Een kind erft bij versterf (zonder testament) een gelijk deel van de nalatenschap samen met de langstlevende partner en eventuele andere kinderen, vaak neerkomend op een breukdeel zoals 1 / 3 1 / 3 of 1 / 4 1 / 4 . Het kind betaalt in 2026 over het deel boven de vrijstelling van € 26.230 een erfbelasting van 10% (tot € 158.669) of 20% (daarboven). Consumentenbond +2
Dit wordt berekend door de totale nalatenschap te delen door het aantal erfgenamen (de langstlevende partner plus alle kinderen), waarbij iedereen een gelijk deel krijgt. Bij een intact gezin met één langstlevende ouder en twee kinderen krijgt ieder kind dus 1/3 van de erfenis als kindsdeel.
Als je één kind onterft, krijgt dat kind enkel nog 25% als legitieme portie, in de vorm van een geldvordering. Niet meer, niet minder. Let op: ook bepaalde schenkingen die je doet, tellen mee (voor 25%). Als jij dus veel schenkt, kan de legitieme portie hoger uitvallen dan het uiteindelijke erfdeel.
Wanneer de wettelijke verdeling wordt toegepast is het erfdeel van ieder kind en de langstlevende ouder gelijk. Iedereen erft dus evenveel. De grote vraag is hoe groot de erfenis is. Als de ouders getrouwd zijn in gemeenschap van goederen bestaat de erfenis uit de helft van hun gezamenlijke bezittingen en schulden.
Een kind erft bij overlijden van een ouder zijn wettelijke deel, het kindsdeel, vaak een gelijk deel naast een partner, maar dit deel wordt pas uitbetaald na het overlijden van de langstlevende ouder, en bestaat uit een geldvordering; een onterfd kind heeft recht op een legitieme portie (de helft van het kindsdeel in geld), die binnen 5 jaar geclaimd moet worden. De exacte hoogte hangt af van het totale vermogen en de verdeling; er is een vrijstelling van € 26.230 voor de erfbelasting in 2026, daarboven geldt 10% of 20% erfbelasting.
Het minimum erfdeel voor een kind is de legitieme portie, wat de helft is van het deel dat het kind zonder testament zou erven, en dit moet binnen 5 jaar na overlijden worden geclaimd als een geldbedrag. Zelfs bij volledige onterving kan een kind hier aanspraak op maken, maar het kind wordt dan geen erfgenaam en krijgt geen spullen, alleen geld. De hoogte van de legitieme portie hangt af van het aantal kinderen: bij 1 kind is het de helft van de nalatenschap, bij 2 kinderen een kwart, enzovoort.
Als er geen testament is, bepaalt de wet wie de erfgenamen zijn. Dat gebeurt in deze volgorde: echtgenoot of geregistreerd partner en de kinderen. ouders, broers en zussen.
Als één van de ouders overlijdt gaat de erfenis in beginsel naar de langstlevende ouder. De kinderen krijgen dan een vordering op de langstlevende ouder. Deze vordering wordt pas uitbetaald als de langstlevende overlijdt.
Je kunt erfbelasting op een kindsdeel voorkomen of uitstellen met een testament (bv. opvullegaat, tweetrapstestament, flexibel testament), schenkingen tijdens leven (gebruikmakend van vrijstellingen), of schenken op papier (waardoor een schuld ontstaat en vermogen verplaatst wordt). Slimme testamentaire clausules zoals een opvullegaat 'vullen' de vrijstelling van de langstlevende partner op, waardoor de vordering van de kinderen kleiner wordt en er minder erfbelasting betaald hoeft te worden bij het eerste overlijden.
Het minimum erfdeel voor een kind is de legitieme portie, wat de helft is van het deel dat het kind zonder testament zou erven, en dit moet binnen 5 jaar na overlijden worden geclaimd als een geldbedrag. Zelfs bij volledige onterving kan een kind hier aanspraak op maken, maar het kind wordt dan geen erfgenaam en krijgt geen spullen, alleen geld. De hoogte van de legitieme portie hangt af van het aantal kinderen: bij 1 kind is het de helft van de nalatenschap, bij 2 kinderen een kwart, enzovoort.
Nee, in Nederland is het wettelijk niet mogelijk om een kind voor 100% te onterven. U kunt in een testament vastleggen dat een kind geen erfgenaam is (“onterven”). Het kind houdt echter altijd recht op de zogeheten legitieme portie. Dit is een geldvordering ter grootte van de helft van het normale wettelijke erfdeel.
Schenken is vaak voordeliger dan erven omdat je jaarlijks gebruik kunt maken van vrijstellingen, waardoor het te erven vermogen kleiner wordt en erfbelasting wordt bespaard; je ziet het geld ook daadwerkelijk bij de ontvanger aankomen (warme hand), wat bij overlijden niet meer kan. Erven kan echter voordelig zijn bij een relatief klein vermogen, en schenken met een huis kan complex zijn door overdrachtsbelasting.
Door de wettelijke verdeling krijgt de langstlevende echtgenoot of geregistreerde partner alle goederen van de nalatenschap. Pas als de langstlevende echtgenoot of partner overlijdt, erven de kinderen. Soms zijn dit kinderen uit een eerder huwelijk.
Nee, niet na het eerste overlijden. Pas na overlijden van de achtergebleven ouder mogen de kinderen hun kindsdeel opeisen. Dan komt ook de nalatenschap vrij.
Als één ouder overlijdt, erven kinderen volgens de wettelijke verdeling in principe een gelijk deel van de erfenis met de langstlevende ouder; zij krijgen dit deel echter als een geldvordering die pas opeisbaar is bij overlijden van de tweede ouder, terwijl de langstlevende ouder de volledige erfenis (bezittingen en schulden) krijgt, tenzij er een testament is dat anders bepaalt. Onterven kan niet volledig; kinderen behouden altijd recht op de legitieme portie (minimaal de helft van hun kindsdeel), maar dit is een geldvordering die pas na het overlijden van de langstlevende ouder kan worden opgeëist.
Wat verandert er op 1 januari 2026? De termijn voor het betalen van erfbelasting wordt flink verlengd, van 8 naar 20 maanden. Veel erfgenamen lukt het nu niet om binnen 8 maanden een juiste en volledige aangifte erfbelasting te doen.
Met een flexibel testament kun je zelf kiezen hoe de erfenis wordt verdeeld, zodat er zo min mogelijk erfbelasting hoeft te worden betaald. Zo kun je er bijvoorbeeld voor zorgen dat bij het eerste overlijden, de te betalen belastingheffing wordt geminimaliseerd.
Wanneer een van de ouders overlijdt, ontvangen de kinderen niet direct hun deel van de erfenis. Wel ontvangen ze een zogenoemde 'vordering in geld'. Wanneer de tweede ouder overlijdt, kunnen de kinderen dit bedrag opeisen. Het deel dat de kinderen erven noemen we het 'kindsdeel'.
In het testament staat aan welke regels hij zich moet houden. De executeur 'beheert' de erfenis. Hij doet alles dat nodig is om de erfenis te kunnen verdelen.
Je moet de bank juist wél zo snel mogelijk bellen bij een overlijden, niet niet, omdat de bank dan rekeningen blokkeert om misbruik te voorkomen en de nalatenschap veilig te stellen, wat essentieel is voor de correcte afwikkeling door erfgenamen en om toekomstige problemen (zoals onterechte opnames of aansprakelijkheid) te vermijden, al lopen sommige automatische incasso's vaak nog een korte periode door.
Een erfenis verdelen zonder de inzet van een notaris is mogelijk. Alleen zijn er wel een aantal voorwaarden: Als de erfenis een onroerend goed (koophuis, appartement of grond) of aandelen in een BV bevat moet er een notaris ingeschakeld worden voor de verkoop / verdeling hiervan (notariële akte).
Als een erfgenaam niet wil tekenen, is de eerste stap een formele brief met een redelijke termijn sturen, waarna bij aanhoudend verzet de kantonrechter ingeschakeld kan worden om de verdeling af te dwingen, zo nodig via een gerechtelijke procedure of het benoemen van een vereffenaar die het werk doet. Dit voorkomt dat de afwikkeling stil komt te liggen, en de onwillige erfgenaam kan de kosten van deze stappen dragen.
Als er geen testament is, gaat de erfenis volgens de wettelijke verdeling. Die verdeling volgens het erfrecht is als volgt: Eerste orde erfgenamen: echtgenoot/geregistreerd partner en kinderen (en als de kinderen niet meer leven: de kleinkinderen). Gehuwde of geregistreerde partner en kinderen erven samen.