IJzel ontstaat wanneer onderkoelde regen valt op een bevroren ondergrond. Dit gebeurt meestal bij opkomende dooi, waarbij warmere lucht op hoogte sneeuw laat smelten, maar de grond en luchtlaag vlakbij het oppervlak nog onder het vriespunt liggen. De regendruppels bevriezen direct bij contact met wegen, bomen of kabels. YouTube +3
IJzel ontstaat meestal aan het eind van een periode waarin het vriest. Dit gebeurt op het moment dat op honderden meters hoogte zachte lucht binnenstroomt. De regen koelt lager af tot onder het vriespunt. Zodra het op de grond of op voorwerpen valt, bevriest het direct tot een helder ijslaagje.
We strooien zout voordat de wegen glad worden door winters weer, zoals sneeuw, ijzel en vorst. Vaak is dit midden in de nacht: dan is het rustig op de weg.
Langzame vochttoevoer uit de lucht kan rijpvorming veroorzaken wanneer het wegdek kouder is dan het dauwpunt, zoals bij bruggen en viaducten. Daalt het wegdek eerst onder het vriespunt en treedt daarna condensatie op, dan ontstaan ijskristallen op het wegdek. IJzel, sneeuw en hagel.
Houd je dan aan de volgende adviezen:
Veilig wandelen bij gladheid
IJzel is zo gevaarlijk omdat het er vaak uitziet alsof de weg gewoon nat is, terwijl er in werkelijkheid een keiharde, zeer gladde ijslaag ligt. Die laag is volledig doorzichtig, waardoor u bijna niet kunt zien dat het glad is, vooral niet als er weinig licht is of als de wegverlichting geen glans weerkaatst.
Zand strooien helpt meteen tegen gladheid. Op gladde plekken waar weinig gelopen of gereden wordt, strooit u het best met zand. Zand werkt goed bij temperaturen onder -7 graden.
Remmen. Moet je een noodstop maken, dan wil je dat het antiblokkeersysteem (ABS) optimaal functioneert. Als het ABS werkt, remt de auto maximaal af zonder dat de wielen blokkeren zodat je kunt blijven sturen. Het ABS werkt alleen bij maximale remdruk, wanneer je het rempedaal tot op de bodem blijft intrappen.
Draag schoenen met goede ondersteuning en antislipzolen die geschikt zijn voor de werkzaamheden . Verwijder struikelgevaren in looppaden, deuropeningen en op trappen. Houd laden en kastdeuren zoveel mogelijk gesloten. Bewaar veelgebruikte spullen op gemakkelijk bereikbare plaatsen.
IJzel. Wanneer regendruppels vallen op een oppervlak dat kouder is dan 0 °C, bevriezen ze direct en vormen een gladde laag ijs.
Meng 2 delen 70% isopropylalcohol met 1 deel warm water in een spuitfles en breng dit rechtstreeks aan op ijzige oppervlakken . Het werkt snel, beschadigt beton of asfalt niet en is veilig voor huisdieren zodra het droog is.
Bij ijzel zien we sneeuw in een warmere luchtlaag overgaan in regen, om vervolgens weer af te koelen in de onderste luchtlaag en een ijslaagje te vormen. We spreken dus van ijzel wanneer er regen op een bevroren ondergrond valt, bevriest en er een spekgladde laag ijs op het wegdek ontstaat.
Na lichte regenval op een wegdek bij temperaturen net onder het vriespunt (0 °C) kan er gemakkelijk glad ijs ontstaan. Bruggen en viaducten zijn bijzonder gevaarlijk omdat de temperatuur op verhoogde oppervlakken snel daalt.
De belangrijkste wegen en fietspaden strooien we als eerste
Bij (beginnende) gladheid strooien we als eerste de wegen en fietspaden waar de risico's van gladheid het grootst zijn. Dit zijn de belangrijkste, doorgaande wegen, fietspaden en busroutes.
Er wordt preventief met nat zout gestrooid, voordat het glad wordt. Bij sneeuwval of ijzel wordt in combinatie met sneeuwruimen curatief, als het glad is, zout gestrooid.
De 7'7-regel is een praktische richtlijn die door veel automobilisten wordt gebruikt om te bepalen wat het optimale moment is om te wisselen tussen winterbanden en zomerbanden of all-seasonbanden. De regel adviseert om zeven opeenvolgende dagen te wachten waarin de gemiddelde dagtemperatuur onder de 7°C blijft voordat winterbanden worden gemonteerd .
Je ziet het bijna niet, maar voelt het meteen
Een van de grootste problemen bij ijzel is dat je het nauwelijks herkent. De ijslaag die ontstaat is transparant en glad, zonder bobbels of kristallen. Het licht wordt nauwelijks weerkaatst, waardoor het asfalt er vaak gewoon nat uitziet.
In plaats van het rempedaal te gebruiken, schakel je terug om op de motor af te remmen (je kunt het rempedaal lichtjes aanraken om achteropkomende bestuurders te laten weten dat je afremt). Houd voldoende afstand tot de auto voor je. Blijf in een hogere versnelling en probeer zo min mogelijk te remmen.
Om die sneeuwlaag ruwer te maken, wordt er zand of split op gestrooid. Waarom kan dat in Nederland niet? Omdat hier de temperatuur in de winter niet constant onder nul is. Dan vriest het weer, dan dooit het weer.
Tips als je toch in een slip raakt
Als je in zo'n onverwachte situatie moet remmen, wil je dat het ABS (antiblokkeersysteem) geactiveerd wordt. Dit is erg handig omdat je zo kan blijven sturen. Je activeert het ABS door je rem en je koppeling tegelijkertijd hard in te trappen.
Bij iedere vorm van gladheid is strooien met keukenzout een goede manier om deze gladheid te bestrijden. Zeker wanneer er veel verkeer op de weg is gaat het proces van gladheidsbestrijding sneller, omdat het zout dan sneller wordt vermengd met het water wat weer dooi als gevolg heeft.
Het best is een gebouw (bv. de kantine, kleedkamers...), weg van de ramen. Sluit ramen en deuren en blijf weg van de ramen. Blijf ook uit de buurt van stromend water en ga zeker niet douchen. Een carport, een afdak, een open schuilplaats en dergelijke bieden geen enkele bescherming.
Rijden met ijzel brengt grote risico's met zich mee, vooral omdat het wegdek extreem glad wordt en grip sterk afneemt. Dit vergroot de kans op slipgevaar, waarbij voertuigen makkelijker de controle kunnen verliezen, vooral bij abrupte stuurbewegingen, remacties of plotselinge acceleratie.
Zoek onmiddellijk medische hulp.
Uw gezondheid staat voorop. Een val op het ijs kan letsel veroorzaken dat niet direct zichtbaar is, zoals botbreuken, hersenschuddingen, rugletsel en schade aan zacht weefsel . Door snel medische hulp te zoeken, wordt uw letsel aan de val gekoppeld op basis van documentatie.