Kinderen met een ontwikkelingsachterstand ontwikkelen zich (veel) langzamer dan hun leeftijdsgenoten.Ze gaan bijvoorbeeld later rollen, zitten, staan, lopen of praten. Vaak zijn er vanaf de geboorte al (lichamelijke) klachten. Soms wordt een ontwikkelingsachterstand pas later duidelijk.
Persisterende vuistjes, weinig variatie in het bewegingspatroon, een te lage spierspanning: allemaal zaken die kunnen duiden op een afwijkende motorische ontwikkeling. Zo zijn er nog veel meer signalen om aan de bel te trekken. Kinderen maken na hun geboorte in hoog tempo stappen in hun motorische ontwikkeling.
Soms zijn er signalen die bij baby's kunnen wijzen op motorische problemen, bijvoorbeeld het uitblijven van de ontwikkelingsmijlpalen, zoals gaan rollen, gaan zitten, staan of lopen, eenzijdig bewegen, weinig kracht, overstrekken, een voorkeurshouding, een lage spierspanning etc.
Tekenen en symptomen van ontwikkelingsachterstand
Enkele van de meest voorkomende symptomen kunnen zijn: Langzamer leren en ontwikkelen dan andere kinderen van dezelfde leeftijd . Veel later omrollen, rechtop zitten, kruipen of lopen dan ontwikkelingsgeschikt is. Moeite met communiceren of socialiseren met anderen.
Wat veroorzaakt ontwikkelingsachterstand? Vroeggeboorte, medische problemen (variërend van beroerte tot chronische oorontsteking), loodvergiftiging en trauma kunnen allemaal ontwikkelingsachterstand veroorzaken, maar soms is de oorzaak onbekend.
Oorzaak van een ontwikkelingsachterstand
Een ontwikkelingsachterstand (of stoornis) kan ontstaan door genetische afwijkingen of kunnen ontstaan voor, tijdens of na de zwangerschap. Enkele oorzaken kunnen zijn: Alcoholgebruik tijdens de zwangerschap. Medicatiegebruik tijdens de zwangerschap.
,,Bij baby's die later hoogbegaafd blijken zien we dat ze een hoge mate van alertheid hebben en heel wijs de wereld in kijken, intens oogcontact maken en veel eerder dan zes weken bewust lachjes laten zien. Ook zie je snel een sterke eigen wil naar voren komen.
Algemene kenmerken die bij een verstandelijke beperking kunnen horen zijn: Een IQ onder de 75. (Blijvende) achterstand in de ontwikkeling, zowel verstandelijk als lichamelijk zoals moeite met leren of bewegen. Psychische problemen zoals moeite met communicatie en aangaan van (vriendschaps)relaties.
Baby's die te vroeg worden geboren hebben een grotere kans op een ontwikkelingsachterstand. Daarbij valt op te merken dat hoe vroeger de geboorte, des te groter het risico is op de volgende afwijkingen: Geheugenproblematiek.
Een motorische achterstand kan verschillende oorzaken hebben, waaronder een motorische stoornis, cerebrale parese, spierziekten, niet-aangeboren hersenletsel, ontwikkelingsstoornissen zoals ADHD en autisme, en overgewicht.
De eerste tekenen verschijnen met 2 maanden waarbij de baby zijn hoofd optilt, maar het is pas met 4 maanden dat de baby het kan ondersteunen en naar links en rechts kan kijken.
Soms kan een kind al haar/zijn energie richten op het ontwikkelen van een bepaalde vaardigheid, zoals lopen of praten, wat dan even ten koste gaat van de ontwikkeling op een ander gebied. Een achterstand kan dan later weer worden ingehaald.
Problemen met zien en horen
Kinderen met een ontwikkelingsachterstand hebben vaker problemen met zien. Denk bijvoorbeeld aan scheel kijken, een lui oog of een sterkteafwijking aan de ogen. Ook slechthorendheid en doofheid komt voor. Dit zijn de meest voorkomende oogproblemen bij kinderen.
Een ontwikkelingsstoornis is een neurologische (heeft te maken met de hersenen) of psychische aandoening. Deze stoornis is de oorzaak dat de normale ontwikkeling van kinderen en jongeren verstoord en belemmerd wordt. Door deze andere ontwikkeling blijft het kind achter ten opzichte van de leeftijdsgenootjes.
Voorbeelden daarvan zijn achterblijvende conceptuele vaardigheden, zoals kunnen lezen, schrijven en rekenen, achterblijvende sociale vaardigheden zoals communicatieve vaardigheden en het oplossen van sociale problemen en achterblijvende praktische vaardigheden zoals persoonlijke verzorging, omgaan met geld en gebruik ...
Niet iedereen kan even slim zijn. Naast heel slimme mensen bestaan er ook mensen die laag scoren op een IQ-test.
Mensen met een verstandelijke beperking ontwikkelen zich minder snel en hebben vaak moeite met het begrijpen van informatie. Ook hebben ze vaak moeite met het aanleren van nieuwe vaardigheden en het zelfstandig uitvoeren van dagelijkse taken.
Slimme peuters/kleuters zijn nieuwsgierig, onderzoekend, kunnen goed onthouden en kunnen lastige denkproblemen aan. Ze zijn snel van begrip en stellen veel vragen. Slimme peuters houden van uitdagingen, kunnen reflecteren, verzinnen creatieve oplossingen en hebben leiderschapskwaliteiten.
De meest voorkomende tekenen van begaafdheid die in dit onderzoek werden aangetroffen, waren onder meer een lange aandachtsspanne, een uitstekend geheugen, een vroege en uitgebreide ontwikkeling van de woordenschat, nieuwsgierigheid, een vroeg leesvermogen, een hoge leersnelheid en het vermogen om concepten te generaliseren (zie tabel 1).
Hoogbegaafdheid theorie
Belangrijkste criteria: hoge intelligentie, motivatie èn creativiteit.
Moeilijkheden met zelfzorgtaken
Als uw kind moeite heeft met het vasthouden van bestek, weerstand biedt aan zindelijkheidstraining of zich niet kan uitkleden op 3-jarige leeftijd, kunnen dit tekenen zijn van een ontwikkelingsachterstand. Regelmatige routines en visuele signalen kunnen uw kind helpen deze zelfzorgtaken te leren.
Vaak wordt mentale retardatie ook wel intellectuele stoornis of mentale handicap genoemd; dit zijn de namen voor een ontwikkelingsstoornis waarbij de verstandelijke vermogens zich niet in een normaal tempo ontwikkelen en waarschijnlijk ook nooit een normaal niveau zullen bereiken.
Een kind is zwakbegaafd wanneer het een IQ heeft wat ligt tussen 71 en 84.