De duurste studies in Nederland zijn doorgaans de medische opleidingen, met Geneeskunde en Tandheelkunde op kop. Het instellingscollegegeld kan voor deze studies, met name voor studenten van buiten de EU of die een tweede bachelor/master volgen, oplopen tot wel €32.000 per jaar. Scriptium +3
De duurste studies volgens EW zijn geneeskunde in Maastricht (32 duizend euro) en Leiden (23.700 euro). Maar dat geldt alleen als je het instellingscollegegeld moet betalen omdat je van buiten Europa komt of al een ander diploma in de zorg hebt behaald.
Rechten . Een rechtenstudie is vaak een van de grootste investeringen in hoger onderwijs, zowel qua geld als qua tijd. Het is belangrijk om te weten dat rechten een masteropleiding is en dat de eisen en kosten sterk kunnen variëren, afhankelijk van de universiteit.
Snel door de content
* Inclusief 8,3% eindejaarsuitkering en 8% vakantiegeld.
Acht studies waar je rijk mee wordt
De moeilijkste HBO-opleidingen zijn vaak technisch en exact van aard, zoals Civiele Techniek, Toegepaste Wiskunde, Chemie, Werktuigbouwkunde, Biomedische Technologie en Technische Informatica, vanwege de complexe wiskunde, natuurkunde en intensieve lab- of programmeerwerk. Ook studies zoals Accountancy (hoge regelgeving, lage slagingskans), Fysiotherapie (theorie & stage), en Bouwkunde (techniek & creativiteit) worden als zwaar beschouwd, evenals lerarenopleidingen (talen, wiskunde).
De moeilijkste mbo-opleiding hangt af van de mix tussen theorie, praktijk en verantwoordelijkheid. Vooral zorg, techniek, laboratoriumwerk en maritieme opleidingen worden structureel als zwaar beoordeeld.
Geneeskunde wordt algemeen beschouwd als de moeilijkste studie ter wereld vanwege het complexe curriculum, de lange duur, de intensieve klinische training en de examens onder hoge druk. Ethisch hacken, poppenspel en kernenergietechniek behoren tot de zeldzaamste studierichtingen wereldwijd.
In welke richtingen zitten de slimste studenten? Het antwoord bevestigt het cliché: burgerlijk ingenieurs hebben gemiddeld het hoogste IQ. Bio-ingenieurs, wiskundigen, natuurkundigen en informatici staan op de tweede plaats.
Dit zijn de vijf meest voorkomende diploma's onder de 100 rijkste miljardairs:
Tot de duurste universiteiten in de VS behoren de University of Chicago, Harvey Mudd College, Columbia University, Northwestern University en Pepperdine University . Deze instellingen rapporteren steevast enkele van de hoogste totale studiekosten van het land.
1. Geneeskunde: boeken, blokken en dagen van 12 uur. Geneeskunde is al jarenlang een van de populairste én zwaarste studies van Nederland. Studenten besteden gemiddeld 48 uur per week aan hun studie (Interstedelijk Studenten Overleg, 2020), wat ver boven het gemiddelde ligt.
Uit gegevens van de Australische federale overheid voor 2025, geanalyseerd door de Herald en The Age, blijkt dat gecombineerde postdoctorale medische opleidingen van de prestigieuze Group of Eight-universiteiten het duurst zijn . De gecombineerde bacheloropleiding geneeskunde/doctor in de geneeskunde/bachelor in de geesteswetenschappen van de Universiteit van New South Wales duurt acht jaar en...
De makkelijkste studies zijn communicatie, psychologie, bedrijfskunde, of sociologie. Meteorologie zou wel eens een goede aanvulling kunnen zijn op wat je wilt doen. Sociologie en zowat alles wat eindigt op xxxstudies.
Natuurkunde wordt onbetwist als de moeilijkste opleiding gezien. Elf verenigingen zetten deze bètastudie op 1. Biomedische Wetenschappen, Farmacie en Geneeskunde werden elk één keer als moeilijkste genoemd. Samen met Kunstmatige Intelligentie vormen deze opleidingen de top vijf.
Wat zijn de moeilijkste studierichtingen? De moeilijkste studierichtingen zijn Lucht- en Ruimtevaarttechniek, Rechten, Accountancy, Architectuur, Scheikunde, Geneeskunde, Farmacie, Psychologie, Statistiek, Verpleegkunde, Natuurkunde, Astrofysica, Biomedische Technologie, Astronomie en Tandheelkunde.
De moeilijkste MBO-opleidingen zitten vaak in de techniek (Mechatronica, Elektrotechniek), zorg (Verpleegkunde) en scheepvaart, vanwege de complexiteit, verantwoordelijkheid en het vereiste inzicht. Opleidingen op niveau 4 (middenkaderopleidingen) zijn over het algemeen zwaarder omdat ze diepgaande kennis en meer zelfstandigheid vragen, zoals gespecialiseerde techniek, procesoperatie of complexe medische ondersteuning.
De top 10 opleidingen varieert, maar Geneeskunde, Psychologie, Rechtsgeleerdheid, en Verpleegkunde staan vaak hoog, zowel qua populariteit als baankansen, gevolgd door technische studies zoals Werktuigbouwkunde, Informatica, en Biomedische Wetenschappen. HBO-opleidingen zoals Toegepaste Psychologie, Bedrijfskunde en Sportkunde zijn ook populair, terwijl Criminologie en Tandheelkunde ook vaak in de lijst voorkomen. De 'beste' top 10 hangt af of je kijkt naar populariteit, baankansen, salaris of moeilijkheidsgraad, maar de medische, psychologische en technische vakgebieden blijven consistent sterk vertegenwoordigd.
Psychologie
Een bachelordiploma in de psychologie behoort tot de gemakkelijkste studierichtingen. Je kunt vaardigheden ontwikkelen die je kunt toepassen in uiteenlopende carrières, bijvoorbeeld in de counseling of marketing. Tijdens je bacheloropleiding psychologie volg je vakken zoals menselijke ontwikkeling, psychologische theorieën en onderzoek binnen de psychologie.
Naast Duits en Frans verdwijnen ook de opleidingen islam en Arabisch, Italiaans, Keltisch en Religiewetenschappen. Vanaf september 2026 worden er geen nieuwe studenten meer aangenomen. In 2030 stoppen de opleidingen helemaal.
Het verschil tussen mbo en hbo
Ook is de lesstof van een hbo-opleiding moeilijker dan die van een mbo-opleiding op hetzelfde vakgebied. Verder zijn opdrachten uitgebreider. Maar er zijn nog meer factoren die studeren aan een hogeschool anders maken dan een opleiding doen op een mbo-school.
Natuurkunde (ook wel Natuurkunde & Sterrenkunde hier) wordt gezien als de moeilijkste wetenschappelijke opleiding.
Alleen op basis van de studie zijn beide even moeilijk, maar als je de duur, de fysieke belasting en de kosten om de opleiding af te ronden meeneemt, is Geneeskunde veel moeilijker.