Je weet dat het gaat onweren door te letten op een broeierige sfeer, snel opkomende donkere, torenhoge stapelwolken (kasteelwolken) en toenemende wind. Vaak wordt de lucht minder blauw en vochtig. Check voor de zekerheid de onweerradar op Buienradar of Bliksemdetectie.nl. Buienradar +2
Uitleg onweer
De lucht ziet er dreigend uit, de wind waait steeds harder en dan is daar ineens een flits. Het onweert. Op de Onweerradar van Buienradar worden de bliksemontladingen aangegeven met een bliksemicoontje. Wat moet je wel en wat moet je vooral niet doen als het in jouw omgeving gaat onweren?
Ook wolken kunnen iets vertellen over een naderende storm. Cumulonimbuswolken zijn torenhoog en hebben een aambeeldvormige toppen, wat wijst op de kans op een onweersbui . Deze wolken ontstaan door sterke opwaartse luchtstromen die vocht hoog in de atmosfeer brengen, waar het afkoelt en condenseert.
Zo adviseren artsen om tijdens onweer je telefoon met rust te laten. Hoewel je mobiel de bliksem niet aantrekt, verandert de werking van de huid door het metaal van je telefoon. Door de onweer geeft de stroom toegang tot je lichaam, en dat is wat je absoluut wil voorkomen.
Wanneer waarschuwen we voor onweersbuien? Het KNMI kan waarschuwen voor onweersbuien aan de hand van meteorologische richtlijnen en impact. Bij alle waarschuwingen is de verwachte impact leidend. De mate waarin het weer een risico is, bepaalt of het KNMI code geel, oranje of rood uitgeeft.
Twee duidelijke signalen van de ontwikkeling en nadering van onweersbuien zijn plankwolken en torenhoge cumuluswolken . Beide ontstaan doordat koelere lucht op grotere hoogte naar het aardoppervlak zakt, terwijl warme, vochtige lucht aan het oppervlak opstijgt.
Wat (niet) te doen
Water is een goede stroomgeleider
De stroom kan zich via het water naar jouw lichaam toe verplaatsen. En dit geldt natuurlijk niet alleen voor douchen. Ook een warm bad nemen, de afwas doen of water direct uit de kraan drinken is niet verstandig als het onweert.
Als je bliksem ziet, tel dan de tijd tot je de donder hoort. Als dat 30 seconden of minder is, is het onweer dichtbij genoeg om gevaarlijk te zijn – zoek een veilige plek (als je de bliksem niet kunt zien, is het horen van de donder een goede vuistregel). Wacht minstens 30 minuten na de bliksemflits voordat je de schuilplaats verlaat.
Hoe groot of klein de kans is dat de bliksem in een huis inslaat, wordt in Nederland niet bijgehouden. Een huis of gebouw is wel een van de veiligste plekken als het onweert.
Waarschuwingen voor een naderende blikseminslag kunnen onder andere een tintelend gevoel op de huid of rechtopstaande haren zijn. Als u een van deze symptomen ervaart, hurk dan op uw tenen om het contact met de grond te minimaliseren, maar ga niet liggen.
Onweer ontstaat door wrijving tussen sterk stijgende warme lucht en sterk dalende koude lucht. Deze twee luchtstromen voeren elektrisch geladen deeltjes mee. “Als die overspringen, krijgt de ene luchtstroom een positieve lading en de andere een negatieve”, meldt De Bosatlas van weer en klimaat.
Je kunt de afstand tot een blikseminslag bepalen door de seconden te tellen tussen het zien van de bliksemflits en het horen van de donder. Vijf (5) seconden is ongeveer één (1) mijl afstand . Als je een flits ziet en direct de donder hoort, was de blikseminslag heel dichtbij.
De bliksem slaat wereldwijd het vaakst in op het water van Lake Maracaibo in Venezuela, zo blijkt uit een nieuwe studie. Een gebied van één vierkante kilometer in het midden van het meer wordt gemiddeld zeker 233 keer per jaar getroffen door de bliksem.
Het onweert vaker 's middags of 's avonds. "Dat komt doordat de lucht gedurende de dag vaak opwarmt en het 's ochtends nog niet warm genoeg is om onweer te veroorzaken", zegt de woordvoerder van Weerplaza. Als het 's nachts onweert komt dat vaak doordat onweersbuien overwaaien uit buurlanden als België en Frankrijk.
Vaak zijn die maar ongeveer 30 minuten actief en zakken dan weer in en worden gewone regenbuien.
Mythe: Als je in een huis bent, ben je 100% veilig voor bliksem. Feit: Een huis is een veilige plek tijdens een onweersbui, zolang je maar alles vermijdt wat elektriciteit geleidt . Dit betekent dat je uit de buurt moet blijven van telefoons met snoer, elektrische apparaten, draden, tv-kabels, computers, leidingen, metalen deuren en ramen.
Bliksem kan temperaturen bereiken van 30.000 graden, dit is ruim vier keer warmer dan de buitenkant van de zon die 7000 graden is.
Voor iedere seconde die tussen de flits en de klap zit, geldt dat er 343 meter tussen jou en het onweer zit. Zit er drie seconden tussen de bliksemschicht en het gedonder, is het onweer dus zo'n kilometer bij je vandaan. Als je het aantal seconden deelt door drie, weet je op welke afstand het onweer zich bevindt.
Want na een inslag verplaatst de lading zich door de grond. Hoe minder contact je hebt, hoe kleiner de kans dat de lading een weg zoekt door jouw lichaam. Houd je voeten tegen elkaar aan. Wijd staande voeten kunnen voor een spanningsverschil tussen je voeten zorgen, waardoor er makkelijker stroom door je lijf loopt.
Het meeste onweer komt voor in het gebied rond de evenaar tussen ongeveer 10 graden Noorderbreedte en 10 graden Zuiderbreedte. Ten noorden en zuiden van de poolcirkels onweert het zelden of nooit.
Vermijd elektrische apparaten en telefoons. Bliksem kan via de draden overslaan. Televisietoestellen zijn momenteel bijzonder gevaarlijk . Vermijd badkuipen, waterkranen en wastafels, omdat metalen leidingen elektriciteit kunnen geleiden.
Het best is een gebouw (bv. de kantine, kleedkamers...), weg van de ramen. Sluit ramen en deuren en blijf weg van de ramen. Blijf ook uit de buurt van stromend water en ga zeker niet douchen. Een carport, een afdak, een open schuilplaats en dergelijke bieden geen enkele bescherming.
Hou ramen en deuren dicht. Bushokjes, carports, open schuilplaatsen en dergelijke bieden geen enkele bescherming. Een volledig metalen auto is een goede schuilplaats. Sluit goed ramen en deuren.
Vrijwel alle dingen geleiden stroom beter dan lucht dat doet. Daarom zal de bliksem bij voorkeur via bijvoorbeeld bomen en hoge gebouwen stromen. Ook ijzeren hekwerken zijn goede geleiders. De blikseminslag veroorzaakt echter ook een gevaar door het potentiaalverschil in de grond.