Ja, het is mogelijk om nog een tijd te leven met uitgezaaide kanker (stadium IV), en in sommige gevallen kan het worden behandeld als een chronische ziekte waardoor mensen er nog langere tijd mee kunnen leven. Echter, volledige genezing is bij uitgezaaide kanker zelden haalbaar. IKNL +1
De levensverwachting met uitgezaaide kanker varieert sterk per persoon, kankersoort en behandeling, maar gemiddeld leeft ongeveer de helft van de patiënten minder dan zeven maanden na diagnose van de uitzaaiingen, terwijl de andere helft langer leeft, soms jarenlang dankzij nieuwe therapieën zoals immunotherapie en doelgerichte therapie. Voor specifieke kankers, zoals borstkanker, leven sommige mensen 2-3 jaar gemiddeld, en een deel zelfs 5 jaar of langer, terwijl de vooruitzichten bij bijvoorbeeld alvleesklierkanker vaak minder gunstig zijn.
Hoewel volledige genezing bij uitgezaaide kanker zelden haalbaar is, biedt behandeling vaak belangrijke voordelen: Systemische therapieën zoals chemotherapie, hormoontherapie, immunotherapie en gerichte medicijnen kunnen de groei van tumoren vertragen.
2 - Kanker kan uitzaaien
Kanker kan uitzaaien. Via het bloedvaten- of het lymfestelsel kunnen kankercellen zich verspreiden. Op andere plekken ontstaan dan nieuwe tumoren. Die zijn vaak niet goed te behandelen, waardoor mensen vaak niet meer kunnen genezen.
De snelheid van uitzaaiingen (metastasen) varieert enorm, van weken tot jaren, en is afhankelijk van het kankertype, de agressiviteit van de cellen, en de gezondheid van de patiënt; sommige kankercellen kunnen jarenlang in een 'slapende' staat blijven en later plotseling actief worden, terwijl andere zeer snel groeien en verspreiden. Factoren zoals genetische mutaties (bv. bij longkanker) en de immuunrespons spelen een grote rol in hoe snel uitzaaiingen zich vormen en groeien.
Kleincellig. Kleincellige longkanker groeit sneller en zaait makkelijk uit. Als kleincellige longkanker ontdekt wordt, heeft iemand vaak al uitzaaiingen. Ongeveer 1 op de 5 patiënten heeft deze agressieve vorm.
Door chemotherapie kunnen die uitzaaiingen kleiner worden of verdwijnen. Bestraling van de lymfeklieren of een okselkliertoilet is dan misschien niet meer nodig.
Van een kwaadaardige tumor kunnen cellen losraken. Die kankercellen kunnen via het bloed en/of de lymfe ergens anders in het lichaam terechtkomen. Zij kunnen zich daar hechten en uitgroeien tot nieuwe tumoren. Dit zijn uitzaaiingen.
Mensen met uitgezaaide kanker leven iets langer dan zo'n vijftien jaar geleden. Uit onderzoek van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) blijkt dat 21 procent van de patiënten met uitgezaaide kanker drie jaar na de diagnose nog in leven is. Dat was eerder nog 17 procent.
Zo hebben patiënten met borst-, prostaat- of huidkanker goede overlevingskansen (rond de 90%). Maar voor bijvoorbeeld patiënten met long- of alvleesklierkanker is de 5-jaarsoverleving veel slechter: voor longkanker 28% en bij alvleesklierkanker maar 6%.
Uitgezaaide tumoren verschijnen vaak in grote aantallen op verschillende plekken, groeien snel en ontwikkelen vlot resistentie tegen bestaande therapieën. De snelgroeiende metastasen verdrukken belangrijke organen, bloedvaten en zenuwen – zo sterk en zo verstorend, dat veel patiënten daaraan bezwijken.
Het stadium van de ziekte is bepalend voor de behandeling en prognose van deze patiënten. Een jaar na diagnose is nog maar 22% van de patiënten met stadium IV longkanker nog in leven en na vijf jaar is dat gedaald naar 3%.
Dat heeft te maken met de belasting van de tumor op het lichaam als geheel. Het delen van de cellen, het groeien en uitzaaien kost heel veel energie. Uiteindelijk ga je je eigen cellen afbreken om genoeg energie te kunnen leveren. Dat is funest voor je afweersysteem, waardoor je aan een simpel virus al kunt overlijden.
Zo komen vermoeidheid, pijn, benauwdheid en verlies van eetlust veel voor. In de terminale fase komen ook symptomen als gewichtsverlies, sufheid en verwardheid vaak voor.
Ook kan de kanker gaan uitzaaien als de ziekte na de eerste behandeling weer terugkomt. Bij een uitzaaiing zitten er kankercellen van de neuskanker op een andere plek in het lichaam.
De levensverwachting bij leveruitzaaiingen varieert sterk en is afhankelijk van de primaire kanker, de uitgebreidheid van de uitzaaiingen en de behandelmogelijkheden; bij operabel uitgezaaide darmkanker is de 5-jaarsoverleving 40-50%, maar bij niet-operabele uitzaaiingen is deze lager, met een gemiddelde overleving vanaf diagnose van uitzaaiingen rond 22,5 maanden voor darmkankerpatiënten in het algemeen, hoewel meer mensen langer leven door verbeterde behandelingen.
Hoewel de mediane overlevingsduur sinds 2004 met twee maanden steeg (van vijf naar zeven maanden), overlijdt de helft van alle patiënten met uitgezaaide kanker op het moment van diagnose nog steeds binnen zeven maanden na de diagnose.
Wat houdt de eis van zes maanden voor hospicezorg in? In de Verenigde Staten kunnen mensen die zijn ingeschreven bij Medicare hospicezorg ontvangen als hun zorgverlener denkt dat ze minder dan zes maanden te leven hebben als de ziekte zijn gebruikelijke beloop volgt . Artsen vinden het moeilijk om te voorspellen hoe lang een oudere, zieke persoon nog zal leven.
Uitbehandeld zijn wil dus eigenlijk zeggen dat er geen curatieve behandeling (een behandeling die gericht is op genezing) meer mogelijk is. Uitbehandeld zijn, wil dus niet per sé zeggen dat je snel komt te overlijden. Met een ongeneeslijke ziekte kun je nog lang leven, dat hangt erg af van je persoonlijke situatie.
Nu is dus gebleken dat er geen verband is tussen depressie, angst en kanker, als rekening gehouden wordt met risicofactoren zoals roken, alcoholgebruik en de body mass index en kanker-specifieke risicofactoren.
Uitgezaaide kanker kan zich in weken, maanden of jaren verspreiden. Agressiviteit hangt af van de kenmerken van de kankercellen, de locatie van de primaire tumor en hoe snel kankercellen omliggende weefsels binnendringen.
Dingen waar je kanker van kunt krijgen
De levensverwachting met uitgezaaide kanker varieert sterk per persoon, kankersoort en behandeling, maar gemiddeld leeft ongeveer de helft van de patiënten minder dan zeven maanden na diagnose van de uitzaaiingen, terwijl de andere helft langer leeft, soms jarenlang dankzij nieuwe therapieën zoals immunotherapie en doelgerichte therapie. Voor specifieke kankers, zoals borstkanker, leven sommige mensen 2-3 jaar gemiddeld, en een deel zelfs 5 jaar of langer, terwijl de vooruitzichten bij bijvoorbeeld alvleesklierkanker vaak minder gunstig zijn.
Als je afweercellen uit het lichaam haalt, activeert en tot grote hoeveelheden laat groeien (zoals Rosenberg deed), kan je daarmee kankercellen aanvallen en opruimen. Net zoals het lichaam bij virussen en bacteriën doet.
Meer over chemotherapie
Chemotherapie, al dan niet in combinatie met immunotherapie, is nodig als sprake is van uitgezaaide longkanker. Deze behandeling is niet-genezend maar levensverlengend. Chemotherapie wordt soms ook gegeven om te voorkomen dat de kanker na een operatie terugkomt.