In Nederland erf je als kleinkind via de wet in beginsel niets rechtstreeks van je oma, zolang je ouders nog leven. De erfenis gaat eerst naar haar kinderen (jouw ouder). Je erft pas direct als je oma een testament heeft gemaakt waarin je bent opgenomen, of als je ouder (haar kind) al is overleden. Erven Online +2
Kleinkinderen erven dus in beginsel geen percentage van de grootouder. Kleinkinderen genieten wel een vrijstelling van erfbelasting, hier in een volgend hoofdstuk meer over. Hier kan je gebruik van maken door in het testament een kleinkind legaat op te nemen.
Komt oma te overlijden, dan erven de kleinkinderen samen het deel waar hun overleden moeder (het kind van de overledene) recht op zou hebben als ze nog geleefd had. Volgens de wet kun je met plaatsvervulling doorgaan tot in de zesde graad van de overledene.
Stel dat je kind overlijdt en je daardoor € 300.000 erft. Omdat je kind overlijdt, heb je als ouder recht op een vrijstelling van € 50.397. Het bedrag waarover je belasting betaalt is dan € 300.000 - € 50.397= € 249.603. Over de eerste € 128.751 boven de vrijstelling betaal je 30% belasting.
Met een erfenis van $500.000 om te beleggen, is een mogelijke strategie voor het ontwikkelen van een geschikte vermogensverdeling met tegelijkertijd diversificatie het gebruik van indexfondsen en exchange-traded funds (ETF's) .
Volgens de wet erf je in Nederland niet van je opa of oma zolang je ouders leven. Je vader of je moeder is als kind erfgenaam van je opa of oma. Toch kan het voorkomen dat kleinkinderen van hun opa of oma erven. “Mijn opa was al jaren weduwnaar en zijn zoon, mijn vader, leefde niet meer.
Kleinkinderen erven doorgaans alleen rechtstreeks van hun grootouders als hun ouder is overleden . Sommige cliënten vragen echter of het mogelijk is om kleinkinderen in hun testament op te nemen, zelfs als al hun kinderen nog in leven zijn.
Zonder testament bepaalt de wet wie de erfgenamen zijn, in vier groepen: 1. Echtgenoot/partner en kinderen, 2. Ouders, broers en zussen, 3. Grootouders, 4. Overgrootouders; alleen de groep die als eerste erfgenamen heeft, erft, en als de partner en kinderen er zijn, geldt de wettelijke verdeling, waarbij de partner alles krijgt en kinderen een (niet-direct opeisbare) geldvordering op de partner, aldus Belastingdienst, Het Juridisch Loket, Thuisnotaris.nl, Erfrechtplan.nl, Erfwijzer.nl, Doehetzelf Nalatenschap, Thuisnotaris.nl en Notaris.nl.
Schenken is vaak voordeliger dan erven omdat je jaarlijks gebruik kunt maken van vrijstellingen, waardoor het te erven vermogen kleiner wordt en erfbelasting wordt bespaard; je ziet het geld ook daadwerkelijk bij de ontvanger aankomen (warme hand), wat bij overlijden niet meer kan. Erven kan echter voordelig zijn bij een relatief klein vermogen, en schenken met een huis kan complex zijn door overdrachtsbelasting.
Hervorming erfbelasting: singlevermindering en verhoogd abattement voor langstlevende partners. Op 1 januari 2026 gaat de eerste fase van de hervorming van de erfbelasting in: Er komt een singlevermindering, een voordeel in de erfbelasting voor kinderloze singles.
Kleinkinderen zijn geen wettelijke erfgenamen van hun grootouders. Zij erven niets tenzij de overleden grootouder een testament heeft opgesteld in hun voordeel. Door een testament op te maken kan een grootouder dus een deel van zijn vermogen nalaten ('legateren') aan de kleinkinderen.
Als een erfgenaam niet wil tekenen, is de eerste stap een formele brief met een redelijke termijn sturen, waarna bij aanhoudend verzet de kantonrechter ingeschakeld kan worden om de verdeling af te dwingen, zo nodig via een gerechtelijke procedure of het benoemen van een vereffenaar die het werk doet. Dit voorkomt dat de afwikkeling stil komt te liggen, en de onwillige erfgenaam kan de kosten van deze stappen dragen.
Legitieme portie
U kunt uw kind niet helemaal onterven. Uw kind houdt het recht op een deel van uw erfenis. Dit deel heet de legitieme portie. Het is de helft van wat uw kind zou hebben gekregen zonder testament.
Op dit moment (2020) geldt voor kleinkinderen dat ze tot een bedrag van € 20.946,- belastingvrij kunnen ervan van hun grootouders. Tussen de € 20.946 en € 126.723 betalen kleinkinderen een percentage van 18% erfbelasting. Is de erfenis meer dan dat bedrag, betalen kleinkinderen een percentage van 36% aan belasting.
Als één ouder overlijdt, erven kinderen volgens de wettelijke verdeling in principe een gelijk deel van de erfenis met de langstlevende ouder; zij krijgen dit deel echter als een geldvordering die pas opeisbaar is bij overlijden van de tweede ouder, terwijl de langstlevende ouder de volledige erfenis (bezittingen en schulden) krijgt, tenzij er een testament is dat anders bepaalt. Onterven kan niet volledig; kinderen behouden altijd recht op de legitieme portie (minimaal de helft van hun kindsdeel), maar dit is een geldvordering die pas na het overlijden van de langstlevende ouder kan worden opgeëist.
Een aanverwant is een persoon die met een bloedverwant is getrouwd of daarmee een geregistreerd partnerschap is aangegaan. Een schoonzus of een zwager erft dus niet. Verder geldt dat alleen juridische bloedverwanten erven. Een buitenechtelijk niet erkend kind erft dus niet.
In het testament staat aan welke regels hij zich moet houden. De executeur 'beheert' de erfenis. Hij doet alles dat nodig is om de erfenis te kunnen verdelen.
Een belangrijke reden om kleinkinderen te noemen in jouw testament kan zijn dat elk kleinkind per grootouder tot € 20.148,- gratis mag erven (cijfers 2016). Een grote vrijstelling dus voor de erfbelasting.
Schenken is vaak voordeliger dan erven omdat je de belastingdruk kunt spreiden via jaarlijkse vrijstellingen en de speciale eenmalige hoge vrijstelling voor kinderen (tussen 18-40 jaar) kunt benutten, waardoor de nalatenschap kleiner wordt; erven is eenvoudiger maar kan leiden tot een hogere erfbelasting ineens als het vermogen boven de vrijstellingen uitkomt, al is het soms handig voor het uitstel van vermogensoverdracht. De keuze hangt af van de financiële situatie, de behoefte aan flexibiliteit en of de schenker het vermogen kan missen.
Op een erfenis dient doorgaans erfbelasting betaald te worden, maar ook notariskosten. Concreet gaat het om een vergoeding aan de notaris, die bestaat uit zijn ereloon, maar ook dossier- en aktekosten. Meestal worden de notariskosten uit de erfenis betaald.
Je kunt erfbelasting op een kindsdeel voorkomen of uitstellen met een testament (bv. opvullegaat, tweetrapstestament, flexibel testament), schenkingen tijdens leven (gebruikmakend van vrijstellingen), of schenken op papier (waardoor een schuld ontstaat en vermogen verplaatst wordt). Slimme testamentaire clausules zoals een opvullegaat 'vullen' de vrijstelling van de langstlevende partner op, waardoor de vordering van de kinderen kleiner wordt en er minder erfbelasting betaald hoeft te worden bij het eerste overlijden.