Het stille lithium syndroom, in medische literatuur vaak aangeduid met het acroniem SILENT (Syndrome of Irreversible Lithium-Effectuated NeuroToxicity), verwijst naar aanhoudende, vaak blijvende neurologische schade die optreedt na een lithiumvergiftiging. Elsevier +1
Behandeling met lithium kan zowel acute als chronische neurotoxiciteit veroorzaken.<sup>1</sup> Het syndroom van irreversibele lithium-geïnduceerde neurotoxiciteit (SILENT) verwijst naar de aanhoudende neurologische gevolgen na lithiumvergiftiging .
Lithium zit in zeer kleine hoeveelheden in verschillende voedingsmiddelen. Het zit bijvoorbeeld in peulvruchten, groenten, granen en noten.
Lithium speelt een essentiële rol in emotioneel evenwicht, hersenfunctie en zelfs stressbestendigheid. Toch krijgen veel mensen er mogelijk niet genoeg van binnen, wat kan leiden tot stemmingswisselingen, angst, concentratieproblemen en moeite met het omgaan met stress . Gelukkig kan suppletie met een lage dosis lithium aanzienlijke voordelen bieden voor het mentale welzijn.
Symptomen zijn verminderde eetlust, misselijkheid, braken, diarree, spierzwakte, grove tremor, spierschokken, ataxie, dysartrie, slaperigheid of verwardheid, afname polsfrequentie, breed gangspoor, opwinding, hypertonie en fasciculaties, hyper- reflexie, nystagmus, insulten, bewustzijnsdaling, anurie.
Het speelt in de hersenen een rol in de prikkeloverdracht tussen zenuwuiteinden, die verstoord is bij manische en depressieve verschijnselen. Ook helpt het voorkomen dat deze ontregeling opnieuw optreedt.
Langdurig gebruik van lithium kan ook problemen met de nieren of schildklier veroorzaken. Veelvoorkomende symptomen van een traag werkende schildklier zijn vermoeidheid, gewichtstoename en depressieve gevoelens. Symptomen van nierproblemen zijn onder andere gezwollen handen of enkels, vermoeidheid en kortademigheid, veranderingen in de urine en misselijkheid.
Lithium komt in zeer kleine hoeveelheden voor in een gevarieerd dieet, met belangrijke bronnen zoals granen, peulvruchten, groenten (tomaten, kool), noten (amandelen, pinda's), eieren, gojibessen en mineraalwater. Hoewel het essentieel is voor de hersenfunctie, zijn de hoeveelheden in voedsel laag; de belangrijkste bron is vaak mineraalwater, dat lithium uit de aardkorst meeneemt. Een gezond dieet levert meestal voldoende, maar zorgwekkend hoge inname (via water) is gekoppeld aan risico's zoals autisme, dus therapeutisch gebruik van hoge doses moet altijd medisch begeleid worden.
Sommige mensen merken echter dat het hun denkvermogen vertraagt of dat ze zich een beetje 'verdoofd' voelen . Soms is het moeilijk te bepalen of dit komt doordat de lithium helpt om je stemming te reguleren (als je manie hebt). Bespreek het met je arts als je je zorgen maakt dat lithium je denkvermogen vertraagt of je emoties afstompt.
Uit onderzoek blijkt voor het eerst dat lithium een essentiële rol speelt in de normale hersenfunctie en weerstand kan bieden tegen hersenveroudering en de ziekte van Alzheimer . Wetenschappers ontdekten dat lithium in de hersenen wordt afgebroken doordat het zich bindt aan giftige amyloïde plaques, wat een nieuwe manier onthult waarop Alzheimer mogelijk ontstaat.
Uit een grootschalige analyse is gebleken dat eieren, van alle gangbare voedingsmiddelen, het hoogste lithiumgehalte hebben, tot wel 15,8 mg per kilogram . Andere opmerkelijke voedingsmiddelen met een hoog lithiumgehalte zijn gojibessen (tot 14,8 mg/kg), sommige noten (met name amandelen en pinda's, ongeveer 8-10 mg/kg) en glucosestroop (8,1 mg/kg).
In zeewater is lithium met een gehalte van circa 0,17 ppm aanwezig. Rivieren bevatten over het algemeen slechts 3 ppb, terwijl in mineraalwater 0,05-1 mg lithium per liter te vinden is. Lithium werd in grotere hoeveelheden ook in heilzaam water uit Karlsbad, Marienbad en Vichy gevonden.
Lithium komt ook veel voor in andere dranken. Een onderzoek uit 2020 naar 160 verschillende dranken in Duitsland wees uit dat het lithiumgehalte in rode wijn gemiddeld 17 delen per miljard (ppb) bedroeg, in witte wijn 8 ppb, in cola 8 ppb, in energiedranken 24 ppb en in bier tussen de 3 en 20 ppb. Zouden we lithium als voedingssupplement moeten innemen?
* Atoomnummer 3, smeltpunt 180,5 °C, kookpunt 1330 °C. Het is het lichtste metaal en het minst dichte vaste element (ongeveer half zo dicht als water). Het is zeer reactief en brandbaar, net als andere alkalimetalen. Lithium-6 heeft een zeer hoge neutronendoorsnede (940 barn) en splijt daarom gemakkelijk tot tritium en helium.
Een belangrijke reden is dat lithium lastig te hanteren is. Het werkt alleen binnen een zeer smal doseringsbereik; daarbuiten kan lithiumvergiftiging snel optreden, soms met fatale gevolgen. Ernstige bijwerkingen zijn onder andere schade aan de nieren, schildklier en bijschildklier.
Lithium is een medicijn dat vaak goed helpt bij een bipolaire stoornis. Soms krijgen mensen lithium bij depressie en clusterhoofdpijn. Het is belangrijk dat je bloed de juiste hoeveelheid lithium heeft. Niet te weinig, want dan werkt het medicijn niet.
Geen van de cognitieve metingen vertoonde een afname in de loop van de tijd tijdens de lithiumbehandeling . Toen de plasmalithiumspiegels gemeten tijdens de follow-up als covariaten werden toegevoegd, was het hoofdeffect van de spiegel niet significant voor alle analyses en bleven de cognitieve resultaten significant.
Spierzwakte, vermoeidheid, stijfheid en licht trillen van uw spieren. Praat hierover met uw arts. Een aanpassing van de dosis lithium kan deze bijwerkingen mogelijk verminderen. Een veel voorkomende bijwerking is het trillen van de handen.
Hoewel koper en lithium vaak over het hoofd worden gezien als oorzaken van woede, prikkelbaarheid en agressie , zijn ze niet de enige oorzaken.
Studies met klinische proeven hebben ook aangetoond dat het aminozuurderivaat taurine , als alternatief voor lithium, de effecten van overtollig acetylcholine blokkeert, wat mogelijk bijdraagt aan een bipolaire stoornis.
Lithium in voedingsproducten
De belangrijkste bronnen van lithium in de voeding zijn granen, aardappelen, tomaten, kool en sommige mineraalwaters [44]. Het kan ook voorkomen in sommige specerijen zoals nootmuskaat, korianderzaad of komijn; hun aandeel in de totale aanvoer van dit element is echter in veel geografische regio's verwaarloosbaar [49].
'Dan kun je beter kijken naar het vervangen van lithium door bijvoorbeeld calcium of magnesium. En verder zijn er mogelijke varianten met onder meer zink, lucht en water.
Noten zijn bijzonder rijk aan lithium, met geschatte concentraties van respectievelijk 1,09 en 3,12 µg/g in cashewnoten en walnoten 5 .
Daarnaast heeft lithium een direct effect op de verwerking van koolhydraten. De grotere dorst kan bovendien leiden tot het drinken van grote hoeveelheden hoogcalorische dranken. Ten slotte kan lithiumgebruik leiden tot een trager werkende schildklier, wat ook kan zorgen voor gewichtstoename.
Het is belangrijk op te merken dat de tekenen van lithiumvergiftiging niet vaak overeenkomen met het gemeten lithiumniveau[18]. Symptomen van intoxicatie zijn onder andere grove tremor, hyperreflexie, nystagmus en ataxie . Patiënten vertonen vaak wisselende bewustzijnsniveaus, variërend van lichte verwardheid tot delirium.