Ja, onverklaarbare gewichtstoename kan in sommige gevallen wijzen op kanker of een gevolg zijn van de behandeling ervan, hoewel gewichtsverlies gebruikelijker is. Het gaat vaak om een toename in vetmassa en vocht, gepaard met verlies van spiermassa, of wordt veroorzaakt door hormonale veranderingen, tumoren (o.a. hersenen) of vochtophoping. Nationaal Fonds tegen Kanker +3
Dit geldt in ieder geval voor de volgende soorten:
De 10 belangrijkste alarmsignalen voor kanker zijn: onverklaarbaar gewichtsverlies, aanhoudende vermoeidheid, veranderingen in de stoelgang (bloed/slijm/ritme), problemen bij het plassen (bloed/moeilijk), bloedverlies of afwijkende afscheiding uit vagina/tepel, aanhoudende heesheid/hoest (met bloed), een knobbeltje/verdikking die niet weggaat, een huidplek die niet geneest, problemen met slikken en nieuwe/veranderende moedervlekken. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts, zeker als klachten langer dan twee weken aanhouden.
Je kunt aankomen door verschillende ziekten zoals een traag werkende schildklier (hypothyreoïdie), het Syndroom van Cushing (te veel cortisol) en door medicatie zoals prednison, maar ook door de effecten van ziekten zoals kanker, die de stofwisseling beïnvloeden, of door vochtophoping bij aandoeningen zoals hartfalen. Erfelijke syndromen zoals het Prader-Willi syndroom kunnen ook gewichtstoename veroorzaken.
Hoewel kanker vaak in verband wordt gebracht met ondervoeding en gewichtsverlies, komt bij bepaalde behandelingen juist veel gewichtstoename voor. Kenmerkend voor gewichtstoename bij kanker is dat de lichaamssamenstelling verandert: de vetmassa neemt toe, terwijl de spiermassa afneemt.
Soms kunnen mensen met kanker aankomen in gewicht. Dit komt vaker voor bij bepaalde soorten kanker, zoals borst-, prostaat- en eierstokkanker . Het komt ook vaker voor bij bepaalde behandelingen.
Snel aankomen in korte tijd wordt vaak veroorzaakt door vocht vasthouden (door zout, hormonen, menstruatie, stress), meer eten, een vertraagde stofwisseling door stress/slaaptekort, stoppen met roken, of bepaalde medicijnen; medische oorzaken zoals een trage schildklier, PCOS, of ziekte van Cushing kunnen ook een rol spelen. Vaak is het een combinatie van leefstijl, hormonen en stress, waarbij het lichaam vocht vasthoudt of vet opslaat door hormonale schommelingen, zoals tijdens de overgang.
Hoewel het normaal is dat je gewicht gedurende de dag schommelt, is een plotselinge gewichtstoename zorgwekkend. Als je in een week vijf kilo aankomt, of in 24 uur twee tot drie kilo, is het verstandig om met je huisarts te praten als er verder niets aan je dagelijkse routine is veranderd .
Plotseling aankomen komt bijna altijd door hormonen, stress, slaaptekort, schommelende bloedsuiker of een stofwisseling die vertraagt. Als die basis niet klopt, blijft je lichaam vasthouden, wat je ook probeert.
Zorgverleners beschouwen snelle gewichtstoename als een aanzienlijke stijging van uw lichaamsgewicht in een korte periode. Als u 1 tot 1,5 kilo per dag aankomt, of 2,5 kilo per week, moet u uw zorgverlener raadplegen . Het is ook belangrijk om uw zorgverlener te bezoeken als u 5% of meer van uw lichaamsgewicht in een maand aankomt.
Goedaardige tumoren
Tumoren kunnen ook goedaardig zijn. Een goedaardige tumor is geen kanker. Het gezwel groeit niet door andere weefsels heen. Ook kan het niet uitzaaien naar andere organen.
De eerste symptomen van kanker zijn vaak vaag en kunnen lijken op andere aandoeningen, zoals aanhoudende vermoeidheid, onverklaarbaar gewichtsverlies, een knobbeltje in het lichaam of op de huid, veranderingen in poep/plasgewoonten, bloedverlies (bv. bij hoesten of uit de vagina), of een wondje dat niet geneest; let op veranderingen en raadpleeg bij twijfel altijd de huisarts, omdat deze signalen ook door andere ziektes kunnen worden veroorzaakt.
Een ander woord voor voorstadium is premaligne aandoening. Premaligne betekent: voordat het kwaadaardig wordt. Wijken de cellen veel af van normale cellen, dan is meestal een behandeling nodig om te voorkomen dat de onrustige cellen veranderen in kankercellen. Je arts bespreekt dit met je.
Wat zijn mogelijke oorzaken van waterbuik? Wanneer kanker uitzaait naar het buikvlies (medische term: peritoneum) kan het daar irritatie veroorzaken. Om iets te doen aan deze ontstekingsreactie produceert het peritoneum vocht, dat vast komt te zitten in de buik. Door meer vocht raakt de buik opgezwollen.
Vochtretentie
Het is volkomen normaal dat uw gewicht tot wel twee kilo per dag schommelt, afhankelijk van uw vochtbalans. Vochtretentie, of oedeem, treedt op wanneer er veel vocht in het lichaam ophoopt. Dit kan een plotselinge gewichtstoename van 7 kilo of meer veroorzaken.
Een aanhoudend opgeblazen gevoel is een van de meest voorkomende vroege tekenen van eierstokkanker . Een opgeblazen gevoel in combinatie met een opgezette buik (zichtbare zwelling van de buik) kan een alarmsignaal zijn dat er een probleem is.
Snelle gewichtstoename kan het gevolg zijn van veranderingen in levensstijl, zoals stoppen met roken . Het kan echter ook wijzen op een onderliggende medische aandoening, zoals nierziekte, slapeloosheid en levercirrose.
Gewichtstoename kan ontstaan bij de volgende aandoeningen of behandelingen:
Afvallen wordt na je 45e moeilijker door veranderingen in je stofwisseling, hormoonspiegel en spiermassa. Naarmate we ouder worden, vertraagt het vermogen van ons lichaam om calorieën te verbranden en kunnen hormonale schommelingen leiden tot gewichtstoename, vooral rond de buik.
Hoewel enige gewichtstoename een natuurlijk onderdeel van het leven kan zijn, zijn er bepaalde gevallen waarin het reden tot bezorgdheid kan zijn. Als u een van de volgende symptomen ervaart, is het belangrijk om uw arts te raadplegen: plotselinge of overmatige gewichtstoename zonder dat u uw levensstijl hebt aangepast ; moeite met afvallen ondanks uw inspanningen.
Bepaalde ziekten en medicijnen
Bij sommige mensen kan obesitas een medische oorzaak hebben, zoals hypothyreoïdie, het syndroom van Cushing, het syndroom van Prader-Willi en andere aandoeningen. Medische aandoeningen, zoals artritis, kunnen ook leiden tot verminderde activiteit, wat gewichtstoename tot gevolg kan hebben.
Medische oorzaken van gewichtstoename
Gewicht en kanker
Overgewicht vergroot de kans op: Alvleesklierkanker. Baarmoederkanker. Borstkanker (bij vrouwen na de menopauze)
De 5 grootste dikmakers zijn vaak producten hoog in suiker, ongezonde vetten en zout, zoals frisdrank, gefrituurde snacks, koekjes, snoep, en voorverpakte maaltijden, die veel calorieën leveren zonder veel voedingswaarde. Ze zijn "stiekem" omdat ze gemakkelijk te veel van gegeten worden en extra kilocalorieën toevoegen, waardoor je zonder het te beseffen aankomt.
Om 10 kilo af te vallen eet je een dieet rijk aan eiwitten, gezonde vetten, veel groenten en vezels, en complexe koolhydraten, terwijl je 'snelle' koolhydraten en suikers vermijdt, en focust op onbewerkte, voedzame producten zoals kip, vis, eieren, peulvruchten, volle granen, noten en zaden, aangevuld met voldoende water, thee en beweging, en een licht calorietekort.