"Een veranderd gevoel" wordt vaak beschreven als prikkelingen, tintelingen, schokken, jeuk of kriebels "alsof er mieren op je huid lopen". Ook als een strak, schrijnend, heet of koud gevoel. Alsof je op kussens of watten loopt, of met blote voeten op heet zand of schelpen.
Jeuk kan worden veroorzaakt door prikkeling van de vrije zenuwuiteinden in de epidermis door een factor die gelegen is in de huid. De jeuksensatie kan ook worden gevoeld door activatie van zenuwvezels op een hoger niveau (neuropathische jeuk) zonder dat er sprake is van een huidaandoening.
Neurologische oorzaken
De jeuk lijkt in de huid gevoeld te worden, maar er is in de zenuw iets mis. Een voorbeeld is het beeld dat neuralgia paresthetica heet. Hierbij is er een jeukende plek op de rug, vaak net iets onder het schouderblad, en dit wordt veroorzaakt door prikkeling van een zenuw.
Behandelingsopties voor neuropathische jeuk omvatten doorgaans plaatselijke verdoving, capsaïcineformuleringen, calcineurineremmers, menthol of kamfer en systemische benaderingen met gabapentinoïden, selectieve serotonineheropnameremmers en tricyclische antidepressiva.
Als gevolg hiervan hebben mensen die last hebben van neuropathische jeuk mogelijk een diagnose en behandeling nodig van verschillende artsen, waaronder een huisarts, neuroloog, dermatoloog of reumatoloog . Het behandelen van de onderliggende oorzaak kan vaak de symptomen oplossen.
Jeuk kan allerlei oorzaken hebben, zoals een droge huid, een allergie, galbulten, eczeem of schurft. Hoe moeilijk het ook is: probeer niet te krabben. Probeer te zorgen dat uw huid niet uitdroogt: ga niet te vaak, lang en heet douchen of in bad.
Een beschadigde zenuw kan reageren of met jeuk, of met pijnsignalen. De toevoeging paraesthetica betekent daarnaast: gevoelloosheid. Een deel van de huid waar de jeuk zit kan namelijk ook gevoelloos worden.
Het wordt veroorzaakt door de natuurlijke veroudering van de huid. Naarmate we ouder worden, wordt onze huid dunner, droger en minder elastisch. Dit kan leiden tot jeuk, irritatie en soms zelfs tot huidbeschadiging.
Veel mensen met neuropathie voelen zich beter als ze uitgerust zijn en goed in hun vel zitten. Zorg dat u voldoende beweegt. Regelmatig bewegen, zoals wandelen, blijkt een gunstig effect te hebben op neuropathie na chemotherapie. Vermijd contact met kou, zoals kou uit de koelkast of buiten.
Een schub wordt ook wel een relapse, terugval, aanval of opflakkering genoemd. Dit is een achteruitgang van MS waarbij zich vanuit een stabiele situatie plotseling nieuwe neurologische verschijnselen voordoen, zoals problemen met zicht, krachtverlies in armen en benen, coördinatieproblemen en/of gevoelsvermindering.
De werkgroep adviseert om in het geval van een polyneuropathie en overmatig alcoholgebruik, het alcoholgebruik te ontraden. Het effect van het stoppen of verminderen van alcohol op de polyneuropathie is echter niet bekend.
Een jeukende huidziekte
De bekendste voorbeelden zijn eczeem, psoriasis en galbulten. Ook schimmelinfecties met Candida kunnen jeuk veroorzaken.
PRURITUS DOOR UREMIE
Bij chronische nierinsufficiëntie (uremie) kan jeuk optreden. De jeuk wordt veroorzaakt door het ophopen van afvalstoffen in het bloed (verhoogd ureum, maar ook andere deels onbekende afbraakproducten), en ook door droge huid.
Een van de meest effectieve behandelingen van neuropathische jeuk zijn gabapentine en pregabaline. Bij refractaire, gelokaliseerde vormen van chronische jeuk met een vermoede neuropathische oorzaak kan lokale toediening van botulinetoxine worden overwogen.
Jeuk kan allerlei oorzaken hebben, zoals een droge huid, een allergie, galbulten, eczeem of schurft. Hoe moeilijk het ook is: probeer niet te krabben. Probeer te zorgen dat uw huid niet uitdroogt: ga niet te vaak, lang en heet douchen of in bad.
Jeuk komt voor bij 10% van de patiënten met kanker in de palliatieve fase, met name bij patiënten met hematologische aandoeningen (vooral maligne lymfomen en polycythaemia vera). Jeuk wordt gezien bij 50% van de patiënten met polycythaemia vera en bij 30% van de patiënten met de ziekte van Hodgkin.
Probeer niet te krabben of te wrijven indien u jeuk heeft. Liever kloppen op de huid of een verkoelende zalf op smeren. Probeer eventueel afleiding te zoeken. Het dragen van ruwe of wollen kleding kan de jeuk verergeren.
Een droge, jeukerige huid kan een belangrijk symptoom zijn van een vitamine D-tekort. Vaak op wangen, kin en voorhoofd. In het ergste geval kan het eczeem veroorzaken, omdat het immuunsysteem minder goed functioneert. Tot slot kan een vitamine D-tekort voor meer transpiratie zorgen over het gehele lichaam.
Jeuk is een belangrijk symptoom van cholestatische lever- en galwegziekten en kan de kwaliteit van leven ernstig verminderen. Cholestatische jeuk heeft vaak een piek in de avond en de vroege nacht, concentreert zich meestal in de handpalmen en voetzolen, maar kan ook gegeneraliseerd vóórkomen.
Pijnstillers helpen niet tegen het verlichten van de pijn. Bijkomende klachten van zenuwpijn zijn:Jeuk.
Laesies van het centrale zenuwstelsel die sensorische paden beïnvloeden, waaronder beroertes, multiple sclerose en caverneuze hemangiomen, kunnen centrale jeuk veroorzaken. Neuropathische jeuk is een krachtige trigger van reflexmatig en opzettelijk krabben, hoewel dit slechts vluchtige verlichting biedt.
Zinkcarbonaat werkt net als zinkoxide jeukstillend, beschermend en verkoelend. Lokaal verdovende middelen, ofwel lokale anaesthetica, maken de huid gevoelloos en verminderen tijdelijk pijn en jeuk zoals bij muggenbeten, galbulten en waterpokken. Voorbeelden zijn capsaïcine, lidocaïne en pramocaïne.