Iemand die constant opschept, doet dit vaak niet uit pure trots, maar meestal als een (onbewust) afweermechanisme om een kwetsbaar zelfbeeld te verbergen. Het is een manier om bevestiging te zoeken en de eigenwaarde op te krikken, vaak voortkomend uit onzekerheid. www.psychologie.nl +1
Sommige mensen scheppen op omdat ze juiste heel onzeker zijn. Ze proberen hun gebreken te verbloemen door op te scheppen. Ze scheppen bijvoorbeeld op over hun voetbalkwaliteiten terwijl ze heel slecht op school zijn. Ze willen toch een houvast hebben en laten zien dat ze toch wel wat kunnen.
Opscheppen is een irritante gewoonte, maar niet iedereen die opschept doet dat opzettelijk. Hoewel opscheppen soms voortkomt uit trots of een groot ego, kan het ook het gevolg zijn van gebrekkige sociale vaardigheden, sociale angst of een laag zelfbeeld .
Dat kan je ook inzicht geven in waarom je met de ene persoon heel goed door één deur kunt en juist moeite hebt met de ander.
Met opscheppen blaast hij zijn zelfbeeld op en met zijn angsten maakt hij zijn zelfbeeld onnodig klein. Zoals je al aangeeft, gaat het erom dat hij een reëel zelfbeeld krijgt en dit kan reguleren.
Je merkt of iemand je niet mag aan de hand van gedrag, communicatie en lichaamstaal: ze negeren je, zijn kortaf, maken kleine opmerkingen, vermijden oogcontact, lachen niet om je grappen, zijn onbeleefd of doen alsof je er niet bent, terwijl ze juist vaak wel naar anderen toe wel betrokken zijn.
Bij manipulatie gaat het om subtiele, misleidende, psychologische spelletjes waarbij iemand doelgericht aftast hoe hij macht krijgt om zelf iets te bereiken. Ze charmeert, belooft van alles of doet alsof ze handelt vanuit jouw belang.
Laat ze op een subtiele manier weten dat ze aan het opscheppen zijn.
Als je iemand goed genoeg kent en denkt dat het gepast is, neem die persoon dan even apart en zeg op een vriendelijke manier dat hij of zij een beetje aan het opscheppen is. Misschien beseffen ze niet dat ze zo overkomen en stellen ze de feedback op prijs.
Zeven manieren om af te raken van manipulators
Een zelfverzekerd persoon heeft een hoge eigenwaarde en vindt het daarom niet erg om op te scheppen of te pochen over zijn of haar prestaties . Een arrogant persoon heeft vaak een opgeblazen gevoel van eigenwaarde en is nooit tevreden. Hij of zij voelt de behoefte om te pochen, omdat hij of zij in werkelijkheid niet tevreden is met de manier waarop hij of zij zich presenteert.
In reactie op de problematiek van het pronken met je uiterlijk, zei psychiater prof. Nevzat Tarhan: " Het pronken met je uiterlijk is een psychologisch pathologisch afweermechanisme . Het is een pathologisch afweermechanisme dat niet gezond is. Met andere woorden, het geeft een vals gevoel van veiligheid."
"Als iemand constant over zijn of haar successen praat en je je daardoor minderwaardig voelt, ben je geen slechte vriend(in) als je afstand neemt ," zegt ze. "Een 'goede' vriend(in) zijn betekent niet altijd dat je er bent of moet luisteren, maar soms gaat het er ook om grenzen te stellen en te respecteren."
Je kunt narcistische neigingen hebben, zoals opscheppen, wat soms prima is. Maar een narcistische persoonlijkheidsstoornis (NPD) is anders, omdat je gedrag en symptomen ernstiger zijn en zich in allerlei situaties voordoen. NPD is geen karakterfout of -gebrek, het is een psychische stoornis .
Het ergste voor een narcist is het verliezen van controle, het ervaren van afwijzing of kritiek, niet de 'speciale' status die ze zichzelf toedichten en het gebrek aan bewondering, aangezien dit hun fragiele ego raakt en hun diepgewortelde angst voor zwakte en onwaardigheid blootlegt, wat kan leiden tot woede-uitbarstingen of manipulatie om de controle te herwinnen. Het tonen van hun kwetsbaarheid en het erkennen van hun fouten zijn bijna onmogelijk, omdat ze zichzelf als superieur zien.
Zes tekenen dat iemand aan je denkt zijn vaak onverwachte emoties (warmte, rust), fysieke sensaties (jeukende ogen, brandende oren), het merken van subtiele veranderingen in hun gedrag (extra attent, zoekt nabijheid), onbewust spiegelen van jouw gedrag, plotselinge herinneringen aan die persoon, en het ontvangen van 'telepathische' gedachten of dromen over die persoon. Deze signalen worden vaak geassocieerd met een sterke connectie en aantrekkingskracht.
Chemie herken je aan een moeiteloze, diepe connectie: gesprekken vloeien, tijd vliegt, je voelt je op je gemak en er is een onuitgesproken begrip en wederzijdse aantrekkingskracht, vaak met speelse aanrakingen en intense oogcontacten, die een 'elektrisch' of 'verslavend' gevoel geven. Het is alsof je elkaar al lang kent en er een magische, bijna fysieke "klik" is, met een gevoel van thuiskomen en een sterke wens om bij de ander te zijn.
Narcisten gebruiken vaak zinnen om te manipuleren, de schuld af te schuiven en het slachtoffer te devalueren, zoals: "Jij bent te gevoelig," "Ik deed het alleen maar omdat jij me zo boos maakte," "Dat heb ik nooit gezegd," "Je bent jaloers," "Zonder mij red je het niet," "Iedereen vindt dat jij overdrijft," "Je maakt alles zo ingewikkeld," en "Je bent nergens goed voor". Deze zinnen zijn bedoeld om de realiteit te verdraaien (gaslighting), het zelfvertrouwen te breken en de ander afhankelijk te maken.
Niet voor niets staat de Schorpioen bekend als het meest manipulatieve sterrenbeeld. Ze zijn in staat om je zwakke plekken te ontdekken en kunnen je precies vertellen wat je wil horen, waardoor je ze in ruil informatie geeft waar ze misschien naar verlangen.
Een voorbeeld daarvan is negeren.
Narcisten willen zich graag belangrijk voelen. Je kunt je wel voorstellen wat er gebeurt als de buitenwereld hem dan negeert. Diep van binnen raakt dit de kern van zijn probleem. Hij raakt de controle over anderen kwijt en voelt zich in het diepst van zijn ziel ontzettend klein.
Zeg iets in de trant van: “Het is me duidelijk dat je ergens heel erg boos/overstuur over bent. Het kwetst me als je op deze manier tegen me praat. Laten we even tot rust komen en verder praten als we ons straks beter voelen. Ik zou graag horen waar je zo boos/overstuur over bent.”
Hoewel je misschien in de verleiding komt om te reageren of de persoon te confronteren, is het soms het beste om roddels te negeren . Bedenk eens: die persoon heeft niet eens de moeite genomen om je in je gezicht te zeggen wat hij of zij heeft gezegd. Geef die persoon dan ook niet de kans om het verder te laten escaleren. Stop de negatieve spiraal door het volledig te negeren.
Mensen scheppen om verschillende redenen op, waaronder ontevreden zijn met zichzelf, te graag aardig gevonden willen worden, sociaal onhandig of angstig zijn, te veel willen openstellen, een gebrek aan empathie of goede sociale vaardigheden, in het middelpunt van de belangstelling willen staan, een minderwaardigheidscomplex of superioriteitscomplex hebben, of proberen...
De zwakke plekken van een narcist zijn hun diepgewortelde onzekerheid, een extreem kwetsbaar ego dat afhankelijk is van externe validatie, een gebrek aan echte empathie, de angst voor schaamte en kritiek, en de onmacht om met de realiteit om te gaan, wat leidt tot een constante behoefte aan 'narcistische voeding' (aandacht, bewondering). Ze kunnen niet goed tegen 'nee' en grenzen, en hun fantasiewereld botst vaak met de werkelijkheid, waardoor ze anderen beschadigen om zichzelf beter te voelen.
Hoe herken je een manipulator?
Sommigen willen zich machtig voelen en hun gevoel van eigenwaarde opblazen . Deze mensen hebben vaak problemen met hun zelfbeeld, en de mogelijkheid om anderen te controleren kan hen een beter gevoel over zichzelf geven. Anderen vertonen dit gedrag wellicht uit verveling. Manipulators lijden vaak aan een narcistische persoonlijkheidsstoornis.