Slaapapneu is in de regel niet aangeboren, maar het kan wel worden beïnvloed door erfelijke factoren en aangeboren lichamelijke eigenschappen. Het is meestal een aandoening die in de loop van het leven ontstaat. ApneuVereniging +1
Oorzaak. De oorzaken van slaapapneu moeten worden gezocht bij overgewicht, roken, erfelijke factoren, een korte onderkaak, afwijkingen in het keel- neus- en oorgebied, longafwijkingen, een lage tonus van de mond- en keelspieren door bijvoorbeeld slaapmiddelengebruik of chronisch nier- of hartfalen.
Slaapapneu verkort de levensverwachting niet direct, maar onbehandelde, ernstige apneu verhoogt het risico op ernstige hart- en vaatziekten, hoge bloeddruk, beroertes en ongelukken, wat de levenskwaliteit en -verwachting aanzienlijk kan verminderen. Behandeling, zoals met een CPAP-apparaat, verlaagt deze risico's en verbetert de prognose, waardoor het lichaam beter kan herstellen en de kans op complicaties afneemt.
Oorzaken van slaapapneu
Een nauwere ruimte in de keelholte kan veroorzaakt worden door: Overgewicht. Hierdoor neemt de hoeveelheid weefsel in de keel toe; Verslapping van de spieren van de keel en/of de tong door oververmoeidheid, alcohol, slaapmiddelen en kalmerende middelen.
Je kunt zelf slaapapneu-klachten verminderen door af te vallen bij overgewicht, te stoppen met roken, alcohol en cafeïne voor het slapen te vermijden, een vast slaapritme aan te houden, op je zij te slapen en slaapmiddelen te mijden, wat allemaal de luchtweg minder belemmert. Ook keel- en tongoefeningen kunnen helpen de spieren in de keel te versterken.
Echt effectieve behandelingen voor slaapapneu zijn een CPAP-apparaat (continue positieve luchtdruk) en een MRA-mondbeugel, terwijl leefstijlaanpassingen zoals zijslapen, gewichtsverlies, minder alcohol en stoppen met roken enorm helpen, zeker bij mildere vormen. Een operatie is een optie bij structurele problemen, en nieuwe medicatie (zoals tirzepatide bij obesitas) en neurostimulatie worden ook onderzocht, maar CPAP is de gouden standaard voor de meeste mensen.
Continue positieve luchtwegdruk (CPAP)
Een CPAP-apparaat levert precies genoeg luchtdruk aan een masker om de bovenste luchtwegen open te houden, waardoor snurken en slaapapneu worden voorkomen. Bij mildere gevallen van obstructieve slaapapneu (OSA) kan uw zorgverlener alleen leefstijlveranderingen aanbevelen, zoals afvallen of stoppen met roken.
De belangrijkste symptomen van slaapapneu zijn luid snurken, ademstops tijdens de slaap, vermoeidheid overdag en concentratieproblemen. Er zijn ook meerdere symptonen: Luid snurken, gevolgd door een ademstop. Soms snakken naar adem voordat de normale ademhaling weer begint.
Obstructieve slaapapneu kan op elke leeftijd voorkomen. Het komt echter het meest voor bij volwassenen van middelbare leeftijd en ouderen. Slechts ongeveer 1 op de 50 kinderen heeft obstructieve slaapapneu. Het komt ook vaker voor bij mannen dan bij vrouwen.
Nieuw in OLVG: Genio-implantaat tegen obstructief slaapapneu. Vanaf 2 december biedt OLVG een nieuwe behandeling voor mensen met obstructief slaapapneu: het Genio-implantaat. Dit is een optie voor mensen die de standaardbehandeling met het CPAP-masker niet verdragen of waarbij deze onvoldoende werkt.
Bij slaap-apneu stop je vaak even met ademen terwijl je slaapt: 5 keer per uur of vaker. Je ademt 10 seconden of langer niet. Je kunt dan wakker schrikken.
Bij apneu stopt de adem soms tijdelijk, waardoor er minder zuurstof in het lichaam komt. Dit zorgt ervoor dat je hart sneller gaat kloppen en je bloeddruk stijgt. Dit verhoogt de kans op hartproblemen zoals ritmestoornissen, hartfalen, een hartaanval of een beroerte.
Onbehandelde slaapapneu leidt tot chronisch zuurstoftekort en slaapgebrek, met serieuze gevolgen zoals hoge bloeddruk, hart- en vaatziekten (hartaanval, beroerte, ritmestoornissen), diabetes type 2, concentratieproblemen, geheugenverlies, stemmingswisselingen, depressie, impotentie en een verhoogd risico op ongelukken door slaperigheid overdag, en kan zelfs de levensverwachting verlagen.
De symptomen van slaapapneu
Het slaapapneusyndroom, de officiële benaming van slaapapneu, heeft als symptomen overmatige slaperigheid, hoofdpijn, doorslaapklachten, vermoeidheid, concentratieproblemen en/of prikkelbaarheid. Als u dus één van deze klachten ervaart, kan het zijn dat u lijdt aan slaapapneu.
Om slaapapneu te behandelen, kunnen gezonde leefstijlveranderingen zeer effectief zijn. Denk hierbij aan regelmatige lichaamsbeweging, gezonde slaapgewoonten en een gezond gewicht, het beperken van alcohol- en cafeïnegebruik en stoppen met roken .
Mensen met apneu stoppen tijdens hun slaap met ademen. Hierdoor komt er minder zuurstof in het bloed. Uw lichaam is erop gemaakt om te ademen, dus met een schokje trekken de spieren samen om de ademhaling op gang te helpen. Door dit schokken slaapt u minder diep.
De 3%-regel verwijst naar het criterium dat bepaalde ademhalingsstoornissen – hypopneu's genoemd – classificeert als deze gepaard gaan met een daling van de zuurstofsaturatie in het bloed van ten minste 3 procent of een ontwaking uit de slaap . Deze methode helpt artsen kleinere ademhalingsstoornissen te detecteren die anders mogelijk onopgemerkt zouden blijven.
Symptomen van apneu overdag
Na een apneu schrikken ze kort wakker en vallen vervolgens weer in slaap. Mensen met OSA geven vaak aan dat ze onrustig slapen, niet uitgerust wakker worden en overdag extreem vermoeid zijn, waardoor ze soms onverwachts in slaap vallen.
Centrale slaapapneu wordt veroorzaakt door problemen met de manier waarop uw hersenen uw ademhaling tijdens de slaap regelen . Uw leeftijd, familiegeschiedenis, leefstijl, andere medische aandoeningen en bepaalde lichaamskenmerken (bijvoorbeeld uw nek of tong) kunnen uw risico op slaapapneu verhogen.
Extreme vermoeidheid overdag . Hoofdpijn in de ochtend. Concentratieproblemen. Stemmingswisselingen zoals depressie of prikkelbaarheid.
Slapen op de zij (laterale positie)
Op de zij slapen wordt beschouwd als een van de beste slaaphoudingen voor mensen met slaapapneu. In deze houding duwt de zwaartekracht de tong en zachte weefsels niet naar achteren, waardoor de luchtwegen open blijven (7). Dit kan snurken en apneus aanzienlijk verminderen.
Gewichtsverlies geneest slaapapneu niet voor iedereen . Sommige mensen hebben zelfs na gewichtsverlies nog andere behandelingen nodig, zoals CPAP-apparaten. Overgewicht is de belangrijkste risicofactor, maar niet de enige oorzaak. Ook de vorm van de kaak, de grootte van de tong en genetische aanleg spelen een rol.
In december 2024 keurde de FDA het eerste geneesmiddel voor slaapapneu goed: de injecteerbare behandeling tirzepatide (Zepbound) , die eerder al was goedgekeurd voor de behandeling van obesitas en zich richt op de glucagonachtige peptide-1-receptor en een andere stofwisselingsgerelateerde receptor.
De 4-uursregel definieert hoe vaak u uw CPAP-apparaat moet gebruiken om als therapietrouw te worden beschouwd. Simpel gezegd: gedurende de eerste 90 dagen nadat u uw CPAP-apparaat hebt gekregen, is het uw doel om het minstens 4 uur per nacht te gebruiken, en dat gedurende ten minste 70% van de tijd binnen een periode van 30 dagen .
Hoewel slaapapneu in sommige gevallen vanzelf kan verbeteren of zelfs verdwijnen, komt dit niet vaak voor. In de meeste gevallen is slaapapneu een chronische aandoening die behandeling vereist om de symptomen te beheersen en verdere complicaties te voorkomen .