Het nitraatgehalte in planten is het hoogst in de stengel, bladsteel en bladnerven. Het nitraatgehalte is lager in het bladmoes en zeer laag in vruchten en bloemen. Dit verklaart de hogere nitraatgehaltes in bladgroenten, vergeleken met andere groentesoorten.
Nitraat in de voeding Groenten, vooral bladgroenten zoals sla en spinazie, en drinkwater zijn belangrijke bronnen van nitraat. 50-85% van het nitraat in de voeding is afkomstig van groenten; in Nederland is 7-9% afkomstig van drinkwater (Geraets et al. 2011).
Een overmatige inname van nitraat kan leiden tot methemoglobinemie, een aandoening waarbij het bloed minder goed in staat is om zuurstof te transporteren. Dit kan leiden tot symptomen zoals kortademigheid, vermoeidheid en een blauwachtige verkleuring van de huid.
Spinazie bevat stoffen die mogelijk riskant zijn: nitrieten. Of beter: nitraten. De bladgroente bevat veel van die chemische verbindingen, die van zichzelf onschadelijk zijn. Maar bacteriën kunnen nitraten omzetten in nitrieten, en die zijn in grotere hoeveelheden wel schadelijk voor ons lichaam.
Deze voedingsmiddelen waarin ze van nature voorkomen zijn groene groenten (zoals sla, spinazie en broccoli) en wortelgroenten (zoals wortels en bieten) . Maar nitraten worden ook aan sommige voedingsmiddelen toegevoegd, met name aan gezouten vlees, zoals vleeswaren en spek.
Bladgroenten zoals spinazie, rucola, boerenkool en kool zitten boordevol nitraten, die uw lichaam omzet in stikstofoxide. Regelmatige consumptie van nitraatrijke voedingsmiddelen zoals bladgroenten kan helpen om voldoende stikstofoxide in uw bloed en weefsels te behouden.
Spinazie is een goede bron van ijzer en een ei bevat vitamine D, wat helpt bij de opname van ijzer. Door een ei te eten bij spinazie, kun je de opname van ijzer verhogen.
De consumptie van nitraat zelf is niet gevaarlijk voor de gezondheid, maar nitraat kan in het lichaam deels omgezet worden in nitriet. Nitriet kan schadelijk zijn voor de gezondheid doordat het zuurstofgehalte in bloed verminderd kan worden.
Bladgroenten, en dus ook spinazie, bevatten de stof nitraat. Daar is in principe niets mis mee, totdat je het verhit. De nitraten zetten zich dan om tot nitrieten. Deze nitrieten vernauwen de zuurstofverzadiging in het bloed en zijn mogelijk kankerverwekkend.
Tot de nitraatrijke groenten behoren onder andere andijvie, bleekselderij, Chinese kool, koolrabi, paksoi, postelein, raapstelen, rode biet, sla, snijbiet, spinazie, spitskool, venkel, waterkers.
Afbraak nitriet en nitraat
Dieren (en mensen) produceren in hun lichaam nitriet uit nitraat (NO3-) en scheiden het uit via de urine. In de natuur breken bacterieën nitriet en nitraat af tot stikstof (N2), het onschadelijke gas waar lucht voor 80% uit bestaat.
De meest voorkomende bijwerkingen van nitraten zijn een kloppende bonzende hoofdpijn, soms met misselijkheid. Bij mensen die migraine krijgen, kan dit middel een aanval uitlokken. Een andere bijwerking is duizeligheid door een lagere bloeddruk, vooral als u te snel opstaat.
Om te voorkomen dat er een te grote hoeveelheid oxaalzuur wordt opgenomen in het lichaam is het verstandig om niet vaker dan 2 keer per week een portie gewone rucola te eten.
Nitraatarme groente:Asperges, aubergine, bloemkool, boerenkool, broccoli, courgette, doperwten, knolselderij, komkommer, paprika, prei, rodekool, savooiekool, snijbonen, sperziebonen, spruiten, snijbonen, tuinbonen, uien, witlof, witte kool, wortelen.
Bieten. Hetzelfde nitrietverhaal vind je bij bieten, maar da's geen reden om ze nooit meer te eten, natuurlijk! Zolang je ze niet opnieuw opwarmt, is er niets aan de hand.
Groente is de grootste bron van nitraat. Het gaat vooral om bladgroente zoals sla en spinazie.
Wie van spinazie, sla of andijvie houdt, hoeft zich niet meer in te houden: volgens het Voedingscentrum blijkt uit nieuw onderzoek dat het eten van deze nitraatrijke groenten niet gevaarlijk is. Tot nu toe raadde het Voedingscentrum aan om maximaal twee keer per week groente met veel nitraat te eten.
Het beste antwoord
Aubergines en komkommers blijken de meest vervuilde groente, van het fruit zijn dat meloen, druiven en peren. Er van uit gaande dat het om groenten en fruit zonder gif gaat, kun je wel zeggen dat alle groenten en fruit gezond zijn. En is niet een bepaalde soort het gezondste of het ongezondste.
Wat kun je beter niet doen: Spinazie samen met vis eten (zalm en makreel kan wel). Nitriet kan dan reageren met eiwitten uit die vis wat zorgt voor een schadelijke stof (nitrosamine) Tijdens het kweken van spinazie veel stikstof aan de grond toevoegen.
Diepvries spinazie is verser dankzij het snelle oogsten en diepvriezen. Uit wetenschappelijke studies blijkt dat de hoeveelheid vitamines, mineralen en vezels in diepvries groenten even groot of groter is dan in verse groenten. Dit heeft te maken met de tijd tussen oogst, bereiding en diepvriezen.
Eieren bieden hoogwaardige eiwitten en spinazie biedt een scala aan essentiële mineralen en vitaminen. Een ontbijt met eieren en spinazie kan een verscheidenheid aan gezondheidsvoordelen bieden als onderdeel van een uitgebalanceerd dieet en kan u helpen uw dagelijkse voedingsaanbevelingen te halen . Spinazie is rijk aan calcium, ijzer, magnesium en vitamine A.
Gezondheidsrisico's bij Nitraten in Water
Een van de meest voorkomende gezondheidsrisico's van te veel nitraten in water is de bloedziekte methemoglobinemie, ook wel bekend als “blauwe baby-syndroom.” Dit treft vooral baby's en kan leiden tot een verminderde hoeveelheid zuurstof in het bloed.
In essentie verwijden nitraten – dat wil zeggen, verwijden of ontspannen – de slagaders en aderen niet alleen in het hart maar ook elders in het lichaam. Door de bloedvaten van het hart te verwijden, kunnen nitraten de druk op het hart verminderen door de bloedstroom naar de hartspier te verbeteren . Dit zal angina pectorissymptomen verlichten.
Hypotensie is een veelvoorkomende bijwerking van nitraten; dit wordt veroorzaakt door dilatatie van arteriën en venen. Dit kan geassocieerd zijn met (reflex)tachycardie, hartkloppingen en soms zelfs een circulatoire collaps. Hoofdpijn wordt veroorzaakt worden door dilatatie van de cerebrale vaten.