Dat het mentaal niet goed gaat, merk je vaak aan aanhoudende veranderingen in gedrag, emoties en lichamelijke klachten. Signalen zijn extreme vermoeidheid, slechte concentratie, terugtrekken uit sociale contacten, somberheid, prikkelbaarheid, slaapproblemen en het gevoel dat de dagelijkse dingen (werk/huishouden) niet meer lukken. Avant sanare +3
Gevoelens van verdriet, angst of prikkelbaarheid die langer aanhouden dan normaal, terugtrekken uit sociale contacten en vermijding van vrienden en familie en fysieke klachten zonder duidelijke medische oorzaak, zoals hoofdpijn of maagklachten, zijn ook veelvoorkomende signalen.
Symptomen van geestelijke vermoeidheid zijn onder meer concentratieproblemen, vergeetachtigheid, prikkelbaarheid, lusteloosheid, snel emotioneel zijn (boos/verdrietig), en aanhoudende moeheid, zelfs na rust. Je hoofd voelt "vol" met gedachten, beslissingen nemen is lastig, en er is weinig energie over voor hobby's, wat kan leiden tot isolatie en het gevoel van machteloosheid.
Psychische klachten
Er zijn volwassenen de zich onzeker voelen over zichzelf of hun leven als zinloos ervaren. Daarnaast maken volwassenen zich zorgen over hun toekomst, als ze meer hulpbehoevend worden, of denken ze na over hun eigen overlijden. Sommige volwassenen maken zich zorgen over problemen in de wereld.
Verschijnselen. Stress kan leiden tot psychische klachten zoals slaapproblemen en moeheid, somberheid en psychose. Ook kan je last krijgen van lichamelijke klachten, zoals hartkloppingen, een gejaagd gevoel, een hoge bloeddruk en veel zweten. Dit zijn signalen dat de stress te veel wordt of te lang duurt.
Een stille depressie (ook wel hoogfunctionerende depressie genoemd) is een vorm van depressie waarbij iemand schijnbaar goed functioneert in het dagelijks leven, maar innerlijk een zware, onzichtbare strijd voert, vaak met chronische somberheid, lusteloosheid, prikkelbaarheid, en verlies van plezier, maar zonder de typische verlammende symptomen. Het is een vorm van 'dysthymie' (persisterende depressieve stoornis) waarbij klachten langer dan twee jaar aanhouden, hoewel ze minder intens kunnen zijn dan bij een 'gewone' depressie.
We onderscheiden 4 elementen van mentale weerbaarheid:
Mentale uitputting betekent dat je psychisch aan de latten zit. Jouw geest zit er doorheen, je trekt het niet meer. Je voelt je niet meer opgewassen tegen de situatie en je bent even niet meer bestand tegen het leven. Het duidt dus op jouw geestelijke toestand.
Hoe kan je mentaal sterker worden?
De 5 meest voorkomende stoornissen in Nederland zijn vaak angststoornissen, depressie (onder stemmingsstoornissen), middelenstoornissen, ADHD, en autisme, hoewel de exacte ranglijst kan variëren afhankelijk van de bron en of fysieke aandoeningen worden meegerekend; angststoornissen en depressie staan consistent bovenaan als het om psychische klachten gaat.
Je lichaam is "op" als je een combinatie merkt van extreme vermoeidheid, prikkelbaarheid, concentratieproblemen, lusteloosheid, slaapstoornissen en fysieke klachten zoals hoofdpijn en gespannen spieren, wat duidt op overbelasting door stress, oftewel een burn-out. Het voelt alsof je mentaal en fysiek volledig uitgeput bent en niet meer kunt, met een 'vol' hoofd en een kort lontje, waarbij zelfs kleine dingen je te veel worden.
De 4 fasen van burn-out, zoals beschreven door Voelstream, zijn: Vermoeidheid (energie voor sociale contacten neemt af, weekend nodig om bij te komen), Overbelasting (weekend te kort, grenzen aangeven kost moeite, roofbouw op lichaam), Overspannenheid (lichaam continu in actiestand met fysieke klachten en emotionele uitbarstingen), en de uiteindelijke Burn-out (extreme uitputting, terugtrekking, leegte). Dit proces begint vaak met bewijsdrang en steeds harder werken, waarna behoeften worden genegeerd en problemen worden verdrongen, wat leidt tot een volledige instorting.
Jezelf mentaal opladen doe je het makkelijkst door in contact te komen met interessante mensen en ideeën. Doe nieuwe inspiratie op door een feestje te bezoeken, geweldige presentaties te bekijken of af te spreken met een leuke vriend(in). Je kunt ook een inspirerend boek lezen of jezelf op andere manieren inspireren.
Gevoelens van bezorgdheid, depressie, schuld, waardeloosheid, overweldiging of manie kunnen tekenen zijn van een psychische aandoening. Veranderingen in slaap, gewicht, persoonlijke hygiëne, hoe je lichaam aanvoelt of je activiteiten op school of werk kunnen eveneens wijzen op een psychische aandoening.
Dit zijn de signalen dat het niet goed gaat tussen jou en je...
De 9 kernsymptomen van depressie zijn: sombere stemming, verlies van interesse/plezier, veranderde eetlust/gewicht, slaapproblemen (slapeloosheid/overslapen), agitatie/remming, vermoeidheid/energieverlies, schuldgevoelens/waardeloosheid, concentratieproblemen/besluiteloosheid, en gedachten aan de dood/suïcide. Als deze klachten twee weken of langer aanhouden en je dagelijks functioneren beïnvloeden, kan er sprake zijn van een depressie.
Verdriet voel je vaak in de borst, keel, schouders en buik, met een zwaar, beklemd gevoel, een brok in de keel, of maagklachten. Het kan zich ook uiten als vermoeidheid, hoofdpijn, of een algemene zwaarte in het lichaam, omdat het lichaam emotionele stress opslaat als fysieke spanning.
Een belangrijke techniek om meer te gronden is de 5-4-3-2-1 methode. De methode bestaat eruit dat je vijf dingen benoemt die je ziet, vier dingen die je kunt aanraken, drie dingen die je kunt horen, twee dingen die je kunt ruiken en één ding dat je proeft.
Behandelen van en omgaan met mentale uitputting
Jarenlange stress houdt je lichaam in een constante 'vecht-of-vlucht'-modus, wat leidt tot een verhoogde hartslag, bloeddruk en spierspanning, en een verzwakt immuunsysteem; dit kan fysieke klachten veroorzaken zoals hoofdpijn, vermoeidheid, spijsverteringsproblemen en een hoger risico op hart- en vaatziekten, burn-out, angst en depressie. Op de lange termijn kunnen zelfs hersengebieden veranderen, wat geheugen-, concentratie- en stemmingsproblemen tot gevolg heeft.
De meeste relaties gaan uit door een combinatie van factoren, waarbij slechte communicatie, gebrek aan intimiteit, ontrouw, financiële stress, en het uit elkaar groeien (verschillende doelen/prioriteiten) de meest genoemde redenen zijn, vaak verergerd door een gebrek aan compromisbereidheid en onopgeloste conflicten. Deze problemen leiden tot emotionele afstand en het gevoel niet gehoord, gezien of gewaardeerd te worden, waardoor de verbinding verloren gaat.
"Mentaal" en "psychisch" worden vaak door elkaar gebruikt, maar "mentaal" is breder en omvat je denken, welzijn en veerkracht, terwijl "psychisch" vaker verwijst naar de geestelijke gezondheid in bredere zin, inclusief stoornissen die een diagnose vereisen, zoals depressie of angststoornissen. Kort gezegd: mentale gezondheid is het spectrum van goed tot slecht functioneren (denk aan stress), terwijl psychische klachten/ziekten (psychose, ADHD, etc.) specifieke, gediagnosticeerde aandoeningen zijn die vaak zwaardere impact hebben.
Je mentale weerbaarheid kun je trainen met deze zeven tips.
Herken de verschillende soorten stress
Element vuur is het krachtigste element van de 5 elementen.