De meest voorkomende psychische stoornissen in Nederland zijn angststoornissen (15%) en depressieve stoornissen (9%), die jaarlijks bij een groot deel van de volwassenen voorkomen. Andere veelvoorkomende aandoeningen zijn middelenmisbruik, ADHD, persoonlijkheidsstoornissen en autisme. www.de-online-psycholoog.nl +1
Hieronder delen we de top 10 psychische stoornissen in Nederland.
Er zijn 10 hoofdtypen persoonlijkheidsstoornissen, verdeeld over drie clusters (A, B, C) volgens de DSM-5, waaronder de Paranoïde, Schizoïde en Schizotypische (Cluster A), de Histrionische, Narcistische, Antisociale en Borderline (Cluster B), en de Ontwijkende, Afhankelijke en Dwangmatige (Cluster C) stoornis, plus een categorie voor "Niet Anders Omschreven" (NAO). Deze stoornissen worden gekenmerkt door diepgewortelde, onflexibele patronen in denken, voelen en gedrag die problemen veroorzaken.
Angststoornissen komen het vaakst voor, namelijk bij 15% van de volwassenen. Van alle specifieke psychische aandoeningen komt depressieve stoornis het vaakst voor (9%).
Anorexia is nog altijd de dodelijkste psychiatrische aandoening.
Intermitterende explosieve stoornis kenmerkt zich door herhaalde, plotselinge aanvallen van impulsief, agressief en gewelddadig gedrag of woede-uitbarstingen. De reacties zijn te extreem voor de situatie. Agressie in het verkeer, huiselijk geweld, het gooien of breken van voorwerpen of andere driftbuien kunnen symptomen zijn van een intermitterende explosieve stoornis.
Zorggebruik
Achtergrondinformatie: Internationaal onderzoek laat zien dat 62,5% van de psychische aandoeningen begint voor de leeftijd van 25 jaar en 34,6% zelfs al voor de leeftijd van 14 jaar. Tijdens de coronacrisis nam het aantal jongeren (12-25 jaar) met psychische klachten toe: van 10,9% in 2020 naar 18% in 2021.
De meest voorkomende categorie psychische aandoeningen in Amerika – angststoornissen – treft ongeveer 40 miljoen volwassenen van 18 jaar en ouder. Angststoornissen veroorzaken bij mensen frequente en verontrustende angst en onrust.
Veel voorkomende psychische klachten van stress zijn;
Narcisme kenmerken
De lijsten met psychische stoornissen zijn onderverdeeld in 11 categorieën: neurocognitieve stoornissen (12.02); schizofreniespectrumstoornissen en andere psychotische stoornissen (12.03); depressieve, bipolaire en verwante stoornissen (12.04); verstandelijke stoornissen (12.05); angst- en obsessief-compulsieve stoornissen (12.06); somatische symptoomstoornissen en ...
Met antisociaal gedrag of antisociale trekken wordt bedoeld dat je het moeilijk vindt om rekening te houden met de gevoelens en wensen van andere mensen. Jouw inlevingsvermogen is beperkt. Je voelt je niet schuldig als je iemand pijn doet en je kunt andermans verdriet en pijn ook niet begrijpen.
Stoornissen
Waar komen psychische stoornissen het meest voor? In 2023 hadden Nederland, Portugal en Australië de hoogste naar leeftijd gecorrigeerde prevalentiecijfers van psychische stoornissen ter wereld. Ook in het Verenigd Koninkrijk, Iran, Malta, Brazilië en Ierland zien we een hoge prevalentie.
Iemand met een dissociatieve identiteitsstoornis (DIS) heeft meerdere persoonlijkheden. De klachten kunnen per persoonlijkheidstoestand verschillen. Bij iedere persoonlijkheid hoort ander gedrag en soms ook stemgeluid, smaak of stijl.
Psychische stoornissen zijn aandoeningen die je gedachten, emoties en gedrag beïnvloeden. Er bestaan meer dan 200 soorten, zoals depressie, angststoornissen en schizofrenie . Je kunt last hebben van stemmingswisselingen, veranderingen in eetlust, hallucinaties of verlies van interesse. Behandeling, zoals therapie en medicatie, kan je helpen de symptomen onder controle te houden.
Je herkent iemand met psychische problemen aan duidelijke veranderingen in stemming (somber, angstig, prikkelbaar), gedrag (terugtrekken, onrust, slaap- en concentratieproblemen, huilen, weinig energie), en denken (piekeren, verwarring, rare gedachten), vaak gepaard met verlies van plezier in normale activiteiten, geïsoleerd raken, of het gevoel dat het 'niet meer gaat', wat wijst op een achteruitgang ten opzichte van hun normale functioneren.
De erfelijkheid van psychiatrische aandoeningen verschilt sterk per stoornis, van 30 à 40% voor posttraumatische stressstoornis en zware depressieve stoornis tot ~80% voor schizofrenie en autismespectrumstoornis (figuur 1).
Een stille depressie (ook wel hoogfunctionerende depressie genoemd) is een vorm van depressie waarbij iemand schijnbaar goed functioneert in het dagelijks leven, maar innerlijk een zware, onzichtbare strijd voert, vaak met chronische somberheid, lusteloosheid, prikkelbaarheid, en verlies van plezier, maar zonder de typische verlammende symptomen. Het is een vorm van 'dysthymie' (persisterende depressieve stoornis) waarbij klachten langer dan twee jaar aanhouden, hoewel ze minder intens kunnen zijn dan bij een 'gewone' depressie.
Psychische klachten die vaak voorkomen:
Tegenwoordig hebben vrouwen drie keer meer kans dan mannen om veelvoorkomende psychische problemen te ervaren.
Als je denkt dat depressie, schizofrenie of bipolaire stoornis de psychische aandoeningen zijn die het vaakst in verband worden gebracht met vroegtijdig overlijden, dan heb je het mis. Eetstoornissen – waaronder anorexia nervosa, boulimia en eetbuien – zijn de meest dodelijke psychische aandoeningen, volgens onderzoek gepubliceerd in Current Psychiatry Reports.
Vooral beleidsmakers en onderzoekers in de ggz gebruiken de term ernstige psychische aandoeningen voor een specifieke groep mensen. Zij zijn langdurig in zorg en ervaren problemen op meerdere levensgebieden.
Jongeren tussen de 12 en 25 jaar ervaren het vaakst stress van hun drukke leven en van hun school of studie8). Ook over hun toekomst maken veel jongeren zich weleens druk. Tieners hebben naar verhouding vaker stress van school of studie, jongvolwassenen vaker van een te druk leven en hun toekomst.