Het Bretons is een Keltische taal en wordt sinds de 6e eeuw in het westen van het schiereiland (Laag-Bretagne) gesproken. In het oosten (Hoog-Bretagne) wordt traditioneel het Gallo gebruikt, een streektaal van het Frans. De traditionele taalgrens ligt tussen Saint-Brieuc en Vannes.
Hoewel het Bretons, dat lijkt op het Keltisch dat wordt gesproken in Ierland, nooit de officiële taal is geweest, wordt het nog redelijk veel gesproken. Naast Bretons en Frans wordt er nog een derde taal gesproken in Bretagne en dat geeft ook het probleem van Bretagne in het verleden aan: het is geen eenheid.
De adel, gevolgd door de burgerij, nam het Frans over . De geschreven taal van het hertogdom Bretagne was Latijn, en in de 15e eeuw werd overgeschakeld op het Frans. Er bestaat een beperkte traditie van Bretonse literatuur. Sommige filosofische en wetenschappelijke termen in Modern Breton komen uit Oud Breton.
Keltische monniken bouwden er vele abdijen en kloosters en voerden een Keltische variant van het Christendom in. Ook spraken zij een eigen taal, het Bretons. Het Bretons (Brezhoneg) is ontstaan uit de zogenaamde Brytonische talen, een onderfamilie uit de Eiland-Keltische taal waar onder andere het Welsh vandaan komt.
Dit betekent ook dat veel mensen die Bretons spreken ook Frans spreken, hoewel de twee talen niet verwant zijn. Net als Frans is Bretons een Indo-Europese taal, maar Bretons is Keltisch, terwijl Frans (net als Spaans, Portugees, Italiaans en Roemeens, om er een paar te noemen) een Romaanse taal is .
Weet je nog niet welke specialiteiten de trots van Bretagne zijn? Ontdek de essentie van de Bretonse keuken. Boekweit, gezouten boter, Bretonse taarten en gebak, de Plougastel-aardbei, de Coco de Paimpol (witte boon uit Paimpol) of de Andouille de Guéméné (worst met orgaanvlees).
Geschiedenis van Bretagne
Nadat de Romeinen zich terugtrokken, trokken Kelten uit Groot-Brittannië naar het gebied om bescherming te zoeken tegen de Angelsaksische indringers van de 5e en 6e eeuw . Aan deze gebeurtenis ontleent Bretagne zijn naam. In de daaropvolgende 300 jaar werden de Kelten door missionarissen van de Britse eilanden tot het christendom bekeerd.
Kelten is een verzamelnaam voor een volk dat ook Galliërs of Galaten genoemd wordt en verwant is aan de Germanen, Grieken, Latijnen en andere Indo-Europese volkeren. De oude Belgen waren hoofdzakelijk Keltische stammen en deels Germanen. Ze leefden in Noord-Gallië, tussen de Noordzee, Marne, Seine en Rijn.
Het voorvoegsel plou (in bv. Plouharnel) of zijn varianten plo, plu of plé, komt van het Latijnse plebs (het gewone volk) en het verwijst naar een gemeenschap van christenen. Lan (zoals in Lannion en Lannilis) staat voor 'klooster'. Tré (zoals in Trégastel), van het oude Britse woord treb, betekent een bewoonde plaats.
Bretons werd een ernstig bedreigde taal door decennialange onderdrukking door het Franse onderwijssysteem . Tegenwoordig zijn er naar schatting 500.000 sprekers, maar dit grote aantal is misleidend omdat de meeste moedertaalsprekers ouder zijn dan 60.
De cultuur en taal van Bretagne staat bekend als Bretons en vertoont veel overeenkomsten met de Keltische gebieden in het Verenigd Koninkrijk. De Bretons zijn ontzettend trots op hun erfgoed. Sterker nog, de meesten beschouwen zichzelf als Bretons vóór Fransen , ook al wonen ze technisch gezien in Frankrijk.
Oorsprong: Grieks. Betekenis: Afkomstig uit Bretagne of Groot-Brittannië; Land van de Britten.
Ker-Ys, ook gespeld als Ys of Is (ker betekent stad in het Bretons) is een mythische stad die onder water is verdwenen.
Rondom de hele kust van Bretagne liggen ze: beeldschone eilanden met charmante vissersplaatsen en een zeldzame natuur, die er in veel gevallen opvallend exotisch uitziet. Belle-Ile-en-Mer, Ile de Bréhat, Ile de Batz, Ile d'Ouessant en de Iles des Glénan horen wat ons betreft bij de allermooiste eilanden van Frankrijk.
De Keltische talen zijn een taalfamilie.Deze talen worden gesproken in delen van Groot-Brittannië, Ierland en Bretagne. Vroeger (het eerste en tweede millennium voor Christus) werd de taal over bijna heel Europa gesproken. De Keltische talen werden vroeger gesproken door de Kelten.
De oude Galliërs, of Gallische stammen, waren Keltische stammen die voornamelijk in het moderne Frankrijk leefden, maar wiens veroveringen hen tot in Anatolië brachten. In het midden van de 5e eeuw v.Chr. vinden we de La Tene-cultuur, een Keltische subcultuur in wat nu Frankrijk is, maar toen Gallië werd genoemd.
Hoewel het Nederlands grotendeels op het Germaans is terug te voeren zijn er nog wat Keltische woorden in aan te treffen, bijvoorbeeld ambt, ambacht, kar en gijzel-. Ook de namen van metalen zoals ijzer en lood zijn waarschijnlijk op de Kelten – die als smeden beroemd waren – terug te voeren.
Gallisch is (in de oorspronkelijke vorm) een uitgestorven P-Keltische taal die men in Gallië (een groot deel van West-Europa, vaak synoniem voor het gebied van het huidige Frankrijk) sprak voor de Romeinen en later de Franken de regio binnenvielen.
Typisch Bretons zijn natuurlijk de grote visserstruien met hun Bretonse streep. Maar uiteraard ook de fruits de mer of de heerlijke biscuits, cakes en toffees vaak gemaakt met het zout uit de Guerande. Door het zachte klimaat hangt die uitstraling ook een beetje over de regio.
Brythonische (Britse Keltische) nederzettingen namen toe tijdens de Angelsaksische invasie van Groot-Brittannië in de 5e en 6e eeuw om toevlucht te zoeken tegen de Angelsaksische indringers. Het is aan deze gebeurtenis dat Bretagne zijn naam ontleent.
Een vergelijkbare gedeelde geschiedenis zien we tussen het Keltisch en het Germaans. Beide taalfamilies stammen af van het Proto-Indo-Europees en sinds het begin van de geschreven geschiedenis woonden Kelten en Germanen in Noordwest-Europa.
Vis en schaaldieren, vleeswaren en delicatessen, groenten en fruit, gebak: een voorraadkast gevuld met 100% Bretonse producten staat voor je klaar. Een galette uit het vuistje op de markt, zeevruchten eten met uitzicht op zee of crêpes eten met het hele gezin, laat je verleiden door de smaken van Bretagne!
Bretagne heeft zijn eigen taal en sommige scholen geven nog steeds les in het Bretons. Je ziet veel borden in het Bretons zoals Ker (wat huis betekent) en Ty (wat klein betekent).
Bretons zijn een etnische groep die oorspronkelijk uit de regio Bretagne in Frankrijk komt. Hun oorsprong kan worden herleid tot de Kelten, die rond 500 v.Chr. naar het gebied migreerden. Als zodanig delen Bretons enkele overeenkomsten met oude Kelten en Galliërs , zoals een gemeenschappelijke taal, culturele gebruiken en tradities.