Trauma (psychisch) gaat niet 'heen', maar nestelt zich in het lichaam en brein, wat leidt tot overactiviteit in de amygdala, ontregeling van het zenuwstelsel en opslag als onverwerkte herinneringen. Het verwerkingsproces verloopt in twee fasen: het verwerken van emoties via therapie en het geven van een plek aan de gebeurtenis. Parnassia Groep +3
Als gevolg van trauma kan je autonome zenuwstelsel ontregeld raken. Je stresssysteem staat dan als het ware continu 'aan', waardoor je lichaam voortdurend spanning ervaart en het moeilijk is om echt tot rust te komen.
Traumahelikopter volgen
In Nederland zijn er 4 Lifeliners: Lifeliner 1 – Amsterdam UMC (Amsterdam Heliport) Lifeliner 2 – Erasmus MC (Rotterdam The Hague Airport) Lifeliner 3 – Radboudumc (Vliegbasis Volkel)
Trauma therapie duurt 2 tot 27 weken. Waarom traumatherapie? Wanneer je een trauma niet goed kunt verwerken, levert dit langdurig klachten op: er kan PTSS ontstaan. De klachten gaan dan niet vanzelf over.
Trauma kan ook je geheugen en het verwerken van emoties verstoren. Soms worden herinneringen moeilijker opgeslagen of verwerkt, wat het extra zwaar kan maken om ermee om te gaan. Daarnaast kan de prefrontale cortex, het deel van je brein dat helpt bij plannen, nadenken en het beheersen van impulsen, worden aangetast.
De drie meest voorkomende indelingen van trauma zijn enkelvoudig trauma (één gebeurtenis), meervoudig/chronisch trauma (herhaalde gebeurtenissen), en complex trauma (langdurige, complexe blootstelling aan meerdere, vaak interpersoonlijke, traumatische ervaringen), waarbij complex trauma ontstaat door bijvoorbeeld chronische kindermishandeling, verwaarlozing, of langdurig misbruik en vaak leidt tot complexere klachten dan enkelvoudig trauma.
Therapie: de hoeksteen van genezing
Cognitieve gedragstherapie (CBT) richt zich op het identificeren en veranderen van negatieve denkpatronen . Voor traumapatiënten kan dit betekenen dat ze overtuigingen zoals 'Ik ben onveilig' of 'Ik ben kapot' herinterpreteren. Via CBT leren mensen deze gedachten te betwisten en te vervangen door versterkende alternatieven.
Wat is een herstelproces?
Hoe kun je trauma uit je lichaam loslaten? Je laat opgeslagen trauma los door middel van somatische ervaringen om onvoltooide overlevingsmechanismen te voltooien . Dit houdt in dat je fysieke sensaties, zoals spanning of warmte, registreert en zachte bewegingen, ademhalingsoefeningen of therapeutisch schudden gebruikt om vastzittende energie te ontladen.
Als je een nare gebeurtenis niet goed kan verwerken, kan je PTSS ontwikkelen. De traumatische ervaring blijft zich dan opdringen in de vorm van herbelevingen (flashbacks) en/of nachtmerries.
De belangrijkste reden om een traumahelikopter in te zetten is om een arts en een verpleegkundige zo snel mogelijk naar de plaats te vervoeren, waar spoedeisende, specialistische, medische hulp benodigd is.
Traumacentra
Op dit moment zijn er zes traumahelikopters en 37 piloten in ons land. Er wordt vanaf vier locaties gevlogen, één toestel is reserve en dan zijn er nog twee ambulancehelikopters, waarvan er ook één reserve is.
Trauma symptomen omvatten vaak herbeleving (flashbacks, nachtmerries), vermijding (situaties, gedachten), veranderde stemming/cognitie (prikkelbaarheid, angst, concentratieproblemen, somberheid), en verhoogde alertheid (snel schrikken, gespannen), naast mogelijke lichamelijke klachten zoals hartkloppingen, hoofdpijn, duizeligheid, en slaapproblemen. Deze symptomen zijn divers en kunnen variëren van intense angst en paniek tot terugtrekking en isolement, en kunnen zowel psychisch als fysiek voelbaar zijn.
Onverwerkt of onopgelost trauma kan vast komen te zitten in je lichaam en hersenen. Een traumatische ervaring zorgt ervoor dat het lichaam stresshormonen aanmaakt. Deze vecht-of-vluchtreactie is normaal en helpt bij de overleving. Maar wanneer het toxische stress wordt, beginnen bepaalde delen van de hersenen te veranderen.
Verdriet voel je vaak fysiek in de borst, keel, buik, schouders en rug; denk aan een zwaar, beklemd gevoel, een brok in je keel, maagkrampen, of pijn in de nek en schouders door spanning. Het lichaam reageert op emotionele stress met vermoeidheid, slaapproblemen en veranderde eetlust, en de longen en het hart worden vaak geassocieerd met verdriet, wat kan leiden tot oppervlakkige ademhaling en hartpijn.
Om je lichaam te helpen genezen en herstellen, moet je jezelf helpen om uit de 'noodtoestand' te komen . Dit helpt je lichaam om te resetten en terug te keren naar een normaal energieniveau. Dit gebeurt meestal binnen ongeveer een maand na de gebeurtenis. Er zijn veel strategieën die je kunnen helpen bij het genezen en herstellen.
De belangrijkste klacht bij psychotrauma of PTSS is het steeds weer opnieuw beleven van de traumatische gebeurtenis. Opdringerige beelden, gedachten en angstige dromen over het trauma blijven terugkomen. Soms voelt het alsof de gebeurtenis opnieuw plaatsvindt, vooral wanneer iets in de omgeving eraan herinnert.
Je lichaam houdt de stress vast.
Chronische stress als gevolg van een trauma kan zich in je spieren en weefsels nestelen, wat kan leiden tot spanning, pijn of onverklaarbare vermoeidheid. Je kunt dit ervaren als een constante pijn in je schouders, een beklemmend gevoel op de borst of zelfs spijsverteringsproblemen die ogenschijnlijk uit het niets ontstaan.
10 tips bij traumaverwerking
Tegenwoordig wordt herstel op verschillende manieren opgevat. In deze zorgstandaard worden vier soorten herstel onderscheiden: symptomatisch herstel, functioneel herstel, maatschappelijk herstel en persoonlijk herstel.
Er zijn geen vaste regels als het gaat om emotionele genezing, net zoals er geen 'juiste' manier is om te rouwen na een verlies. Maar in mijn ervaring verloopt emotionele genezing in zeven fasen: bewustwording, acceptatie, verwerking, loslaten, groei, integratie en transformatie .
Symptomen van hersenletsel zijn breed en variëren van direct zichtbaar (hoofdpijn, duizeligheid, bewusteloosheid, verlamming) tot onzichtbaar (concentratieproblemen, geheugenverlies, overprikkeling, stemmingswisselingen), en beïnvloeden cognitie, emotie, gedrag en fysieke functies zoals praten, bewegen en zien. Klachten kunnen direct na een trauma optreden, maar ook pas na uren of dagen en verschillen sterk per persoon en locatie van het letsel.
Veel mensen vragen zich af: "Kan emotioneel trauma hersenschade veroorzaken?" Studies hebben aangetoond dat PTSS de hersenfuncties op verschillende manieren beïnvloedt . De effecten van trauma op de hersenen treffen met name drie hersengebieden: de amygdala, de hippocampus en de prefrontale cortex.
Herinneringen aan een traumatische ervaring worden vaak anders opgeslagen dan gewone herinneringen. Tijdens een overweldigende gebeurtenis schakelt je brein over op de overleefstand. Delen die normaal samenwerken bij het vastleggen van herinneringen functioneren dan minder goed.