Soja isoflavonen kunnen helpen bij opvliegers en prikkelbare gevoelens.Dit kan een goede ondersteuning zijn voor vrouwen in de menopauze. Ze kunnen bijdragen aan het behoud van botmassa. Vooral bij vrouwen in de overgang en de jaren daarna.
Soja en opvliegers
Soms wordt er gezegd dat isoflavonen helpen tegen opvliegers. Isoflavonen zijn stoffen die onder andere in sojaproducten voorkomen, zoals in sojadrink en tofu. De Europese voedselveiligheidsautoriteit (EFSA) heeft geconcludeerd dat deze bewering niet voldoende is bewezen.
Soja-isoflavonen kunnen helpen opvliegers en nachtelijk zweten te verminderen waar veel vrouwen tijdens de menopauze last van hebben . In klinische studies hebben postmenopauzale vrouwen die veel soja-eiwitten eten (20 tot 60 g per dag) over het algemeen minder en minder intense opvliegers en nachtelijk zweten dan vrouwen die minder soja eten.
De soja die we in Nederland gebruiken, komt vooral uit Zuid-Amerika. Daar zorgt de teelt voor allerlei problemen: er wordt bos voor gekapt, de bodem raakt uitgeput en het water wordt vervuild door bestrijdingsmiddelen en kunstmest. De meeste soja wordt verwerkt in veevoer.
In soja zitten isoflavonen, fyto-oestrogenen en andere antinutriënten. Deze stofjes zouden onder andere invloed hebben op (borst)kanker, een verstoorde hormoonhuishouding en borstgroei bij mannen. Een ander mogelijk probleem zou zijn dat soja genetisch gemodificeerd wordt en daarmee ook schadelijk is.
De werkzame stofjes in soja, de zogenaamde “isoflavonen”, of “fyto-oestrogenen” lijken wat op de vrouwelijke hormonen die tijdens de overgang belangrijk zijn. Ze hebben dezelfde chemische structuur en binden zich ook aan oestrogeenreceptoren in het lichaam. Zo helpen ze de hormoonhuishouding in balans te houden.
Omdat soja-isoflavonen in het lichaam op een vergelijkbare manier werken als oestrogeen, wordt er soms gezegd dat ze de symptomen van de menopauze verlichten. De American Heart Association stelt echter dat dit effect enigszins onwaarschijnlijk is .
Opvliegers en nachtzweten
De bloedvaten zetten uit en de hartslag gaat omhoog. U kunt er elk moment van de dag last van krijgen, ook 's nachts. Hoe lang ze duren en hoe heftig ze zijn verschilt per vrouw. Koffie, stress, roken, gekruid eten en alcohol kunnen de kans op opvliegers vergroten.
Er zijn grotere studies nodig, maar er lijkt wel een verband te zijn tussen een vermindering van opvliegers en zilverkaars. Verkoelende voedingsmiddelen: tofu, kip, ei, appels, peren, citroen, saliethee, gierst, komkommer, selderij, pepermuntthee, groene sappen . Fyto-oestrogenen, met name soja, blijken opvliegers te helpen verminderen.
Koemelk: belemmerend voor de calciumopname
Daardoor bevat het veel groeifactoren die, als je veel melk drinkt, invloed kunnen hebben op onze eigen cellen en ze doen groeien op het moment (bv. als je in de overgang bent) of de plaats waar het niet mag. Daarenboven remmen alle dierlijke eiwitten de opname van calcium.
Goede kandidaten uit de plantenwereld: fenegriek, lijnzaad, zwarte cohosh-wortel, dong quai, kuisboombes, rode klaver, ginseng, rhodolia (ook wel rozewortel genoemd) en teunisbloemolie. Maak hiervan bijvoorbeeld een kruidenthee, aangenaam en hartverwarmend tijdens de overgang.
Vooral sporten, maar ook wandelen en fietsen zijn een goede manier om je opgezette buik in de overgang te verminderen. Het is belangrijk om goed te kauwen en niet te veel te drinken tijdens het eten. Het is belangrijk dat je voldoende vezels binnen krijgt. Denk bijvoorbeeld aan groente en fruit.
'Gember kan opvliegers veroorzaken. ' Van deze zin van verpleegkundig overgangsconsulent Monique Adema kijkt zelfs overgangsexpert Medina Schuurman op.
Koelende voedingsmiddelen: Als u last heeft van opvliegers, kunnen zogenaamde "koelende voedingsmiddelen", zoals appels, bananen, spinazie, broccoli, eieren en groene thee, u helpen afkoelen , volgens de Chinese geneeskunde. Een bonus: al deze voedingsmiddelen zijn rijk aan voedingsstoffen en ziektebestrijdende chemicaliën.
De duur en de start van de overgang kan sterk variëren. Bij de meeste vrouwen verloopt de overgang tussen de leeftijd van 40 tot 60 jaar. De gemiddelde leeftijd van de laatste menstruatie is 51 jaar. Dat betekent dat vrouwen meer dan één derde van het leven in menopauzale toestand doorbrengen.
Afvallen tijdens de overgang is mogelijk door gezonde voeding, regelmatige sporten en levensstijlveranderingen. Focus op een dieet met voldoende eiwitten, gezonde vetten en beperkte suikers en koolhydraten. Blijf in beweging en kies activiteiten die je leuk vindt, zoals krachttraining en cardio.
Vermoeidheid in de overgang
Dit heeft te maken met de hormonale veranderingen in uw lichaam. De hoeveelheid oestrogeen in uw lichaam daalt en daardoor verandert de energievoorziening op celniveau. Vermoeidheid in de overgang komt bij veel vrouwen voor. Zowel geestelijk als lichamelijk.
Oestrogeen wordt dus onder andere aangemaakt in je eierstokken en vetcellen, maar kan ook uit je voeding worden gehaald. Dit wordt plantaardig oestrogeen, of fyto-oestrogeen, genoemd. Je vindt fyto oestrogeen onder andere in sojaproducten en diverse groenten, zoals asperges en broccoli.
Soja is een populaire alternatieve behandeling, maar dit wordt niet duidelijk ondersteund door onderzoek . In theorie zouden de mogelijke oestrogene effecten van soja-isoflavonen kunnen helpen opvliegers te verminderen door een oestrogeenachtige boost te geven in een periode van dalende oestrogeenspiegels.
Voeding met veel fyto-oestrogenen, dus aan te raden
Zaden en noten: amandelen, zonnebloempitten, pompoenpitten, lijnzaad. Peulvruchten: linzen, kikkererwten, kidneybonen. Granen: tarwe, rogge gerst, maïs, haver. Alfalfa, taugé, hop, kaneel, salie, selderij, knoflook.
Naast fytinezuur zitten er in soja veel fyto-oestrogenen. Dit zijn plantaardige stoffen die op menselijke hormonen lijken, maar het niet zijn. En van deze stofjes wil je niet te veel binnenkrijgen want dit kan onder andere zorgen voor stemmingswisselingen, disbalansen in de hormoonhuishouding en onvruchtbaarheid.
Uit meerdere onderzoeken blijkt dat het eten en drinken van sojaproducten overgangsklachten als opvliegers kunnen verminderen. En dat valt deels ook te verklaren. De isoflavonen die in soja zitten, kunnen namelijk als het ware de werking van oestrogeen in je lichaam deels aanvullen.
Havermelk heeft maar weinig voedingswaarde ten opzichte van sojamelk.Het kan wel het slechte cholesterol verlagen, maar doet dat minder goed dan soja. Al met al is mijn advies dus, op basis van de literatuur en de voedingswaarde, om als plantaardige melk sojamelk te gebruiken.