De daling van het grondwaterpeil varieert sterk, maar gaat doorgaans traag, vaak slechts met enkele meters per jaar. In zandgronden zakt het water sneller dan in klei of veen. In droge periodes (zomer) daalt het peil, terwijl in de herfst/winter het herstel trager gaat. Overmatig onttrekken of droogte versnelt de daling. Bronbemaling.com +4
Grondwater stroomt heel langzaam, vaak maar enkele meters per jaar, in de richting waar het waterniveau lager is. Als waterschap hebben we beperkt invloed op de grondwaterstand als het droog is. En het verschilt per gebied hoeveel invloed we hebben.
Het kan geruime tijd duren voordat het grondwaterpeil daalt en de grondwateroverlast stopt. Doordat het water zich in de loop der tijd gestaag ophoopt, stroomt het niet zo gemakkelijk weg, waardoor het lang duurt voordat het grondwaterpeil daalt. Afhankelijk van het gebied kan dit enkele weken of maanden duren.
De doorlatendheid van gronden in Nederland ligt tussen 0.0001 m/dag voor nauwelijks doorlatende zware klei en 100.000 m/dag voor grind. Voor zandgronden ligt de k-waarde tussen 0,5 en 250 m/dag.
Je zou denken dat het grondwater snel wordt aangevuld, maar een snelle aanvulling betekent dat het jaren duurt . Een langzame aanvulling kan duizenden jaren duren.
Op natuurlijke en kunstmatige wijze stroomt water van oppervlaktewater naar grondwater. Aanvulling van het grondwater is de snelheid waarmee het grondwaterpeil weer stijgt, en is afhankelijk van, maar niet hetzelfde als, de infiltratiesnelheid . De infiltratiesnelheid is een maat voor het vermogen van de bodem om oppervlaktewater te absorberen en door te laten onder bepaalde omstandigheden.
Vanaf oktober bevinden we ons in het hydrologisch winterseizoen (oktober-maart). Een verschuiving naar klassen met hogere grondwaterstanden is dan de normale trend. Het aandeel (zeer) hoge grondwaterstanden is sinds januari 2026 verder toegenomen van ca. 10% naar 62% begin maart 2026.
De infiltratie van regenwater in de bovenste bodemlaag begint meestal direct nadat de regen de grond raakt en duurt tot kort nadat de regen stopt. De doorstroming door de grond kan minuten of dagen duren, afhankelijk van het bodemtype en hoe nat de grond aanvankelijk was.
Voor de gemiddeld laagste grondwaterstand worden jaarlijks de 3 laagste grondwaterstanden gemiddeld over de periode van 1 april tot en met 31 maart (hydrolisch jaar). Het gemiddelde van deze jaarlijkse waarden over een periode van tenminste 8 jaar, waarin geen ingrepen hebben plaatsgevonden, wordt gebruikt als GLG.
De pqwt M-serie, een mobiel waterdetectie- en geologisch prospectie-instrument, gebruikt uw smartphone om automatisch realtime curvegrafieken en profielkaarten te genereren. Deze kaarten brengen ondergrondse structuren visueel in beeld, waardoor waterbronnen voor putboringen en exploratie kunnen worden gelokaliseerd.
Oplossingen voor hoge grondwaterstanden
Maak uw kelder waterdicht : Naast het dichten van scheuren in uw keldermuren, helpt het installeren van waterdichtingsoplossingen voor uw kelder, zoals een intern drainagesysteem en een dompelpomp, om overstromingen te voorkomen.
Dat komt vooral door regen en verdamping. In natte periodes, zoals in de winter, stijgt het grondwater. Dan regent het veel en verdampt er weinig water. Een hoge grondwaterstand is meestal tijdelijk, maar kan wel een paar weken duren.
Wacht niet op de volgende storm.
Als u vochtplekken, watervlekken of plassen in uw keldervloer hebt opgemerkt, verdwijnt het probleem niet vanzelf . Sterker nog, het wordt meestal erger na verloop van tijd.
Het kan weken duren voordat het grondwater- en oppervlaktewaterpeil na een hevige regenbui weer tot normale waarden is gedaald . Bij meerdere regenbuien achter elkaar kan het zelfs nog langer duren.
Let op als de grondwaterstand te hoog wordt. Het grondwater kan in beton, cement of baksteen trekken.
Bij een diepte tot 2 meter zal de bodemtemperatuur afhankelijk zijn van de seizoenen en kan deze tussen de 10 en 20 graden Celsius schommelen. Op ongeveer 100 meter diepte zal de temperatuur constant tussen de 10 en 12 graden Celsius liggen.
Gemiddeld bedraagt de geothermische gradiënt in Nederland ongeveer 30 °C per duizend meter. Op tweeduizend meter diepte bedraagt de gemiddelde temperatuur ongeveer 70 °C.
Graaf een afwateringsgeul
Een afwateringsgeul, een ondiepe greppel, leidt water af naar een veilige plek om het te lozen, zoals een droge put, een dor bos of een vijver. Het graven van een afwateringsgeul is een ideale manier om overtollig water af te voeren wanneer het erosie veroorzaakt op een heuvel of helling. Een afwateringsgeul moet aflopen naar beneden en de greppel moet geleidelijk dieper worden.
Ook het weer beïnvloedt de grondwaterstand. Deze is doorgaans hoger tijdens regenachtige periodes of in het vroege voorjaar , omdat smeltwater dan onder de verzadigingszone sijpelt. Bodembedekking kan ook bijdragen aan de grondwaterstand in een gebied.
Het freatische of vrije grondwaterpeil schommelt van dag tot dag en fluctueert doorheen het jaar. Het freatische of vrije grondwater bevindt zich in de bovenste grondwaterlagen die bovenaan niet afgesloten zijn door een afsluitende laag, en dus in contact staan met de atmosfeer.
Afhankelijk van de ondergrondse (hydrogeologische) omstandigheden van een grondwaterbekken en de tijd die nodig is voor infiltratie, kan de aanvulling van grondwater in ondiepe aquifers relatief snel plaatsvinden ( weken of maanden ), maar de aanvulling van diepe aquifers kan vele jaren, zelfs eeuwen, duren.
Een groot deel van de regen die in de grond sijpelt , filtert naar beneden in ondergrondse waterhoudende gesteenten (aquifers) en bereikt uiteindelijk meren, beken en rivieren waar deze oppervlaktewateren de aquifers kruisen .
De artikelen in het genoemde Besluit interpreterend, dient het gemiddeld hoogste grondwaterpeil minimaal 3 meter diep te zijn indien er tot 3-diep wordt begraven: 3 kisten à 50 cm., 2 tussenruimten à 30 cm., een afdekking van 65 cm. en een ruimte van minimaal 30 cm. tot de gemiddeld hoogste grondwaterstand.
Dit is de tijdsduur voor de eerste bewatering en is meestal 3 tot 5 minuten, afhankelijk van de huidige bodemsamenstelling, helling en vochtigheidsgraad van het gebied. Nadat u de eerste bewatering hebt voltooid, laat u het water dertig minuten tot een uur in de grond trekken.
Wat kunt u zelf doen?