Lipoedeem wordt gediagnosticeerd door een dermatoloog of gespecialiseerd arts via lichamelijk onderzoek, waarbij gelet wordt op symmetrische vetophopingen (vaak heupen, bovenbenen, armen), pijn/drukgevoeligheid, snel ontstaan van blauwe plekken en slanke voeten/handen. Aanvullend onderzoek met echo-duplex of MRI kan nodig zijn om lymfoedeem uit te sluiten. Fysio Jansen +3
Lipoedeem herken je aan symmetrische vetophoping in benen/armen (niet in voeten/handen), pijn, zwaar gevoel, snel blauwe plekken, en drukgevoeligheid van de huid, waarbij het vet niet reageert op diëten, vaak resulterend in een groot verschil tussen boven- en onderlichaam.
Tekenen en symptomen
De meest genoemde kenmerken van een lipoedeemdiagnose zijn tegenwoordig: bilaterale, symmetrische vetophoping in de ledematen en/of de onderrug die niet verdwijnt door dieet, lichaamsbeweging of bariatrische chirurgie . De voeten en handen blijven meestal gespaard, waardoor soms een 'manchet' rond de enkel of pols ontstaat.
De eerste tekenen van lipoedeem zijn meestal een onevenredige vetverdeling op de benen, dijen, billen en soms de armen. Deze vetophopingen zijn vaak pijnlijk bij aanraking en veroorzaken een zwaar en vermoeid gevoel in de benen.
Onderzoek & diagnose lipoedeem
Het is van belang lipoedeem in een zo vroeg stadium te ontdekken. Een arts herkent snel de kenmerkende 'rijbroek' van vet- en vochtophoping als lipoedeem. Daarnaast zijn er ook symptomen waaraan de arts een beginnend lipoedeem herkent.
Echt helpen tegen lipoedeem doen een combinatie van elastische compressiekousen, gespecialiseerde fysiotherapie (manuele lymfedrainage), gezonde voeding (weinig suiker/bewerkte producten, veel groenten/fruit) en beweging (zwemmen, wandelen) om de symptomen te verlichten en verergering te voorkomen, aangezien de aandoening zelf niet te genezen is; bij ernstige klachten kan liposuctie een optie zijn, maar de andere behandelingen blijven essentieel.
Bij lipoedeem moet je bewerkt voedsel, snelle suikers, geraffineerde koolhydraten (witbrood, witte pasta), ongezonde vetten (gefrituurd eten), veel zout, en suikerhoudende dranken vermijden, omdat deze ontstekingen bevorderen en zwelling verergeren. Richt je in plaats daarvan op onbewerkte, ontstekingsremmende voeding om klachten te verminderen, zoals veel groenten, plantaardige eiwitten, en gezonde vetten, en blijf goed gehydrateerd.
Lipoedeem ontwikkelt zich over het algemeen tijdens of net na de puberteit, maar de aandoening kan ook tijdens de zwangerschap of op latere leeftijd tijdens de menopauze tot uiting komen.
Lipoedeem massage verlicht de symptomen op drie verschillende manieren: verbetering van de lymfecirculatie, vermindering van de weefselspanning en de verbetering van de bloedcirculatie.
Kosten liposuctie lipoedeem. De kosten voor een lipoedeem behandeling met tumescente liposuctie variëren per behandelgebied, gemiddeld tussen de €4.000 en €6.000 per sessie. Het is helaas altijd onverzekerde zorg.
Symptomen van lipoedeem zijn een pijnlijke, zachte ophoping van vet, vooral in de benen en armen. Dit verbetert niet met gewichtsverlies of lichaamsbeweging. Andere symptomen zijn een gevoel van zwaarte, vermoeidheid in de ledematen, en in sommige gevallen, een verminderde mobiliteit.
Verbeteren van de conditie door te bewegen of te sporten. Voorkomen van toename van het vet. Lipoedeem wordt erger als het gewicht toeneemt. Eet en drink dus gezond.
Vaak hebben patiënten met lipoedeem andere klachten zoals moeheid, pijn bij aanraking van de huid en snelle overbelasting. Vaak zijn mensen zich hier niet bewust van.
Sporten is raadzaam, maar alleen als u uw compressiekousen of bandages draagt. Zonder compressie zou de omtrek van uw benen nog meer toenemen. De volgende sporten worden vooral aanbevolen: wandelen (in een stevig tempo), aerobics. Andere sporten die goed voor u kunnen zijn, zijn aquagym en zwemmen.
Lipoedeem dieet: gezonde voeding bevordert de genezing
Gezonde voeding speelt een belangrijke rol in het bevorderen van het welzijn bij lipoedeem. Een traditioneel dieet, gericht op caloriebeperking, helpt wellicht bij gewichtsverlies, maar blijkt vaak ineffectief te zijn bij lipoedeem.
Kenmerken lipoedeem
Er is sprake van een ongelijkmatige maar over het algemeen symmetrische vetverdeling over het lichaam. Het komt vooral voor op heupen, dijen en op de binnenkant van de knieën en onderbenen. Soms zijn ook de armen betrokken.
Behandelingen die goedkoop en gemakkelijk te starten zijn, omvatten diepe ademhalingsoefeningen, droogborstelen en wandelen . Een proof-of-principle-studie, gepubliceerd in 2022 door Donahue et al., toonde aan dat patiënten met lipoedeem in een vroeg stadium baat kunnen hebben bij fysiotherapie om beenpijn te verlichten en hun kwaliteit van leven te verbeteren.
Echt helpen tegen lipoedeem doen een combinatie van elastische compressiekousen, gespecialiseerde fysiotherapie (manuele lymfedrainage), gezonde voeding (weinig suiker/bewerkte producten, veel groenten/fruit) en beweging (zwemmen, wandelen) om de symptomen te verlichten en verergering te voorkomen, aangezien de aandoening zelf niet te genezen is; bij ernstige klachten kan liposuctie een optie zijn, maar de andere behandelingen blijven essentieel.
Door cardio, zwemmen en wandelen kun je – in combinatie met de juiste voeding – je gehele lichaam doen afslanken; óók je bovenbenen dus. Maar je kunt ook een stap verder gaan en aan de hand van een helling sporten; heuvelop wandelen, flink traplopen of de loopband een aantal graden kantelen om omhoog te rennen.
Hoe weet je of je lipoedeem hebt? Mensen die lijden aan lipoedeem hebben vaak meer ophoping van vet aan de dijen en onderbenen, ook verschillen de enkels en voeten qua dikte. Daarnaast is de aanraking van de huid gevoelig en loop je sneller blauwe plekken op. Vaak is er krachtverlies in de armen en benen.
De trillingen helpen om spieren losser te maken en spanning te verminderen. Hierdoor kunnen pijn en stijfheid bij lipoedeem en lymfoedeem afnemen. Door de reflexmatige spieractivatie kan een trilplaat helpen om de spieren sterker te maken. Sterkere spieren zorgen voor meer stabiliteit en ondersteunen het lichaam beter.
Toch wordt liposuctie bij lipoedeem in Nederland op dit moment niet vergoed door zorgverzekeraars. Soms krijgen patiënten het advies om via de arts een 'machtiging' aan te vragen, maar in de praktijk wordt zo'n aanvraag vrijwel altijd afgewezen.
Helaas bestaan er nog geen wetenschappelijk bewezen voedingsrichtlijnen specifiek voor lipoedeem, maar er zijn wel een aantal voedingsadviezen en aanwijzingen dat sommige voedingsstoffen lipoedeemklachten kunnen verergeren. Zo kan lactose (melksuiker) net als andere suikers voor klachten zorgen.
Richt je op gezonde vetten, vermijd verzadigde vetten:
Verzadigde vetten zijn onder andere te vinden in rood vlees, volvette zuivelproducten, eieren, kippenvel, margarine, kokosolie en palmolie (die in veel verpakte snacks en snoepgoed voorkomt). Deze vetten verhogen het cholesterolgehalte, bevorderen ontstekingen en kunnen de symptomen van lipoedeem verergeren .
De 5 grootste dikmakers zijn vaak producten hoog in suiker, ongezonde vetten en zout, zoals frisdrank, gefrituurde snacks, koekjes, snoep, en voorverpakte maaltijden, die veel calorieën leveren zonder veel voedingswaarde. Ze zijn "stiekem" omdat ze gemakkelijk te veel van gegeten worden en extra kilocalorieën toevoegen, waardoor je zonder het te beseffen aankomt.