Burn-out en overspannenheid zijn stress-gerelateerde aandoeningen waarbij verschillende klachten optreden zoals vermoeidheid, prikkelbaarheid en emotionele labiliteit. Meestal wordt burn-out opgevat als een vorm van overspannenheid waarbij het chronische karakter en vermoeidheid meer centraal staan.
Oververmoeid & uitgeput
Van alle burn-out symptomen is moeheid de bekendste. Tegelijk is de moeheid die je bij burn-out voelt niet uit te leggen aan mensen die nooit eerder een burn-out hebben gehad. Het gevoel dat je tot op het bot uitgeput bent, je voorraden leeg zijn en jezelf compleet kwijt bent.
Vermoeidheid is een belangrijk symptoom van burn-out en kan alle aspecten van je leven beïnvloeden. Je hebt misschien het gevoel dat je de hele tijd wilt slapen, of dat zelfs simpele taken langer duren om te voltooien.
De hoeveelheid inspanning en ontspanning zijn niet meer in balans. Als je meer energie verbruikt dan dat je terugkrijgt, kan dat je een lusteloos, sloom gevoel geven en zelfs je concentratie aantasten.Je kan het ook aan je lichaam voelen, je hebt vaker hoofdpijn en/of spierpijn.
Als je een burn-out hebt, is slapen het beste wat je voor je lijf kan doen. Probeer daarom ook om dagelijks een siësta te doen, het liefst van 90 minuten of langer.
De klachten bij een burn-out
Je voelt je lichamelijk moe. Je voelt je geestelijk moe.Je hebt moeite om je aandacht erbij te houden en/of dingen te onthouden.Je bent prikkelbaar.
Als je moe bent, heb je weinig energie. Het lukt niet meer goed om te doen wat je zou willen of moeten doen.Je voelt zich niet zo fit als normaal.Bewegen en denken gaan bijvoorbeeld moeilijker.
Cortisol kun je beter niet via een bloedtest onderzoeken. Het prikken van bloed geeft stress en dat verstoort jouw cortisolgehalte. Wil je zeker weten of jouw klachten te maken hebben met aanhoudende uitputting en stress, dan adviseren wij deze test te doen.
Als het niet behandeld wordt, kan burn-out een onderdeel van je dagelijkse leven worden en uiteindelijk leiden tot angst of depressie. Je kunt ook chronische mentale en fysieke vermoeidheid ervaren die je ervan weerhoudt om te werken. Je baanstatus kan in gevaar komen als je dit pad blijft bewandelen.
Burnout is geen alternatieve naam voor chronisch vermoeidheidssyndroom en voldoet niet aan de diagnostische criteria hiervoor. Burnout is een psychologische reactie, geen fysieke ziekte zoals ME/CVS.
Misschien heb je last van extreme vermoeidheid. Zelfs na veel slaap blijf je moe. Plotselinge vermoeidheid kan door stress, slaapgebrek, een ongezonde levensstijl, een infectie of ziekte, of een medische aandoening komen. Het is belangrijke om de oorzaak te vinden, anders blijft de vermoeidheid terugkomen.
Een burn-out merk je niet alleen aan je geest, maar ook je lichaam. Je kan last krijgen van hoofdpijn, zweten, misselijkheid, hartkloppingen en benauwdheid.Ook kan je somber, angstig of prikkelbaar worden en moeilijk ontspannen.
Depressie is nog ingrijpender dan een burn-out. Een depressie heeft invloed op heel je leven en op jou als gehele persoon. Je ziet nergens nog de zin van in, je verliest alle interesse en je wilt je volledig terugtrekken. Een depressie kan helemaal losstaan van situaties die je eventueel stress bezorgen.
Stress is meetbaar
Chronische stress kan biologisch gemeten en aangetoond worden. Via een bloedname kunnen bepaalde bloedmarkers (vb cortisol) opgespoord worden, Microscopisch onderzoek van hersenweefsel kan duidelijk schade aantonen aan de verbindingen tussen de hersencellen (dendritische schade).
Geef zelfzorg prioriteit .
Het is essentieel om uw fysieke en emotionele energie aan te vullen, samen met uw concentratievermogen, door prioriteit te geven aan goede slaapgewoonten, voeding, lichaamsbeweging, sociale contacten en gewoonten die evenwicht en welzijn bevorderen, zoals mediteren, dagboekschrijven en genieten van de natuur.
Creëer een ontspannende omgeving – Zorg ervoor dat uw slaapkamer donker, stil en koel is om een goede nachtrust te bevorderen. Maak uw bed gezellig door zacht beddengoed en kussens te gebruiken. Houd een regelmatig slaapschema aan – Probeer elke dag op hetzelfde tijdstip naar bed te gaan en wakker te worden om de slaap-waakcyclus van uw lichaam te helpen, zelfs in het weekend.
Mentale oververmoeidheid wordt gekenmerkt door andere symptomen dan fysieke vermoeidheid. Zo hebben mensen die geestelijk uitgeput zijn volgens de Hersenstichting vaak moeite zich te concentreren en zijn ze sneller afgeleid.Ook hebben ze een korter lontje en moeite om belangrijke beslissingen te nemen.
Abnormale vermoeidheid
Deze vermoeidheid is in de regel kort van duur en gaat spontaan of door rust voorbij. Dit geldt ook voor vermoeidheid na een zware inspanning of na een tekort aan slaap. Vermoeidheid die blijft aanslepen of niet verdwijnt door rust, is abnormaal.
De bijnier kan daardoor moe worden, en een uitgeputte bijnier maakt minder of geen cortisol aan. Dat kan gevolgen hebben voor je gezondheid en kan in extreme gevallen zelfs levensbedreigend zijn. Doordat je lichaam minder cortisol aanmaakt, kun je je onder meer moe en niet fit voelen of prikkelbaar zijn.
Als je moe bent, heb je weinig energie. Het lukt niet meer goed om te doen wat je zou willen of moeten doen. Vermoeidheid in medische zin betekent dat je je voortdurend moe voelt, zelfs nadat je hebt geslapen of gerust, gedurende meerdere weken of maanden.