Groningen, september 2023 – De Nationale wespentelling is dit jaar gehouden van zaterdag 26 augustus tot en met zondag 3 september met 170 deelnemers verspreid over het land.
Levende wespen in de winter zijn te vinden op goed beschutte, droge plekken. Kijk daarom eens op zolder of in de garage. In dit soort ruimtes bouwen wespen vaak ongestoord aan een nest. Wie weet kom je een nog levend nest tegen of je stuit op een wespenkoningin die een winterslaap houdt.
Klimaatverandering : Veranderingen in klimaatpatronen kunnen de wespenpopulaties in de loop der tijd beïnvloeden, wat mogelijk leidt tot schommelingen in hun aantallen van jaar tot jaar. Veranderingen in ecosystemen: Verschuivingen in lokale ecosystemen, of deze nu het gevolg zijn van menselijke activiteiten of natuurlijke oorzaken, kunnen leiden tot veranderingen in wespenpopulaties.
"Dit jaar hebben we een vrij droge winter en droog voorjaar gehad. Ook in de zomer hebben we geen lange natte periodes gehad, terwijl dat vorig jaar wel het geval was." Lange natte periodes zijn slecht voor wespen, omdat ze dan niet kunnen jagen op insecten.
De meeste wespen, die van de larven van insecten leven, gaan in het begin van de winter dood door gebrek aan voedsel. Geen bloemen, geen insecten, geen larven, geen eten. De koninginnen overleven de winter wel door in winterslaap te gaan. Het nieuwe voorjaar betekent voor insecten een nieuw begin.
Duitsland telt zo'n 10.000 wespensoorten, en sommige van die soorten worden met uitsterven bedreigd. Ze vallen daarom onder de wettelijke soortenbescherming en daar blijf je dus in principe van af. Sterker, wie een wesp doodt of verwondt, loopt het risico op een fikse boete.
Normaal gesproken zul je eind oktober en begin november geen wespen meer tegenkomen. De koninginnen zijn de enige wespen die de winter door gaan. Rond deze tijd zitten ze op een beschutte plaats in winterrust.
Als je een wesp doodt, komt er namelijk via hun gif een bepaald feromoon vrij. Daardoor worden andere wespen agressiever en maak je dus meer kans op een wespensteek.
Wespen steken minder snel als ze je niet als een bedreiging zien. Vermijd plotselinge bewegingen, meppen of harde geluiden, want die kunnen ze provoceren. Hoewel het negeren van wespen de agressie kan verminderen, kan de nabijheid van hun nest of handelingen die hen storen nog steeds defensief gedrag uitlokken .
Een wesp heeft niet lang te leven. Afhankelijk van de wespensoort leeft een wesp tussen de 12 en 22 dagen. Wespenkoninginnen leven altijd langer. Zo kan een koningin ongeveer een jaar oud worden.
Je kunt wespen direct doden met huishoudelijke producten zoals zeepwater, citroenextractspray of haarlak , maar commerciële sprays zijn het meest betrouwbaar. Timing is cruciaal: behandel nesten vroeg in de ochtend of 's avonds wanneer wespen minder actief zijn, en draag altijd volledige beschermende kleding.
En met zo'n honderd tot tweehonderd wespennesten per vierkante kilometer betekent dat vele miljoenen insecten die worden weggewerkt. Als dat niet zou gebeuren, raakt het ecosysteem uit balans en neemt de kans op plagen van allerlei soorten insecten enorm toe.
Ernstige allergische reacties
Ongeveer één op de tien mensen die twee of meer keer gestoken worden, ontwikkelt een allergie. Dit betekent dat ze bij elke volgende steek een ernstige reactie zullen krijgen. De ernstigste allergische reactie is anafylaxie, die levensbedreigend kan zijn.
Voedsel voor andere dieren
Zo lusten verschillende vogels waaronder de gierzwaluw, wespendief en grauwe vliegenvanger graag een wesp. Maar ook kikkers, spinnen en andere insecten zoals libellen doen zich graag tegoed aan een stekelige maaltijd.
Naarmate de temperaturen aan het einde van de herfst dalen, worden wespen inactief. Hun activiteit neemt af rond de 10°C en ze zullen beschutting zoeken voor de koudere maanden. Vrieskou is dodelijk voor wespen die aan de elementen worden blootgesteld.
Een dode wesp zal zelf niet meer actief steken. Door een menselijke handeling (bv. toevallig blootvoets op een wespenangel trappen, of een dode wesp onhandig vast nemen) kan de angel toch in onze huid terecht komen.
Wespen komen af op vlees en zoetigheid, maar houden niet van de geur van munt en rozemarijn. Met een kruidentuin of potjes verse kruiden zou je wespen op afstand kunnen houden van je terras of balkon. Wespen houden ook niet van de geur van kruidnagels en citronella.
Sommige soorten steken ook als ze worden geprovoceerd of gestoord, zelfs als dat onbedoeld is. Een wesp steekt je niet zomaar, alleen als ze zich bedreigd voelt , dus vat het niet persoonlijk op.
Wat wespen doen als het donker wordt
Daar blijven ze tot het weer licht wordt. Slapen is misschien een groot woord, maar ze zijn dan in rust. Toch zijn er uitzonderingen. Soms zie je een wesp 's avonds nog vliegen, bijvoorbeeld als ze te laat zijn door slecht weer of een aanval van een vijand.
In Duitsland kan je dat duur komen te staan. Want een aantal van de wespensoorten die daar actief is, dreigt uit te sterven. Om die reden zijn de stekende insecten opgenomen in een lijst met beschermde diersoorten. Door deze wettelijk bescherming mag je ze dus niet zomaar doodslaan.
In het kort: wat helpt tegen wespen
Wespen hebben een sterke reukzin en worden aangetrokken door zoete geuren en etensresten. Geuren die ze niet mogen: azijn, kruidnagel met citrus, wierook, gemalen koffie. Kruiden zoals lavendel, mint, rozemarijn en citronella weerhouden wespen ook.
Dé hack tegen wespen, spinnen en andere insecten
Een busje WD40. Het werkt als volgt; wanneer je alle kozijnen en muren rondom je ramen insprayt met de spray, heb je geen last meer van nare insecten.
Wespen zijn vooral overdag actief, tot zonsondergang. Daarna gaan ze in hun nest slapen, tot de zon weer opkomt. Heel soms zijn wespen ook 's nachts nog onderweg. Dat gebeurt als ze, bijvoorbeeld, gehinderd worden door vijanden of slecht weer en zo niet op tijd in het nest terug kunnen zijn.
Dus hangen ze in hun oude dag doelloos rond en doen ze zich te goed aan fermenterend fruit. Dat bevat alcohol wat de diertjes dronken maakt. Helaas zijn wespen geen "happy drunks". De alcohol maakt hen agressief waardoor ze sneller aanvallen en steken.
Vandaag: prikken kunnen ze als de beste, maar hoe slim zijn wespen eigenlijk? Als ze het met z'n allen op je cola hebben gemunt, zijn ze ronduit vervelend. Maar wespen zijn wel degelijk nuttig. En ze blijken erg slim.