De dood lag overal op de loer. Kindersterfte, dijkdoorbraken, hongersnoden, stadsbranden, dodelijke ziekten, plunderende landsheren of grootschaliger oorlogsgeweld beheersten het dagelijks leven.
Het herinneren en gedenken van doden nam in het leven van de middeleeuwer een belangrijke plaats in. De dood was voortdurend aanwezig. Ten gevolge van ziekte, oorlog, hongersnood en andere bedreigingen lag de gemiddelde levensduur in de Nederlanden van de vijftiende eeuw beneden de veertig jaar.
Lijfstraffen waren bijzonder pijnlijk. Soms was dat tijdelijk zoals stok- of zweepslagen. De doodstraf was de ergste straf.
Al in de Middeleeuwen is er een onbereikbaar schoonheidsideaal voor vrouwen: kleine borsten, afhangende schouders, een bolle buik en een dikke kont. Deze vrouwen doen er alles aan om te voldoen aan dit middeleeuwse ideaalbeeld.
In de Middeleeuwen gingen de kasteelheren naar een toilet dat aan de buitenmuur van het kasteel hing. Zo vielen alle uitwerpselen meteen in een slotgracht of ravijn. Aan het hof van Lodewijk de Veertiende in Versailles... deed men zijn behoefte op een stoel met een gat erin en een emmer eronder: De kakpot.
Toiletten in kastelen waren meestal gewoon een gat in een houten of stenen bank . Het afval viel via een goot in de gracht.
Waar de Romeinen hun achterwerk twee millennia terug al schrobden met een tersorium (een spons op een stok die door toiletgangers werd gedeeld), gebruikten mensen in de rest van Europa alles wat ze konden vinden. Was er water in de buurt, dan maakten mensen hun vingers nat en boenden daarmee hun achterwerk schoon.
In de Middeleeuwen (500 tot 1500) lieten de meeste vrouwen het bloed langs hun benen lopen. Een doekje voor het bloeden was exclusief voor de rijkeren. Toen het normaler werd voor vrouwen om broeken te dragen, eind van de 18e eeuw, ontstond de voorloper van het maandverband zoals we die nu kennen.
Jonkvrouw zijn een dagtaak
Jonkvrouw worden vraagt vlijt en toewijding. In de middeleeuwen moest een meisje dat jonkvrouw wilde worden, aan het hof van een vorstin of vrouwe van hoge adel opgevoed worden. Daar kwam je niet toevallig terecht. Als je familie was, had je meer kans.
Een clandestien huwelijk
Vrouwen konden echter niet zomaar elk beroep uitoefenen. Ze werden niet toegelaten tot de universiteit en mochten geen chirurgijn worden. Ook in het familieleven waren er allerlei wetten die de vrijheid van een vrouw aan banden legden.
De lagere levensverwachting werd veroorzaakt door factoren zoals ziektes, ongevallen, gevaarlijke leefomstandigheden en beperkte medische kennis. In de middeleeuwen zagen we een lichte verbetering van de levensverwachting, hoewel deze nog steeds laag was in vergelijking met de moderne tijd.
Middeleeuws geweld werd aangewakkerd door van alles, van sociale onrust en militaire agressie tot familievetes en luidruchtige studenten ... Deze opstand in Florence valt op omdat deze tijdelijk succesvol was en leidde tot een radicale machtswisseling.
Gewone mensen werden opgehangen aan de galg; hoge militairen, edelen en andere aanzienlijke personen onthoofd. Ongetwijfeld was onthoofding de minst erge doodstraf. Vrouwen werden gewurgd aan een paal, waarbij de rechters soms bevalen de wurging even te onderbreken en daarna verder te gaan.
Er wordt aangenomen dat de gemiddelde leeftijd van de middeleeuwse mens rond de 35 jaar lag.
Zonder behandeling dringt de bacterie in ongeveer de helft van de gevallen door in de bloedbaan en veroorzaakt sepsis (bloedvergiftiging). Onbehandelde sepsis is vrijwel altijd dodelijk.
In de middeleeuwen was er geen toiletpapier. Mensen gebruikten stro, mos of kledingstukken, waardoor er darmbacteriën op hun handen kwamen.En handen werden meestal met koud water gewassen.
De middeleeuwen staan bekend als een duistere tijd vol ziekte, dood, verderf en viezigheid. Mensen gooiden hun afval gewoon op straat, tandenborstels en zeep waren non-existent, en wie de puberteit haalde was een uitzondering.
Vrouwen van het gewone werkvolk moeten vaak net als hun mannen werken om geld. Dat is nodig, want van het loon van de man alleen kan een heel gezin niet leven. Dus werkt bijna heel de familie mee. Thuis gaan de vrouwen wol kammen en schoonmaken om te spinnen en ook het weven behoord tot aan de vrouw.
De meeste mensen van adel in Nederland hebben echter geen titel, maar gebruiken alleen het predicaat jonkheer of jonkvrouw. Bij deze titels en bij het predicaat jonkheer/jonkvrouw hoort deze ouderwetse titulatuur: gravin/graaf - adressering: De hooggeboren vrouwe/heer; aanhef: Hooggeboren vrouwe/heer.
Vrouwen. De middeleeuwse vrouwen stierven gemiddeld rond het 39ste jaar. Een sterftepiek ligt tussen 30 en 39 jaar. Vrijwel zeker zal de dood in het kraambed bij een 'vrouw op leeftijd' hierbij een grote rol hebben gespeeld.
In elk geval wisten Egyptische priesters in de Oudheid er al iets op: een van hen plaste over een mengsel van tarwe, gerst en zand en liet een vrouw hetzelfde doen, met een ander hoopje graan met zand. Als het mengsel van de vrouw eerder ontkiemde wees dat erop dat de vrouw zwanger was.
90% van de ondervraagde vrouwen gaf aan naar rust, liefde, aandacht en warmte te verlangen, 10% van de vrouwen naar seks of eten. Uit ervaring blijkt dat een vrouw die rust, liefde, aandacht en warmte krijgt tijdens haar 'winterperiode', haar batterijen weer volledig kan opladen.
Wie in de openbare latrines van het oude Rome zijn behoefte deed, gebruikte daarna een tersorium (zie foto onderaan), een stok met daaraan een spons die in water met azijn of zout was gedrenkt.
Maïskolven
Gedroogde maïskolven waren in de loop van de geschiedenis in overvloed aanwezig in agrarische gemeenschappen op het platteland. Volgens Farmers' Almanac werkte de maïskolf door om zijn as te draaien om de regio schoon te maken (u snapt het wel). Sommige buitentoiletten in de westelijke staten van de VS gebruiken deze methode nog steeds.
Mensen deden hun behoefte 'als ze moesten'. De ene keer was dat in de vrije natuur of op een mesthoop, maar in de steden was dat meestal 'gewoon' op straat. Als de behoefte boven een emmer werd gedaan moest de inhoud ergens geloosd worden. Ook dat gebeurde dikwijls op straat.