Blootstelling aan kou leert je lichaam er beter mee om te gaan waardoor je minder snel ziek wordt. Denk bijvoorbeeld aan het nemen van een koude douche of buiten sporten in de winter. Dit helpt je lichaam om weerstand op te bouwen. In een koele kamer slapen we vaak beter.
Het af en toe koud hebben is gezond. Variatie in temperatuur is goed voor onze gezondheid, stelt thermofysioloog Wouter van Marken Lichtenbelt. Voor wie het altijd koud heeft is er goed nieuws: weerbaarheid kun je trainen.
In je huis zit best veel vocht. Als het te koud wordt, is er kans op schimmelvorming. Vijftien graden is daarom een ondergrens. In een goed of matig geïsoleerde woning is het ook bijna nooit kouder dan 15 graden.
Van kou zelf kan je niet ziek worden, maar kou kan er wel voor zorgen dat je nét iets minder weerstand hebt. Door een lagere weerstand zijn we meer vatbaar voor infecties en virussen. Dit komt doordat jouw lichaam minder antistoffen aanmaakt om deze tegen te gaan.
Wat hebben kou en ademhaling met afvallen te maken? Bij kou moet het lichaam harder werken om jou lichaamstemperatuur weer om hoog te krijgen en dit zorgt voor het verbranden van meer calorieën. Dat betekent dat een koude douche helpt bij het verbranden van vetweefsel, ofwel; afvallen.
In de winter kan het lichaam ook meer vet opslaan om zichzelf te isoleren van de kou en warmte vast te houden . Dit kan het moeilijk maken om overtollige kilo's kwijt te raken en kan bijdragen aan gewichtstoename. Een andere biologische factor die kan bijdragen aan gewichtstoename in de winter is een gebrek aan vitamine D.
Koud weer en het hart
Een koude omgeving leidt tot vaatvernauwing en daardoor juist een verhoogde bloeddruk, stijgingen in bloedsuiker en cholesterolwaarden met daarnaast een toename in de fibrinogeen concentratie; wat leidt tot de vergemakkelijking in de klontering van bloedplaatjes.
Sympathisch en parasympatisch zenuwstelsel
Je sympatische zenuwstelsel activeert door blootstelling aan koude temperaturen. Daarnaast verhogen de neurotransmitters endorfine in je bloed en vliegt de adrenaline door je hele lichaam en brein. Hierdoor ben je gelijk 'aan' en ready to rumble.
Wanneer je in de kou bent, vernauwen je bloedvaten om warmteverlies te minimaliseren. Dit kan de bloedstroom versnellen en de circulatie verbeteren, wat gunstig is voor je hart en je algehele gezondheid. Verhoogt de stofwisseling: Blootstelling aan kou kan je stofwisseling een boost geven.
Als het kouder wordt, vernauwen de bloedvaten zich en er stroomt minder bloed naar de bloedvaten onder de huid en naar de ledematen. Hierdoor voelt de huid ijskoud. Het bloed blijft zo dicht mogelijk bij de vitale delen van het lichaam.
Warmte gaat uit je huis
Dit ligt heel erg aan de isolatie van je woning en het temperatuurverschil tussen binnen en buiten! Hoe dan ook, gaat warmte altijd uit je huis. Het maakt geen verschil of je nou wel of niet de verwarming 's nachts lager zet, als het buiten kouder is, gaat er altijd wat warmte naar buiten.
Wonen in een te koud huis heeft ten eerste flinke negatieve gevolgen voor je ademhaling.Het verhoogt namelijk de kans op astma en andere ademhalingsziektes. Ook andere ziektes gedijen goed bij een lage temperatuur. Denk bijvoorbeeld aan griep, allergieën of hart- en vaatziekten.
Hoe koud is te koud? Onder de 13° - Als het zo koud is in huis, kan dat uw bloeddruk verhogen en het risico op hart- en vaatziekten vergroten. 14-15° - Als het zo koud is in huis, kan dat uw weerstand tegen luchtwegaandoeningen verminderen . 18° - Dit is de aanbevolen temperatuur voor de slaapkamer 's nachts.
"Een gezond lichaam kan perfect wennen aan deze milde koude", zegt ook Boris Kingma. "Dat proces heet habituatie. Na drie dagen zal dezelfde koude al wat minder koud aanvoelen. Na vijf dagen moet je niet langer rillen.
Uw bloeddruk verlaagd door de koude omstandigheden
Uw bloeddruk is dat ook! In de winter is deze namelijk standaard hoger dan in de zomer. Dit komt doordat uw bloedvaten in de winter vernauwen om uw lichaam warm te houden. Door de vernauwing moet dezelfde hoeveelheid bloed door dunne aderen stromen.
Kou kan – net zoals wind en tocht – zorgen voor stijfheid in de spieren. Door uw spieren intensief aan te spannen kan er schade optreden in de spieren. De kans op spierpijn is een stuk groter dan onder normale omstandigheden. Krachtvermindering kan ook een gevolg zijn van de frisse weersomstandigheden.
Kou heeft een positief effect op de weerstand en het stimuleert de bloedsomloop. Ook activeert het bruin vet, wat kan helpen om af te vallen. Maar misschien het allerbelangrijkste: kou maakt gelukshormonen vrij die je een fijne roes en een mentale boost geven.
Koude handen die niet opwarmen na een tijdje in een warme omgeving kunnen een teken zijn van een gezondheidstoestand: bloedarmoede, auto-immuunziekte, bloed- of schildklieraandoening, reactie op medicatie of roken . Bij sommige mensen, waaronder mensen met lupus, sclerodermie of de ziekte van Raynaud, komen koude handen voort uit overgevoelige zenuwen.
In een koude ruimte verbrand je meer calorieën om op temperatuur te komen en te blijven.Je stofwisseling werkt beter bij koud slapen, wat ook nog eens ziekten als diabetes helpt voorkomen. In plaats van naar de sportschool gaan en rauwkost eten, kun je dus ook een uurtje verkleumd onder de dekens gaan liggen.
Uit onderzoek is gebleken dat blootstelling aan kou het geheugen, de waakzaamheid en het vermogen om complexe taken uit te voeren verzwakt, de reactietijd vertraagt en de besluitvorming belemmert (Donnan et al., 2021; Jones et al., 2017; Lieberman et al., 2016).
Een koude douche of een winterse duik in de zee is ook een instant oppepper voor je brein. Dit komt doordat er bij een plotselinge blootstelling aan kou stoffen als endorfine en noradrenaline vrijkomen in de hersenen. Die zorgen ervoor dat je alerter wordt, en dat je concentratie verbetert.
Hoofdpijn en kou
Kou vernauwt de bloedvaten (vasoconstrictie).Dit verminderd de stroomafwaartse bloedstroom waardoor de hoofdpijn vermindert. Een koude pittenzak kan ook oedeem (zwelling) verminderen. Kou kan de de zenuwgeleiding vertragen, zodat je de hoofd pijn minder voelt.
De kou zorgt ervoor dat bloedvaten samentrekken.Dit kan uw bloeddruk verhogen en uw risico op een hartaanval en beroerte vergroten . Angina pectoris, of pijn op de borst door coronaire hartziekte, kan ook verergeren in de winter wanneer kransslagaders samentrekken in de kou.
Als de winter in aantocht is het goed om extra aandacht te besteden aan het orgaan dat hier het meest onder lijdt: de nier. De nieren kunnen niet zo goed tegen de kou. Vooral bij oudere dieren met artrose klachten zien we vaak in deze periode een terugval: meer stijfheid en pijn in de gewrichten.
De kans op hart- en vaatziekten is onder andere verhoogd bij een hoge bloeddruk, een hoog cholesterol, stress, roken of overgewicht.