Het aanstellen van een vertrouwenspersoon is een cruciale stap om psychosociale arbeidsbelasting (PSA) te voorkomen en een veilige werkplek te bieden, wat past binnen het verplichte arbobeleid. Bedrijven kunnen kiezen voor een interne (collega) of externe (onafhankelijke) vertrouwenspersoon. Ze bieden opvang en ondersteuning bij ongewenste omgangsvormen zoals pesten, intimidatie of agressie. Arboportaal +3
Is een vertrouwenspersoon wettelijk verplicht? Er staat niet in de wet dat u een vertrouwenspersoon moet aanstellen. Er staat wel dat u verplicht bent om een beleid psychosociale arbeidsbelasting te voeren. Het aanstellen van een vertrouwenspersoon is hierin een belangrijke factor.
Het jaartarief voor het basispakket bedraagt € 345,00 per jaar (excl. btw). *Indien meer gesprekken gewenst zijn, wordt een uurtarief van € 97,50 per uur (excl. btw) gehanteerd.
Is een vertrouwenspersoon verplicht? Werkgevers met meer dan 10 werknemers in de organisatie zijn verplicht een vertrouwenspersoon aan te stellen. Werk jij in een organisatie met meer dan 10 werknemers? Dan moet jouw werkgever dus zorgen voor een vertrouwenspersoon binnen het bedrijf.
Denk aan een HR-manager, OR-lid, leidinggevende of jurist. Zorg dat een interne vertrouwenspersoon een opleiding of training krijgt, zodat hij weet wat zijn rol precies inhoudt. Een externe vertrouwenspersoon kun je via je arbodienstverlener of brancheorganisatie inhuren.
De hulp van een vertrouwenspersoon is gratis.
Vijf veelvoorkomende vormen van ongewenst gedrag zijn agressie en geweld, seksuele intimidatie, pesten, discriminatie en intimidatie/manipulatie, die zich kunnen uiten in verbale, non-verbale of fysieke handelingen en vaak leiden tot psychische en fysieke klachten bij het slachtoffer, meldt het Sociaal Werk werkt!.
Een HR-vertrouwenspersoon is een HR-medewerker die ook de rol van vertrouwenspersoon vervult, maar dit wordt vaak afgeraden omdat HR's belangen (organisatiebelang) kunnen botsen met die van de medewerker, die onafhankelijke en vertrouwelijke ondersteuning zoekt bij ongewenst gedrag. De vertrouwenspersoon vangt medewerkers op die te maken hebben met pesten, intimidatie, discriminatie etc., biedt een luisterend oor, adviseert en begeleidt bij vervolgstappen, terwijl HR zich richt op beleid en formele processen. De vertrouwenspersoon is onafhankelijk, handelt in belang van de melder en waarborgt geheimhouding, terwijl HR dossieropbouw en sancties uitvoert, wat een combinatie moeilijk maakt.
Goed werkgeverschap en zorgplicht werkgever
De werkgever is dus verantwoordelijk voor een goede werksituatie. Daarbij hoort niet alleen het voorkomen van fysieke schade zoals letselschade door een bedrijfsongeval, maar ook psychische schade zoals een burn-out. Hierin wordt geen onderscheid gemaakt.
De vertrouwenspersoon geeft advies aan degene die de klacht doet en staat deze persoon bij. Het gesprek met de vertrouwenspersoon is altijd vertrouwelijk.
Een interne vertrouwenspersoon kent de organisatiecultuur en -structuur goed, wat het voor medewerkers laagdrempeliger kan maken om hulp te zoeken. Een externe vertrouwenspersoon daarentegen kan als onafhankelijke partij optreden en objectief advies geven, wat voor sommige medewerkers prettiger kan zijn.
Een vertrouwenspersoon accepteert wat je hem of haar vertelt zonder oordeel . Dit creëert een omgeving van vertrouwen en open communicatie. Je vertrouwenspersoon is het niet per se met alles eens wat je zegt, maar zal je ook niet veroordelen. Vertrouwenspersonen zijn niet neerbuigend.
Een sessie met een psycholoog duurt gemiddeld 45 minuten tot 60 minuten. De kosten hiervoor bedragen ongeveer € 95 tot € 130. Als jouw psychologische hulp niet onder de uitgesloten vergoedingen valt, kost het je dus niets.
Een werkgever mag niet discrimineren, onrechtmatig ontslaan, de privacy schenden (zoals het vragen naar medische details of het controleren van privécommunicatie), loon achterhouden, of pesten en intimideren; dit alles is vastgelegd in wetgeving zoals het Burgerlijk Wetboek en de AVG en kan leiden tot juridische gevolgen, zoals schadevergoeding, aldus rein.nl en het Juridisch Loket.
Om de neutraliteit van de vertrouwenspersoon te vrijwaren mogen de volgende personen geen vertrouwenspersoon zijn: De werkgever. Het leidinggevend personeel (enkel de twee hoogste rangen zijn uitgesloten) De preventieadviseur - arbeidsarts.
Voorbeelden van beschermde werknemers zijn zwangere werknemers, arbeidsartsen, een werknemer met politieke mandaten, een werknemer in loopbaanonderbreking of tijdskrediet, een werknemer in betaald educatief verlof, vakbondsafgevaardigde, preventieadviseur … Ziekte vormt geen wettelijke beschermingsgrond tegen ontslag.
Om emotionele schade (smartengeld) te bewijzen, moet je een duidelijk causaal verband aantonen tussen een gebeurtenis en je psychische leed, ondersteund door medische rapporten van psychologen/psychiaters, getuigenissen, een logboek en soms een deskundigenverklaring; een letselschadeadvocaat helpt bij dit vaak complexe proces, waarbij de schade wordt gedocumenteerd via behandelingen en de impact op je leven.
Een "zware fout" van een werkgever is een ernstige tekortkoming in de nakoming van zijn verplichtingen, zoals het niet bieden van een veilige werkplek, het niet uitbetalen van loon, of het plegen van discriminatie, die de samenwerking onmogelijk maakt en kan leiden tot ontslag (op staande voet), schadeclaims of een verstoorde arbeidsrelatie. De impact varieert van een bedrijfsongeval door nalatigheid tot het schenden van waardigheid, waarbij een rechter uiteindelijk bepaalt of de fout zwaar genoeg is voor ontslag.
Bij de bedrijfsarts over een burn-out is het belangrijk om concreet en eerlijk te zijn over je fysieke en mentale klachten, zoals slaapproblemen, vermoeidheid, concentratieproblemen en emotionele labiliteit, en aan te geven hoe deze je functioneren beïnvloeden (thuis en op werk), inclusief wat je wel en niet aankunt om re-integratie mogelijk te maken. Wees specifiek met voorbeelden (bijv. "Ik kan me maar 5 minuten concentreren") en wat je zelf doet om te herstellen, zodat de arts een passend plan kan opstellen; de arts is gebonden aan beroepsgeheim en deelt geen details over je klachten met je werkgever, enkel een verslag over je beperkingen.
De NVAB is van mening dat een bedrijfsarts geen vertrouwenspersoon kan zijn van de eigen populatie. De primaire taak van een 'vertrouwenspersoon ongewenste omgangsvormen' is opvang van medewerkers die hiermee te maken hebben.
Een vertrouwenspersoon mag geen acties uitvoeren namens de medewerker of het woord doen namens de medewerker tijdens gesprekken. Ook mag een vertrouwenspersoon niet zelf in gesprek gaan met andere betrokken partijen. Zoals je hebt gelezen zit een vertrouwenspersoon echt op de tweede rij tijdens een traject.
Minimum eisen
Een vertrouwenspersoon dient onafhankelijk te zijn. Een personeelsmanager, leidinggevende of bedrijfsarts wordt als onvoldoende onafhankelijk beschouwd. De werkgever zorgt voor voldoende faciliteiten, scholing en zo nodig deskundige ondersteuning van de intern aangewezen vertrouwenspersonen.
Voorbeelden van onaanvaardbaar gedrag zijn onder andere fysiek, emotioneel of seksueel misbruik, manipulatie, controle, liegen, bedriegen, het niet respecteren van grenzen, het negeren of ongeldig verklaren van gevoelens, kleineren of vernederen, en weigeren verantwoordelijkheid te nemen voor de eigen daden.
Intimidatie betekent dat iemand een ander bang probeert te maken. Dat kan zijn om iets gedaan te krijgen of om macht te laten zien. Soms dreigt die persoon met nare dingen, zoals iemand ontslaan of pijn doen.
Opstandig gedrag omvat gedragingen die consequent de regels overtreden, het leven van anderen verstoren en autoriteit tarten . Hoewel oppositioneel gedrag veel voorkomt bij zeer jonge kinderen en tieners, kan het in extreme gevallen professionele beoordeling en interventie vereisen.