De tekorten in de Nederlandse zorg zijn nijpend, met ruim 50.000 openstaande vacatures. De grootste krapte bevindt zich in de thuiszorg (25-30% tekort), ouderenzorg (VVT, 20-25%), GGZ en ziekenhuizen (met name IC-verpleegkundigen en operatieassistenten). Dit wordt gedreven door vergrijzing en een stijgende zorgvraag. Coöperatie VGZ +2
De grootste tekorten in de zorg bevinden zich in de ouderenzorg (VVT), thuiszorg, gehandicaptenzorg en de GGZ (psychiatrie), met een bijzonder groot gebrek aan mbo- en hbo-opgeleide verpleegkundigen en verzorgenden. Specialistische functies in de jeugdzorg en verslavingszorg zijn ook sterk onderbemand. Deze tekorten worden verergerd door vergrijzing, hoge werkdruk en toenemende zorgvraag, waardoor de druk op medewerkers toeneemt en er meer uitval is.
Ongeveer 1,5 miljoen mensen in Nederland werken in zorg en welzijn. Toch is dat nog lang niet genoeg om te voldoen aan de vraag naar zorgpersoneel. Er is nu al een tekort van tienduizenden zorgmedewerkers. Als er niets verandert, loopt dit tekort op tot 301.000 medewerkers in 2035.
De grootste problemen in de zorg zijn de enorme personeelstekorten, die leiden tot hoge werkdruk, lange wachtlijsten, en daardaruit voortvloeiende demotivatie, uitval en kwaliteitsverlies, versterkt door vergrijzing, toenemende zorgvraag, bureaucratie en complexiteit, waardoor de toegankelijkheid en betaalbaarheid van goede zorg onder druk staan. Zowel patiënten als zorgverleners ondervinden hier de gevolgen van, met een risico op ongelijkheid in zorgtoegang en een afnemende kwaliteit van zorg.
De belangrijkste oorzaak van het personeelstekort in de zorg is de toenemende zorgvraag door de vergrijzing en toenemende langdurige zorg.
De elektricien voert de lijst met afstand aan, met maar liefst 137 openstaande vacatures voor een gemiddelde actief zoekende elektricien voor gebouwaansluitingen in slechts één jaar, schrijft Flexmarkt.
Het tekort aan zorgpersoneel is het grootst in het westen van de Verenigde Staten, waar de vijf staten met het grootste personeelstekort zich bevinden. Florida heeft twee keer zoveel inwoners als Georgia, maar hetzelfde percentage zorgprofessionals, waardoor het lokale medisch personeel een veel zwaardere werkdruk ervaart.
Dit project toonde aan dat schulden in de gezondheidszorg een wijdverbreid probleem zijn in de Verenigde Staten en dat 41% van de Amerikaanse volwassenen momenteel een of andere vorm van schuld heeft als gevolg van medische of tandheelkundige rekeningen voor hun eigen zorg of die van iemand anders. Ongeveer een kwart van de volwassenen (24%) geeft aan dat hun medische of tandheelkundige rekeningen al lang geleden betaald zijn.
Het is duidelijk dat de Nederlandse zorgsector kampt met serieuze problemen. Te hoge kosten, te weinig investeringen, te veel nadruk op productie, en te weinig aandacht voor preventie en gezondheid leiden tot een vicieuze cirkel waarin patiënten, personeel en zorgaanbieders lijden.
Een aantal problemen kan duidelijk gesitueerd worden binnen nationale staten, zoals sociaal-economische ongelijkheid, crimi- naliteit, fraude en corruptie, discriminatie, religieuze intolerantie, ongelijkheid tussen de seksen, schending van mensenrechten, de integratie van migranten, mi- lieuproblemen.
Mensen willen om verschillende redenen minder in de zorg werken, voornamelijk door extreme werkdruk, hoge administratieve lasten, gebrek aan waardering, onvoldoende salaris en een slecht werk-privébalans door onvoorspelbare roosters, wat leidt tot fysieke en psychische klachten en uitval. Andere factoren zijn te weinig autonomie in het werk, een onprettige werksfeer met mogelijk grensoverschrijdend gedrag, en de groeiende zorgvraag versus de krapte op de arbeidsmarkt.
De best betaalde verpleegkundige banen zijn vaak gespecialiseerde functies zoals Verpleegkundig Specialist (met master) en Physician Assistant, die tot €6.000+ bruto per maand kunnen verdienen, en gespecialiseerde klinische rollen zoals SEH-, IC-, CCU- of Anesthesieverpleegkundigen, die door onregelmatigheidstoeslagen en specialisatie hoger beloond worden, naast functies als Zorgmanager. Hoogbetaalde werkgevers zijn vaak grote (GGZ)instellingen en ziekenhuizen.
De afname van het aantal huisartsen dat de sector betreedt, in combinatie met het feit dat ziekenhuizen afhankelijk zijn van dure arbeidscontracten om tekorten op te vullen , verergert de druk. De Association of American Medical Colleges voorspelt een tekort van meer dan 85.000 artsen in 2036.
Er is veel vraag naar zorgprofessionals in vrijwel alle sectoren, vooral in de verpleging, verzorging en thuiszorg (VVT), ouderenzorg en de geestelijke gezondheidszorg (GGZ), met name voor functies als algemeen en gespecialiseerd verpleegkundige, wijkverpleegkundige, verzorgende IG, kraamverzorgende en helpende zorg/welzijn. Ook in de gehandicaptenzorg en het paramedisch domein (ergotherapie, logopedie) zijn er grote tekorten.
Verpleging (een pijler van het gezondheidszorgsysteem):
Wereldwijd blijft verpleging het meest aantrekkelijke medische beroep qua werkgelegenheid. De beschikbare opleidingen omvatten: GNM (General Nursing and Midwifery) en BSc Verpleegkunde.
De laagste opleiding in de zorg is vaak de MBO Niveau 1 Entreeopleiding (Zorghulp), een 1-jarig praktijkgerichte opleiding voor huishoudelijke en ondersteunende taken, of de MBO Niveau 2 opleiding Helpende Zorg & Welzijn, die je klaarstoomt voor directe zorgtaken en een bredere basis geeft. Deze niveaus zijn de instapmodellen om in de zorg te beginnen, waarbij Niveau 1 een goede start is zonder specifieke vooropleiding, en Niveau 2 de basis legt voor doorstroming naar bijvoorbeeld Verzorgende IG (niveau 3).
Apothekersassistenten hebben het vaakst stressvol werk (51 procent), gevolgd door leerkrachten in het basisonderwijs en medisch praktijkassistenten (beide 39 procent). Ook de andere beroepen in de top tien zitten vooral in zorg, onderwijs en in de horeca.
Nergens ter wereld is de medische zorg beroerder dan in Birma (Myanmar), een land dat door de verbeterde politieke situatie nu juist erg in trek begint te raken bij toeristen.
Verpleegkundigen verlaten de zorgsector vanwege een combinatie van factoren zoals hoge werkdruk, administratieve lasten, onvoldoende salaris en gebrek aan waardering. Het personeelstekort thuiszorg versterkt deze problemen door overbelasting van het resterende personeel.
The Commonwealth Fund is een gezaghebbende onafhankelijke organisatie die onderzoek doet naar stelsels van gezondheidszorg in verschillende landen en deze met elkaar vergelijkt. Nederland staat in de overall ranglijst op de 2e plek en Noorwegen op de 1e plek.
Chronische nierziekte is een groeiende wereldwijde gezondheidscrisis, maar een groot deel van de gevolgen is te voorkomen. Chronische nierziekte is een belangrijke risicofactor voor cardiovasculaire sterfte. De studie benadrukt ook dat chronische nierziekte een belangrijke factor is bij het ontstaan van hart- en vaatziekten en wijst op de risicofactoren die de toename ervan aanwakkeren.
Actuele zorgontwikkelingen draaien om personeelstekorten, stijgende kosten, en een toenemende complexe zorgvraag door vergrijzing, wat leidt tot een focus op innovatie, preventie, digitalisering (zoals AI, PGO's) en zorg in de wijk om de zorg toekomstbestendig, betaalbaar en toegankelijk te houden. Technologische oplossingen en veranderingen in zorgmodellen zijn cruciaal om de werkdruk te verlichten en de kwaliteit te waarborgen.
Actuele statistieken over het tekort aan verpleegkundigen (2026)
Op nationaal niveau zal het verwachte aanbod van verplegend personeel in 2026 91,94% van de vraag dekken, wat resulteert in een tekort van 8,06% . Het grootste tekort is er onder gediplomeerde verpleegkundigen (20%), gevolgd door geregistreerde verpleegkundigen (10%).
De 18 belangrijkste vaardigheden voor een baan in de zorg
(2024) beschreef hoe pushfactoren, zoals een hoge werkdruk, burn-out en een gebrek aan mogelijkheden voor professionele ontwikkeling , verpleegkundigen ertoe kunnen aanzetten het beroep te verlaten. Zeer stressvolle omgevingen, met name op intensive care-afdelingen of spoedeisende hulpafdelingen, verergeren deze factoren (Kerzman et al., 2020).