Je hoeft niet volledig te stoppen met koffie als je een hoog cholesterolgehalte hebt, maar het is wel belangrijk om op de zetmethode te letten. Ongefilterde koffie (zoals cafetière, kookkoffie, espresso, cups) bevat cafestol, een stofje dat het LDL-cholesterol verhoogt. Koffie gezet met een papieren filter (koffiezetapparaat) is veilig. Hartstichting +2
Elke soort koffie is slecht voor je cholesterol
Koffiebonen bevatten cafestol, een vettige stof die het LDL-cholesterol verhoogt. Gelukkig kan het gehalte aan cafestol variëren, afhankelijk van de manier waarop je de koffie bereidt.
In koffie zitten de vetachtige stoffen cafestol en kahweol die het LDL-cholesterol verhogen. Een teveel aan LDL-cholesterol in je bloed blijft plakken aan de binnenkant van je bloedvaten. Dat vergroot de kans op bijvoorbeeld een hartaanval of beroerte.
Groene thee
Cathechine vermindert de opname van cholesterol in het lichaam en verlaagt hierdoor het cholesterolniveau. Uit Chinees onderzoek blijkt dat groene thee met name het slechte LDL-cholesterol en daarmee het totaal cholesterol verlaagt. Het drinken ervan heeft geen invloed op het goede HDL-cholesterol.
Je kunt beter geen koffie drinken vanwege mogelijke verhoging van stresshormonen (cortisol), slaapproblemen, verstoorde hormoonbalans, en omdat het de maag kan irriteren en bij ongefilterde varianten het LDL-cholesterol kan verhogen; het kan afhankelijkheid creëren, hoofdpijn veroorzaken (ontwenning), en bij gevoelige personen darmproblemen verergeren. Hoewel koffie zelf vocht geeft, stimuleert cafeïne de nieren, wat een vochtafdrijvend effect kan hebben, en het kan ook de bloedsuikerspiegel beïnvloeden.
Koffie werkt vochtafdrijvend. Dus hoe meer je drinkt, hoe sneller je lichaam water weer loslaat. Zonder cafeïne blijft je vochthuishouding beter op peil. En dat merk je aan je huid, je concentratie en je energieniveau.
Voor de maximale gezondheidsvoordelen zijn 3-5 koppen koffie per dag optimaal. Te veel cafeïne is niet goed voor je, maar minder dag 400 mg (of 5 koppen koffie) per dag is veilig en gezond. Cafeïne is niet verslavend, niet vochtafdrijvend en levert zelfs gezondheidsvoordelen op.
Om snel je cholesterol te verlagen, focus je op een gezonde levensstijl: minder verzadigd vet en suiker eten, meer vezels (vezelrijke producten, fruit, groenten), meer bewegen (min. 150 min/week), stoppen met roken, afvallen bij overgewicht, en minder alcohol drinken, waarbij een arts medicatie kan voorschrijven als levensstijlaanpassingen onvoldoende zijn. De meest effectieve snelle aanpak combineert het verminderen van verzadigd vet met het verhogen van voedingsvezels en beweging.
Bij een cholesterol dieet moet je vooral verzadigde vetten vermijden, die zitten in vet vlees, volle zuivel, boter, harde margarines, snacks, gebak, koek en palmolie/kokosolie; ook bewerkt vlees (worst, paté) en te veel suiker/zout beperk je, terwijl je kiest voor onverzadigde vetten (plantaardige oliën, vette vis, noten) en vezelrijke voeding.
Regelmatige consumptie van tomatensaus kan helpen de gezondheid van het hart te verbeteren. De antioxidanten in tomaten, met name lycopeen, helpen het niveau van het “slechte” cholesterol te verlagen en het het “goede” cholesterol te verhogen. Deze effecten helpen het risico op hart- en vaatziekten te verminderen.
Oorzaken van een hoog cholesterol
Ongezond eten betekent: weinig groente, fruit, peulvruchten, noten en volkorenproducten. En juist veel suiker en veel verzadigd vet. Er zit veel verzadigd vet in kaas, roomboter, volle melk, vet vlees, vleeswaren en worst. Maar ook in chocolade, koek, gebak, snacks en zoutjes.
De cafeïne beïnvloedt de cortisolproductie. Je lichaam maakt het minder aan en gaat functioneren op de cafeïne. Je wordt er dus helemaal niet veel wakkerder van. Daarnaast kan je door dagelijks koffie drinken in de ochtend intolerant worden voor cafeïne.
Effect op hart- en vaatziekten
Iemand die dus 10 mg cafestol per dag binnenkrijgt (ong. 3 koppen ongefilterde koffie of 5 à 6 koppen espresso), zou zijn cholesterolgehalte zien stijgen met 2% en zou dus volgens dit model 4 % meer kans hebben op een hartkwaal.
Maar, voegt hij eraan toe, in de hoeveelheid die we doorgaans consumeren, heeft koffie nauwelijks – of zelfs geen – effect op het cholesterolgehalte, zolang de inname maar gematigd is . Hetzelfde geldt voor het toevoegen van room en suiker: zolang het met mate gebeurt, zal het waarschijnlijk weinig effect hebben.
Eet vette vis
In vette vis zitten speciale onverzadigde vetten: omega-3 vetzuren. Deze vetten helpen je cholesterol te verlagen. Eet daarom 1 tot 2 keer per week vette vis. Het is niet duidelijk of het vervangen van vis door visoliecapsules net zo goed is voor de gezondheid als het eten van vis.
Het probleem met een hoog cholesterolgehalte is dat het geen fysieke symptomen veroorzaakt. We kunnen niet voelen dat cholesterol zich in ons lichaam opbouwt of kunnen de gevolgen ervan niet zien. Dit betekent dat een bloedonderzoek de enige manier is om te weten of uw cholesterolgehalte te hoog is.
Volgens het team van prof. Rafael Llorach van de universiteit van Barcelona zouden personen die dagelijks brood eten – vooral brood op basis van volkorengranen – een gunstiger lipidenprofiel vertonen dan personen die slechts af en toe brood eten. Dat uit zich in een lagere LDL-cholesterol en een hogere HDL-cholesterol.
De meeste onderzoeken laten zien dat het LDL-cholesterol met 0,18 mmol/l daalt bij het eten van 30-60 gram haver. Uit een meta-analyse van 25 verschillende onderzoeken naar het cholesteroleffect van het eten van noten, blijkt je LDL-cholesterol met 0,26 mmol/l daalt bij een gemiddelde inname van 67 gram noten per dag.
Ja, fruit helpt cholesterol verlagen door de hoge hoeveelheid vezels (vooral oplosbare vezels), antioxidanten, vitaminen en mineralen die cholesterolopname remmen en uitscheiding bevorderen, met name soorten zoals appels, bessen, kiwi en citrusvruchten, die samen met gezonde vetten en peulvruchten een belangrijk onderdeel zijn van een cholesterolverlagend dieet.
De beste natuurlijke cholesterolverlagers zijn voedingsmiddelen rijk aan oplosbare vezels (havermout, peulvruchten, fruit), onverzadigde vetten (avocado, noten, olijfolie, vette vis), en plantaardige sterolen/stanolen, aangevuld met kruiden zoals knoflook, groene thee en kurkuma, terwijl je minder verzadigde vetten en suiker eet en meer beweegt. Supplementen zoals rode gist rijst kunnen ook helpen, maar vereisen overleg met een arts omdat ze een statine-achtige werking hebben.
Elke 5 jaar wordt ook je cholesterol gemeten. Soms is controle van je cholesterol eerder nodig. Bijvoorbeeld als je risico al wel hoog is, maar nog net niet zo hoog dat je meteen medicijnen nodig hebt.
Koffie voorziet je lichaam net als andere dranken van vocht. De cafeïne in de koffie zorgt er voor dat vocht je lichaam sneller verlaat, doordat het de nieren stimuleert. Je droogt dus niet uit van koffie. Een teveel aan cafeïne kan wel andere nadelige gevolgen hebben voor je lichaam.
Je bent gedehydrateerd
Denk maar aan constipatie, duizeligheid, een droge mond, spierkrampen, … . Je lichaam heeft voldoende vocht nodig om optimaal te functioneren. Maar koffie werkt vochtafdrijvend waardoor er sneller sprake is van dehydratatie.
FILTERKOFFIE IS GEZOND
Filterkoffie bestaat namelijk voor 98,8 procent uit water, dus geen calorieën. Bovendien bevat koffie geen suikers, koolhydraten, eiwitten en vetten. Wel zitten er in de olie van koffiebonen verzadigde vetten zoals cafestol, dat het LDL-cholesterol in je bloed verhoogt.