De levensverwachting bij huidkanker hangt sterk af van het type huidkanker, het stadium waarin het wordt ontdekt en of er uitzaaiingen zijn. De meeste vormen van huidkanker zijn goed te behandelen en leiden zelden tot de dood, maar uitgezaaide vormen zijn ernstiger. VZinfo | Volksgezondheid en Zorg +1
Van de vrouwen die in de periode 1991-1995 werden gediagnosticeerd met plaveicelcelcarcinoom was 92% na vijf jaar nog in leven. Van de vrouwen bij wie de diagnose is gesteld in de periode 2016-2020 was 97% na vijf jaar nog in leven. Bij mannen is de vijfjaarsoverleving in dezelfde periode gestegen van 90 naar 94%.
Melanoom kan een snelgroeiende vorm van kanker zijn en heeft een grotere kans op uitzaaiingen dan andere vormen van huidkanker. Omdat het zo snel kan groeien, is het zeer gevaarlijk om melanoom onbehandeld te laten. Deze vorm van huidkanker kan binnen 4-6 weken levensbedreigend worden.
Melanoom is de meest dodelijke vorm van huidkanker. Een melanoom ontstaat wanneer beschadigd DNA veroorzaakt door UV-straling, hetzij van de zon of zonnebanken, onhersteld blijft en een mutatie of genetisch defect veroorzaakt.
Huidkanker zaait meestal het eerst uit naar de lymfeklieren in de buurt van de tumor. Vervolgens kunnen de uitzaaiingen overal in het lichaam terechtkomen. Basaalcelcarcinoom zaait vrijwel nooit uit. Plaveiselcelcarcinoom kan wel uitzaaien.
Lever: Klachten zoals pijn rechtsboven in de buik of onverklaarbare vermoeidheid kunnen wijzen op uitzaaiing. Hersenen: Hoofdpijn, evenwichtsproblemen of wazig zien kunnen alarmsignalen zijn. Huid en hoofdhuid: Nieuwe plekjes die lijken op moedervlekken kunnen ook duiden op verspreiding.
Na verwijzing door uw huisarts komt u bij de dermatoloog op een algemeen of gespecialiseerd spreekuur, en wanneer nodig (bijvoorbeeld bij een melanoom) wordt de huidtumor veelal dezelfde dag nog verwijderd. In de meeste gevallen is dit niet nodig en kan de tumor binnen enkele weken verwijderd worden.
Het is dan ook de meest 'goedaardige' vorm van huidkanker. Wel is het belangrijk dat een basaalcelcarcinoom grondig wordt behandeld. Als er niets aan gedaan wordt, kan het namelijk in de diepte groeien en het weefsel onder de huid bereiken en de omringende huid en weefsels kapot maken.
In vergelijking met ander soorten huidkanker is het melanoom erg agressief en heeft de neiging relatief snel uit te zaaien, met kans op overlijden. Melanomen ontstaan vaak uit een moedervlek, maar kunnen ook spontaan ontstaan, zomaar ergens op de huid. Een melanoom kan doorgroeien in de diepere lagen van de huid.
Alvleesklierkanker heeft slechtste overlevingscijfers van alle kankersoorten. Op 15 november is het Wereldalvleesklierkankerdag. Alvleesklierkanker heeft de slechtste overlevingscijfers van alle soorten kanker in Nederland.
Na de behandeling kom je tussen 2 en 5 jaar lang op controle. Hoe vaak je op controle komt, ligt aan het soort plaveiselcelcarcinoom. Je arts bespreekt dit met je.
Per jaar wordt in Nederland zo'n 7000 keer een melanoom vastgesteld. Jaarlijks overlijden ongeveer 900 mensen aan deze vorm van huidkanker.
Vanaf 50 jaar hebben mannen ook een grotere kans dan vrouwen om melanoom te ontwikkelen. Dit aantal stijgt aanzienlijk vanaf 65 jaar, waardoor mannen twee keer zoveel kans hebben als vrouwen van dezelfde leeftijd om melanoom te krijgen. Op 80-jarige leeftijd hebben mannen zelfs drie keer zoveel kans als vrouwen in die leeftijdsgroep om melanoom te ontwikkelen.
Huidkanker ontstaat meestal in de cellen van de opperhuid. Dit is de bovenste laag van de huid. De drie vormen van huidkanker die het meest voorkomen zijn: Basaalcelcarcinoom: dit is de meest voorkomende vorm van huidkanker.
Voorbeeld: de leeftijdsverdeling bij melanoom, een vorm van huidkanker. De meeste mensen met een melanoom zijn ouder dan 60 jaar. Meer dan 6 van de 10 patiënten (64%) is tussen de 60 en de 74 jaar oud.
Het basaalcelcarcinoom komt verreweg het meest voor, namelijk in zo'n 75-80% van de gevallen. Deze vorm zaait in de regel niet uit. Het plaveiselcarcinoom heeft een grotere kans om uit te zaaien, maar ook hiervan bestaan er relatief “rustige” vormen. Het melanoom is de meest gevaarlijke vorm van huidkanker.
Nederlandse patiënten die in 2015 de diagnose uitgezaaid melanoom kregen, hadden een kans van 36,2% om zeker nog drie jaar te leven, zo is nu vastgesteld. Het percentage is een wereld van verschil met tien jaar geleden, toen de diagnose uitgezaaid melanoom bijna altijd neerkwam op een snel doodvonnis.
Wat neerkomt op ongeveer 28.000 mensen per jaar. En dit aantal neemt jaarlijks toe. Het basaalcelcarcinoom is een vorm van huidkanker van de opperhuid. Deze vorm van huidkanker groeit zeer langzaam, zaait vrijwel nooit uit en is goed te behandelen.
De kleur, vorm of grootte kan veranderen of de plek gaat bloeden, jeuken of pijn doen. De symptomen van uitgezaaid melanoom kunnen per toeval worden ontdekt. Klachten kunnen variëren van pijn of een zwelling tot algemene klachten als vermoeidheid, verminderde conditie en verminderde eetlust.
Er zijn verschillende soorten huidkanker, waarvan het melanoom de gevaarlijkste vorm is. Als cellen in de huid ongecontroleerd gaan delen, kan er een kwaadaardige tumor ontstaan. Een kwaadaardige huidtumor kan blijven groeien en uitzaaien, waardoor andere delen van het lichaam kunnen worden aangetast.
Er is medisch geen behandeling meer mogelijk en je weet zeker dat je snel aan de ziekte gaat overlijden. Medisch gezien betekent het woord 'uitbehandeld' echter iets anders. Soms is geen behandeling meer mogelijk, maar kun je toch nog jaren leven met de ziekte.
Huidkankers laten zich horen
Anderen hebben wel degelijk klachten gehad van jeuk, stekend gevoel, branderigheid of zelfs pijn maar brachten deze klachten niet direct in verband met een kwaadaardigheid. Hierdoor worden huidkankers vaak te laat ontdekt.
Ongeveer 94% van de melanoompatiënten na vijf jaar nog in leven. De overleving van melanoom verschilt per stadium. Als melanoom in een vroeg stadium wordt ontdekt en behandeld, is de kans op genezing groot. De relatieve vijfjaarsoverleving is voor alle melanoomstadia samen ongeveer 94%.
Wanneer wordt chemotherapie toegepast? Chemotherapie wordt meestal ingezet bij huidkanker in de volgende situaties: oppervlakkig stadium van huidkanker: bij het oppervlakkig basaalcelcarcinoom of de ziekte van Bowen kan er worden gekozen voor topische chemotherapie.
Er zijn verschillende ziekenhuizen gespecialiseerd in huidkanker, waaronder academische centra zoals het Antoni van Leeuwenhoek (AVL), Amsterdam UMC, Erasmus MC, en LUMC, die vaak expertisecentra hebben voor melanoom en andere huidkankers. Regionale ziekenhuizen zoals het Catharina Ziekenhuis, Amphia, en Zuyderland hebben ook gespecialiseerde huidkankercentra en multidisciplinaire teams. Welk ziekenhuis het beste is, hangt af van het type huidkanker en de locatie.