsland (BRD) uitgeroepen, door de drie westelijke zones samen te voegen. Er werd toen nog benadrukt dat het ging om een tijdelijke staat. Op 7 oktober van dat jaar volgde de Sovjet-Unie met de Duitse Democratische Republiek (DDR).
De Berlijnse Muur is een symbool van verdeeldheid. In augustus 1961 bouwt de DDR deze muur om de aanhoudende toevloed van mensen uit Oost-Berlijn naar het Westen tegen te gaan. De “muur van schaamte”, zoals die dan in het Westen wordt genoemd, moet beide delen van de stad volledig afsluiten.
Het hokje waar de portier zat tot 2011 heette Charlie, genoemd naar het historische Checkpoint Charlie, de bekende controlepost tussen Oost- en West-Berlijn. Martin Versteegh was student werktuigbouwkunde vanaf 2009 en zag het verlaten hokje, en de letters Charlie.
Oost-Duitsers noemen West-Duitsers vaak Besserwessis. Andersom worden de Oost-Duitsers Jammerossis genoemd.
Deling Duitsland
Na de geallieerde overwinning wordt Duitsland opgedeeld in vier bezettingszones. Amerika, Engeland en Frankrijk besturen elk een deel van West-Duitsland (de Bondsrepubliek Duitsland).
Gedurende de Koude Oorlog werd Europa verdeeld in twee ideologische blokken: het communisme en het kapitalisme. Deze waren gescheiden door het zogenaamde IJzeren Gordijn. Een onderdeel van deze grensafscheiding stond in Berlijn. Bijna 30 jaar lang werd deze stad verdeeld door de Berlijnse Muur.
De stad Berlijn, gelegen 200 mijl in Oost-Duitsland, werd ook verdeeld. De helft van de stad, West-Berlijn, was eigenlijk onderdeel van West-Duitsland. Veel Oost-Duitsers wilden niet in een communistisch land wonen en staken de grens over naar West-Berlijn, waar ze zich konden vestigen of vervoer konden vinden naar West-Duitsland en verder .
Toen in de westelijke bezettingszones de D-mark werd ingevoerd, verklaarde Stalin dat dat in strijd was met de gezamenlijke afspraken. De aanleiding van het ontstaan van de luchtbrug is dat Stalin had besloten om de blokkade van Berlijn in te voeren.
Het IJzeren Gordijn liep door heel Europa, van de Barentszzee in het hoge Noorden tot aan de Zwarte Zee, waarvan honderden kilometers door Duitsland, dat het land verdeelde in Oost en West. En niet zomaar verdeeld, maar fysiek van elkaar gescheiden door het IJzeren Gordijn.